Tin Khu Vực
Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển ngành công nghiệp bán dẫn với mục tiêu tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Để làm được điều này, doanh nghiệp trong nước cần đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe về chất lượng sản phẩm. Trong đó, đo lường và kiểm thử giữ vai trò quan trọng ở mọi khâu, từ nghiên cứu, thiết kế đến sản xuất. Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Phó Đức Nam, Quản lý kinh doanh, Tektronix Đông Nam Á (Tektronix - hãng công nghệ hàng đầu thế giới về thiết bị đo lường, kiểm thử điện tử, thành lập năm 1946 tại Hoa Kỳ, thuộc Tập đoàn Ralliant) về vấn đề này.
Lợi thế sẵn có, cần thêm năng lực đo lường
- Thưa ông, Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, hướng tới tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Ông đánh giá thế nào về tiềm năng, lợi thế và vị thế của Việt Nam trong ngành bán dẫn khu vực và thế giới hiện nay?
Ông Phó Đức Nam: Theo tôi, Việt Nam đang có nhiều tiềm năng và lợi thế trong ngành bán dẫn khu vực và thế giới.
Ông Phó Đức Nam, Quản lý kinh doanh, Tektronix Đông Nam Á.
Thứ nhất, Việt Nam đang là trung tâm sản xuất điện tử của khu vực và thế giới, với nhiều nhà máy gia công, sản xuất điện tử lớn như Samsung, Foxconn, Luxshare, LG... Điều này tạo lợi thế lớn trong thu hút đầu tư vào lĩnh vực bán dẫn, nhờ hạ tầng hoàn thiện và hệ sinh thái có đủ các doanh nghiệp thiết kế, đóng gói, kiểm thử.
Thứ hai, nguồn nhân lực dồi dào và dân số trẻ giúp Việt Nam có lợi thế so với nhiều quốc gia trong việc sẵn sàng đón dòng vốn đầu tư vào bán dẫn. Dù vậy, chất lượng nhân lực vẫn cần tiếp tục được nâng cao để đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.
Thứ ba, Chính phủ có cam kết mạnh mẽ, thể hiện qua nhiều chính sách, chương trình thu hút đầu tư và kết nối với mạng lưới chuyên gia bán dẫn đang làm việc trên toàn cầu. Đây là động lực thúc đẩy hệ sinh thái nghiên cứu, phát triển và sản xuất trong nước.
- Đo lường và kiểm thử là những công đoạn quan trọng trong nghiên cứu, thiết kế và sản xuất bán dẫn. Theo ông, năng lực công nghệ đo lường, kiểm thử có ý nghĩa thế nào đối với việc nâng cao chất lượng sản phẩm, năng suất và khả năng cạnh tranh của ngành bán dẫn Việt Nam?
Ông Phó Đức Nam: Đo lường và kiểm thử không chỉ là công đoạn hỗ trợ mà là nền tảng bảo đảm chất lượng trong toàn bộ chuỗi giá trị bán dẫn. Với Việt Nam, phát triển năng lực đo lường, kiểm thử tiên tiến sẽ là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng năng suất sản xuất và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế của ngành.
Trong ngành bán dẫn, chỉ một sai lệch rất nhỏ về điện áp hay dòng điện cũng có thể ảnh hưởng đến hiệu năng và độ tin cậy của cả con chip. Vì vậy, hệ thống đo lường, kiểm thử hiện đại giúp phát hiện lỗi ngay từ giai đoạn nghiên cứu, thiết kế. Hệ thống này còn giúp xác minh tính đúng đắn của thiết kế và kiểm tra chất lượng sản phẩm trước khi xuất xưởng.
Năng lực đo lường, kiểm thử càng chính xác, doanh nghiệp càng có điều kiện nâng tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn, giảm tỷ lệ lỗi và đáp ứng yêu cầu khắt khe của khách hàng toàn cầu.
- Để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, các đối tác công nghệ đo lường, kiểm thử có thể hỗ trợ nâng cao năng lực này ra sao?
Ông Phó Đức Nam: Các đối tác công nghệ có thể đồng hành cùng doanh nghiệp Việt Nam trên nhiều khía cạnh. Ngoài tư vấn xây dựng phòng thí nghiệm, các đối tác này còn hỗ trợ doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu qua các chương trình đào tạo sử dụng thiết bị đo lường, kiểm thử tiên tiến. Họ cũng tổ chức hội thảo kỹ thuật về công nghệ bán dẫn mới và chia sẻ các phương pháp đo lường phù hợp với tiêu chuẩn công nghiệp quốc tế.
Sự phát triển của ngành bán dẫn cần sự phối hợp chặt chẽ giữa Chính phủ, doanh nghiệp, trường đại học và các đối tác công nghệ. Trong đó, việc cung cấp giải pháp đo lường, kiểm thử tiên tiến, đào tạo nguồn nhân lực và hỗ trợ nghiên cứu, phát triển sản phẩm là những mảng có thể triển khai lâu dài.
Xây hệ sinh thái đồng bộ, thu hút vốn chất lượng cao
- Từ kinh nghiệm hoạt động tại thị trường quốc tế, ông có khuyến nghị gì để Việt Nam phát triển hệ sinh thái bán dẫn đồng bộ, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với các tập đoàn công nghệ quốc tế, đồng thời thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao?
Ông Phó Đức Nam: Từ kinh nghiệm làm việc với các doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học trong hệ sinh thái bán dẫn toàn cầu, chúng tôi nhận thấy, thành công của một quốc gia không chỉ đến từ ưu đãi đầu tư hay chi phí lao động cạnh tranh. Quan trọng hơn là khả năng xây dựng một hệ sinh thái đồng bộ, nơi Chính phủ, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và đối tác công nghệ cùng phát triển. Việt Nam đang có nhiều điều kiện thuận lợi để thực hiện mục tiêu này nếu tận dụng tốt giai đoạn chuyển dịch chuỗi cung ứng hiện nay.
Doanh nghiệp bán dẫn Việt cần đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe về chất lượng sản phẩm.
Một là, cần tập trung vào những phân khúc có lợi thế cạnh tranh thay vì dàn trải trên toàn chuỗi giá trị. Đó là thiết kế vi mạch, đóng gói và kiểm thử, chip chuyên dụng phục vụ những lĩnh vực thiết yếu.
Hai là, cần tăng cường đầu tư vào hạ tầng nghiên cứu và đo lường, kiểm thử dùng chung. Bài học từ các quốc gia phát triển thành công ngành bán dẫn cho thấy cần xây dựng các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm đạt chuẩn quốc tế để doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học cùng khai thác. Hạ tầng đo lường, kiểm thử tiên tiến vừa hỗ trợ nghiên cứu, vừa giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.
Ba là, cần đẩy mạnh liên kết Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp. Với ngành bán dẫn Việt Nam, liên kết này không chỉ là hợp tác đào tạo mà còn là cơ chế chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành năng lực sản xuất thực tế. Khi trường đại học đào tạo theo nhu cầu doanh nghiệp, doanh nghiệp tham gia vào quá trình nghiên cứu và Nhà nước tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, đổi mới sáng tạo, Việt Nam sẽ hình thành được hệ sinh thái bán dẫn hoàn chỉnh, đủ sức tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây cũng là mô hình đã góp phần tạo nên thành công của các trung tâm bán dẫn hàng đầu như Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc và Singapore.
Bốn là, cần tạo môi trường thuận lợi để thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao. Bên cạnh chính sách ưu đãi, nhà đầu tư hiện nay đặc biệt quan tâm đến chất lượng nguồn nhân lực, mức độ hoàn thiện của chuỗi cung ứng địa phương, hạ tầng kỹ thuật và logistics. Họ cũng chú trọng năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, khả năng bảo vệ sở hữu trí tuệ và sự ổn định của chính sách trong dài hạn.
- Xin cảm ơn ông!
Theo ông Phó Đức Nam, đo lường và kiểm thử giữ vai trò nền tảng, bảo đảm chất lượng trong toàn bộ chuỗi giá trị bán dẫn. Để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, Việt Nam cần tập trung vào những phân khúc có lợi thế cạnh tranh như thiết kế vi mạch, đóng gói và kiểm thử, chip chuyên dụng. Cùng với đó, cần tăng cường đầu tư hạ tầng nghiên cứu và đo lường, kiểm thử dùng chung, đẩy mạnh liên kết Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp, đồng thời tạo môi trường thuận lợi để thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao.