Đắk Lắk: Nhiều giải pháp giúp xuất khẩu đột phá năm 2026

Tận dụng không gian rừng – biển

Sau khi hợp nhất, bức tranh xuất khẩu của tỉnh Đắk Lắk đã có sự thay đổi diện mạo, không còn đơn điệu với những mặt hàng nông sản thô mà trở nên đa dạng, đa sắc màu.

Kết quả nổi bật nhất chính là sự hình thành một cơ cấu mặt hàng cân đối và bền vững. Giờ đây, trên cùng một bảng danh mục xuất khẩu, người ta thấy sự hiện diện hài hòa giữa "hương vị đại ngàn" và "sản vật đại dương". Những mặt hàng chủ lực truyền thống của Đắk Lắk như cà phê, hạt tiêu, hạt điều, cao su đã được cộng hưởng cùng với thế mạnh thủy hải sản của Phú Yên như cá ngừ đại dương, tôm và các loại đồ hộp chế biến. Sự đa dạng hóa này đóng vai trò như một "tấm đệm" an toàn, giúp tỉnh giảm thiểu rủi ro khi một nhóm ngành hàng biến động, đồng thời nâng cao khả năng thích ứng linh hoạt với những đòi hỏi khắt khe của thị trường quốc tế.

Đặc biệt, năng lực logistics đã có bước nhảy vọt nhờ sự bổ sung lợi thế biển. Trước đây, hàng hóa từ Đắk Lắk thường phải gánh chịu chi phí vận chuyển cao do phải trung chuyển qua các cảng xa tại TP. Hồ Chí Minh hoặc Đà Nẵng. Sau hợp nhất, việc khai thác trực tiếp hệ thống cảng biển tại Phú Yên đã giúp rút ngắn đáng kể cung đường vận tải. Điều này không chỉ giảm chi phí logistics mà còn là "chìa khóa" giúp bảo toàn chất lượng cho các nhóm hàng nông sản tươi và thủy sản, tạo lợi thế cạnh tranh về giá thành và thời gian giao hàng trên thị trường toàn cầu.

Hơn thế nữa, một chuỗi giá trị liên vùng đã thực sự hình thành. Mô hình "Sản xuất ở Tây Nguyên – Chế biến, xuất khẩu ra biển" đang trở thành kim chỉ nam cho các doanh nghiệp. Sự liên kết giữa vùng nguyên liệu dồi dào tại Đắk Lắk với các cơ sở sơ chế, bảo quản và chế biến sâu tại các khu công nghiệp ven biển của Phú Yên đã tạo nên một chu trình khép kín, nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm. Kết quả cụ thể nhất chính là con số tăng trưởng ấn tượng. Cụ thể, năm 2025, kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh đã đạt mức 2,8 tỷ USD, tăng trưởng mạnh mẽ trên 26% so với năm 2024 – một con số minh chứng cho tính đúng đắn của chiến lược hợp nhất.

Lãnh đạo Sở Công Thương Đắk Lắk cho hay, bước sang năm 2026, với mục tiêu đạt tổng kim ngạch xuất khẩu khoảng 2,9 tỷ USD, tỉnh Đắk Lắk đang đứng trước những vận hội mới nhờ các lợi thế đặc thù mà ít nơi nào có được. Lợi thế đầu tiên phải kể đến là không gian kinh tế liên hoàn: Rừng – đồng bằng – biển. Sự hội tụ đầy đủ các hệ sinh thái từ vùng nguyên liệu nông - lâm sản ổn định đến dịch vụ hậu cần nghề cá và hệ thống cảng biển đã tạo điều kiện để tỉnh phát triển các ngành xuất khẩu mũi nhọn. Đây là nền tảng vững chắc để thu hút các dự án đầu tư lớn vào lĩnh vực chế biến sâu, giúp chuyển dịch cơ cấu từ xuất khẩu thô sang các sản phẩm tinh chế có hàm lượng công nghệ cao.

Lợi thế thứ hai nằm ở quy mô thị trường và sức hút đầu tư. Với không gian địa lý rộng lớn và nguồn nhân lực dồi dào, tỉnh trở thành "địa chỉ đỏ" cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Các tập đoàn lớn đang nhìn thấy cơ hội tại đây không chỉ ở khâu sản xuất mà còn ở cả hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ và dịch vụ logistics hiện đại. Chính sự gia tăng về quy mô dân số và thị trường nội tỉnh cũng tạo ra động lực để các doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất trước khi vươn tầm quốc tế.

Cuối cùng là lợi thế về đa dạng hóa thị trường. Nhờ danh mục sản phẩm phong phú, tỉnh dễ dàng tiếp cận đồng thời nhiều thị trường khó tính như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản cho đến các thị trường đầy tiềm năng như Trung Đông, Trung Quốc và khối ASEAN. Việc không còn phụ thuộc vào một vài thị trường truyền thống giúp hoạt động xuất khẩu của tỉnh giữ vững đà tăng trưởng ngay cả trong bối cảnh địa chính trị thế giới có nhiều biến động.

Các giải pháp chiến lược trong năm 2026

Vẫn theo lãnh đạo Sở Công Thương Đắk Lắk, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 4,3% trong năm 2026, tỉnh đã đề ra những nhóm giải pháp trọng tâm. Trong đó, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh liên kết vùng giữa "nguồn nguyên liệu Đắk Lắk" và "cửa ngõ xuất khẩu Phú Yên". Ưu tiên các dự án đầu tư vào công nghệ bảo quản sau thu hoạch và chế biến sâu để tối ưu hóa giá trị của mỗi sản phẩm xuất đi.

Cùng với đó là hiện đại hóa hạ tầng Logistics. Tỉnh tập trung nguồn lực xây dựng hệ thống kho lạnh, trung tâm phân phối và vận tải đa phương thức. Việc tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng sẽ là ưu tiên hàng đầu để giảm chi phí lưu thông, giúp hàng hóa của tỉnh có giá thành cạnh tranh nhất.

Hoạt động xúc tiến thương mại thực chất. Địa phương không chỉ dừng lại ở các hội chợ truyền thống, tỉnh sẽ chủ động tổ chức các đoàn xúc tiến thương mại tại các thị trường trọng điểm như Quảng Châu, Nam Ninh (Trung Quốc) và các khu vực khác. Mục tiêu là hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu trực tiếp, giảm khâu trung gian và chú trọng xây dựng thương hiệu nông - thủy sản riêng của địa phương.

Một giải pháp quan trọng nữa là nâng cao năng lực doanh nghiệp và cải cách hành chính. Đắk Lắk xác định, đẩy mạnh chuyển đổi số, hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử xuyên biên giới để tiếp cận khách hàng toàn cầu. Đồng thời, cải cách triệt để các thủ tục cấp C/O (giấy chứng nhận xuất xứ) và các thủ tục hành chính tại tỉnh để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hoạt động thông quan hàng hóa.

Với một lộ trình rõ ràng và những lợi thế sẵn có giữa rừng và biển, hoạt động xuất khẩu của tỉnh trong năm 2026 hứa hẹn sẽ tiếp tục gặt hái những thành công rực rỡ, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung của cả vùng.