Đại biểu Quốc hội đánh giá cao việc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Điện lực

Ghi nhận nỗ lực tiếp thu, hoàn thiện chính sách

Chiều 3/11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực. Các đại biểu tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật, đánh giá cao việc cơ quan soạn thảo tiếp thu, chỉnh lý nhiều nội dung sau thảo luận ở Tổ.

Đại biểu Dương Khắc Mai (Đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng) đánh giá cao quy định bổ sung chương trình, dự án thực hiện quy hoạch; trách nhiệm bố trí không gian, quỹ đất, hành lang công trình điện trong quy hoạch đô thị, nông thôn. Để các dự án nguồn điện, lưới điện trong quy hoạch sớm triển khai, phát huy hiệu quả, đại biểu đề nghị bổ sung vào Điều 10 nguyên tắc rà soát, đối chiếu quy hoạch điện với quy hoạch khoáng sản, quy hoạch lâm nghiệp trên cơ sở đánh giá tổng hợp hiệu quả kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, môi trường.

Tán thành định hướng rút ngắn thời gian thủ tục đầu tư tại Điều 13, đại biểu đề nghị làm rõ văn bản chấp thuận nhà đầu tư là căn cứ để tiến hành các thủ tục tiếp theo như giao đất, giao khu vực biển, chuyển mục đích sử dụng rừng. Quy định thu hồi dự án chậm tiến độ cần phân định rõ nguyên nhân, bảo đảm công bằng, khả thi khi thực hiện.

Đại biểu đồng tình với chỉnh lý của cơ quan soạn thảo theo hướng không mặc nhiên chuyển rủi ro đầu tư sang Nhà nước, bên mua điện hoặc người sử dụng điện; đề nghị Luật quy định nguyên tắc công khai phương pháp xác định chi phí hợp lý, gắn lợi nhuận với hiệu quả, mức rủi ro thực tế. Lộ trình xóa bỏ bù chéo giá điện cần đi cùng hỗ trợ đúng đối tượng là hộ nghèo, hộ chính sách, vùng khó khăn.

Ghi nhận việc phát triển lưới điện thông minh, áp dụng giá bán lẻ điện theo giờ cao điểm, thấp điểm là xu hướng cần thiết, đại biểu đề nghị quy định nguyên tắc bảo đảm an toàn hệ thống, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu khách hàng. Giá điện sinh hoạt theo thời gian sử dụng cần được thí điểm, đánh giá tác động theo nhóm hộ trước khi nhân rộng, để chính sách mang lại lợi ích thực chất cho người sử dụng điện.

Mở cơ chế cho điện sinh khối

Đại biểu Đoàn Hùng Vũ (Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp) góp ý từ góc nhìn thể chế hóa chủ trương của Đảng tại Nghị quyết số 19 khóa XIII về phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh, hướng tới cam kết phát thải ròng bằng không vào năm 2050.

Đại biểu đề nghị khai thác tối đa phụ phẩm nông nghiệp, nhất là rơm rạ, để sản xuất điện; bổ sung vào điểm b khoản 9 Điều 1 điện sinh khối, khí sinh học sử dụng phụ phẩm nông nghiệp, chất thải chăn nuôi để được hưởng cơ chế đặc thù như điện rác. Giá điện cần phản ánh đủ chi phí thu gom nhiên liệu, có thành phần giá nhiên liệu được điều chỉnh theo biến động thực tế. Theo đại biểu, chính sách rõ ràng sẽ giúp nhà đầu tư yên tâm, nông dân có thêm thị trường tiêu thụ rơm rạ.

Đại biểu cũng đề nghị ưu tiên giá điện cho bơm tưới, sấy, bảo quản nông sản tại vùng chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp, góp phần thực hiện Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp ở Đồng bằng sông Cửu Long. Lộ trình giá điện nhiều thành phần cần có phương án phù hợp với phụ tải sản xuất nông nghiệp theo mùa vụ.

Với điện tự sản xuất, tự tiêu thụ, đại biểu đề nghị công khai thông tin về phụ tải lưới điện, đơn giản hóa thủ tục, minh bạch cơ chế mua bán điện dư để người dân lắp đặt điện mặt trời mái nhà dễ tiếp cận chính sách của Nhà nước.

Đại biểu Trần Văn Tuấn (Đại biểu Quốc hội TP Bắc Ninh) đánh giá điện gió ngoài khơi là lĩnh vực có tiềm năng lớn. Luật Điện lực năm 2024 đã dành cho loại hình này nhiều ưu đãi về tiền sử dụng khu vực biển, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; Nghị định số 58 năm 2025 của Chính phủ cụ thể hóa cơ chế sản lượng điện hợp đồng tối thiểu bằng 80% trong thời hạn trả nợ gốc vốn vay, không quá 15 năm.

Để cơ chế này phát huy hiệu quả, đại biểu đề nghị bổ sung vào khoản 3 Điều 26 quy định bên mua điện được cơ quan có thẩm quyền chỉ định có trách nhiệm đàm phán, ký kết, thực hiện hợp đồng, bảo đảm sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn. Đối với các dự án đã sẵn sàng phát điện nhưng gặp khó khăn trong huy động, đại biểu đề nghị nghiên cứu cơ chế thanh toán, bù đắp chi phí hoặc chia sẻ rủi ro phù hợp trên cơ sở xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm của các bên, bảo đảm hài hòa lợi ích.

Đại biểu nêu rõ đề xuất không nhằm buộc Nhà nước hay Tập đoàn Điện lực Việt Nam mua điện bằng mọi giá, mà để phân định rõ rủi ro của từng bên, hài hòa lợi ích giữa nhà đầu tư, nhà nước, người sử dụng điện. Đồng thời, đại biểu kiến nghị tiếp tục hoàn thiện quy định tại Điều 44 về hợp đồng mua bán điện gió ngoài khơi, trong đó làm rõ các nội dung về sản lượng điện tối thiểu, trách nhiệm thanh toán, cơ chế điều chỉnh giá khi tỷ giá, lãi suất biến động lớn và phương thức giải quyết tranh chấp.

Theo đại biểu, quy định rõ trách nhiệm của bên mua điện sẽ nâng cao tính khả thi, tạo niềm tin cho tổ chức tín dụng, nhà đầu tư, qua đó khai thác hiệu quả tiềm năng điện gió ngoài khơi, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Chiều 3/11, sau phiên thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng đã giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm.