Trong những ngày cuối tháng Giêng, đầu tháng hai, đi dọc các bãi biển Đà Nẵng không khó để bắt gặp những người dân đang “vác xô, cầm cào” miệt mài với công việc cào ốc lễ (còn gọi là ốc ruốc hay ốc gạo). Đây là thời điểm nước biển bắt đầu lạnh, thuận lợi cho ốc lễ sinh trưởng.
Người dân Đà Nẵng phải đi cào ốc lễ từ tờ mờ sáng. Ảnh Diễm Phúc
Thu nhập đáng kể từ nghề cào ốc
Người dân thường bắt đầu đi cào từ 3 giờ đến khoảng 8 giờ sáng, nếu trời mát hoặc sóng lớn, chưa cào đủ lượng ốc mong muốn, họ có thể cào đến tận gần trưa.
Dụng cụ cào cũng rất đơn giản, người dân thường sử dụng một cây sào dài làm bằng tre, gỗ hoặc inox, phía dưới gắn thêm một lưỡi cào bằng sắt cùng tấm lưới để gom ốc. Khi cào phải đi thụt lùi và dùng sức kéo sào trên lớp cát dưới nước.
Người cào phải ngâm mình liên tục dưới biển để thu hoạch ốc. Ảnh Diễm Phúc
Ông Phan Tiến Sinh (45 tuổi, trú tại phường Mỹ An) thường ngày làm công việc sửa chữa xe máy tại nhà, nhưng cứ đến mùa ốc lễ, ông lại ra biển cào ốc để kiếm thêm thu nhập.
“Sáng nay sóng lớn cào không được nhiều như mọi hôm, chỉ được khoảng 8 lon. Nếu ngày bình thường, sóng nhẹ chút có thể sẽ được khoảng 10-12 lon", ông Sinh chia sẻ.
Vác xô, cầm cào đến biển từ 3 giờ sáng, thu hoạch được khoảng 14 lon ốc, ông Nguyễn Hổ (52 tuổi, trú tại phường An Hải) vừa dùng rổ lọc lại cát cho ốc, vừa chia sẻ: “Công việc này cũng khá khó. Kéo cào dưới cát, còn phía ngoài biển nên rất nặng, thường đàn ông làm vì có sức kéo sâu, ốc vào mới nhiều. Nhưng nói chung thu nhập cũng ổn nên đến mùa tôi cũng tranh thủ đi cào”.
Ốc sau khi vớt lên bờ sẽ được người dân mua ngay tại biển. Ảnh Diễm Phúc
Ông Hổ cũng cho biết, năm nay ốc kéo lên to và đều hơn các năm khác. Bình thường, sau khi mang về phân loại phải có đến 3, 4 loại ốc theo nhiều kích cỡ khác nhau, nhưng năm nay dùng rổ lọc chỉ khoảng 2 loại, rất ít ốc nhỏ.
Không giống như các loại ốc khác sẽ bán theo ký, ở đây ốc lễ sẽ tính bằng lon. Ốc sống giá từ 30.000 - 40.000 đồng/lon, có nơi lên đến 50.000 một lon; trung bình một buổi cào, các ngư dân có thể thu nhập về khoảng 400.000 - 500.000 đồng.
Dụng cào cào ốc quen thuộc, được người dân tự chế. Ảnh Diễm Phúc
Trở thành món ăn "hút khách"
Vào mùa này, tại các khu chợ ở Đà Nẵng như Hòa Khánh, Bắc Mỹ An, Đầu Mối, xe ốc lễ của các tiểu thương tấp nập không kém các quầy hàng khác. Ốc lễ sẽ được tiểu thương thu mua về làm sạch, sau đó luộc và thêm gia vị như mắm, ớt, hành phi,... rồi mang đi bày bán.
Chị Nguyễn Mai Hà (tiểu thương chợ Bắc Mỹ An, phường Ngũ Hành Sơn) cho biết, tùy vào lượng ốc thu mua được từ người dân ít hay nhiều, có ngày 15kg nhưng có ngày đến hơn 20kg.
“Ốc có nhiều cỡ nên giá cũng khác. Ốc nhỏ giá khoảng 30.000 đồng/lon, ốc vừa 40.000 - 50.000 đồng/lon, ốc lớn 70.000 - 80.000 đồng/lon. Mình cũng đi cào nhưng được ít lắm, khoảng 4kg một buổi sáng, nên thu mua thêm của ngư dân”, chị Hà chia sẻ.
Ốc lễ thường được đem trộn hoặc xào với nước mắm. Ảnh Diễm Phúc
Đến mùa ốc, tạm gác lại công việc dọn dẹp theo giờ, chị Nguyễn Thị Hòa (tiểu thương tại chợ Đầu Mối, phường Hòa Cường) cũng bắt đầu đi thu mua ốc để bán tại chợ, chị chia sẻ: “Một ngày tôi bán khoảng 50 lon, trừ hết chi phí thu nhập cũng khoảng 600.000 - 700.000. Tranh thủ mùa ốc để bán kiếm thêm thu nhập, hết mùa lại quay về công việc dọn dẹp”.
Các tiểu thương cũng cho biết, dù giá ốc lên liên tục nhưng người dân vẫn mua rất đông, có người nhờ đóng gói theo từng bao nhỏ, khoảng 2 - 3 lon, sau đó sẽ về cất tủ đông để dành ăn.
Ốc sẽ được các tiểu thương đóng bao, hút chân không để gửi đi các tỉnh thành. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Chị Lê Thị Bằng (trú tại phường Hòa Cường) cho hay: “Nhà tôi cả hai vợ chồng và con gái đều rất thích ăn, nhưng chủ yếu đầu mùa ốc mới ngon và to. Thấy trên mạng người ta hướng dẫn mua về cấp đông, sau đó đến lúc ăn chỉ cần mang ra rã đông, ốc vẫn rất ngon nên tôi làm theo”.
Có thể thấy, mùa ốc lễ không chỉ mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân ven biển Đà Nẵng mà còn tạo thêm sinh kế cho nhiều tiểu thương tại các khu chợ. Dù công việc cào ốc đòi hỏi nhiều sức lực và phụ thuộc vào sóng nước, nhưng nhờ giá bán cao, đầu ra thuận lợi, người dân vẫn hồ hởi vác cào ra biển mỗi sớm.
Ốc lễ chủ yếu sinh sống và được khai thác nhiều tại vùng biển miền Trung, đặc biệt tập trung tại các tỉnh như Quảng Nam, Đà Nẵng, Phú Yên,... Vì thế, nhằm phục vụ tệp khách hàng ở xa có nhu cầu ăn ốc lễ, nhiều tiểu thương đã tiến hành đóng gói theo từng lon, cấp tủ đông, sau đó đóng thùng kèm với đá lớn để giữ độ lạnh và gửi xe đi các nơi.




