Đà Nẵng: Hình thành các trung tâm logistics tích hợp đa phương thức

Chiều 12/11, UBND TP. Đà Nẵng tổ chức Hội thảo tham vấn ý kiến Đề án “Hình thành Trung tâm logistics tích hợp đa phương thức tại TP. Đà Nẵng”.

Đà Nẵng hội đủ điều kiện trở thành đầu mối logistics tích hợp đa phương thức

Phát biểu khai mạc và định hướng hội thảo, ông Phan Thái Bình, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng cho biết, logistics hiện nay không còn đơn thuần là hoạt động vận tải, kho bãi hay giao nhận hàng hóa, mà đã trở thành một yếu tố quan trọng quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia và địa phương.

Xu hướng phát triển hiện nay đặt ra yêu cầu tổ chức logistics theo hướng tích hợp đa phương thức, kết nối thông suốt giữa các trung tâm sản xuất và tiêu dùng, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển logistics xanh, nâng cao chất lượng dịch vụ và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.

Với vị trí nằm trên trục giao thông Bắc - Nam, là cửa ngõ ra biển của Hành lang kinh tế Đông - Tây, cùng hệ thống cảng biển, cảng hàng không, đường bộ, đường sắt, các khu công nghiệp, khu kinh tế và Khu thương mại tự do, Đà Nẵng có nhiều điều kiện thuận lợi để trở thành đầu mối logistics tích hợp đa phương thức, kết nối miền Trung, Tây Nguyên với Lào, Đông Bắc Thái Lan và các thị trường trong khu vực.

Bên cạnh đó, TP. Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi đang phối hợp xây dựng Đề án liên kết không gian phát triển giữa Khu kinh tế mở Chu Lai và Khu kinh tế Dung Quất, gắn với hệ thống cửa khẩu và các hành lang giao thông. Đây là định hướng có ý nghĩa quan trọng, nhằm tăng cường liên kết giữa hai khu kinh tế, phát huy lợi thế về công nghiệp, cảng biển, giao thông và logistics, qua đó hình thành không gian phát triển có tính kết nối và bổ trợ lẫn nhau.

Đặc biệt, thành phố đang có những cơ chế, chính sách đặc thù được Trung ương quan tâm, tạo điều kiện phát triển, và các định hướng xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do, phát triển khu công nghệ cao, hệ thống hạ tầng giao thông, cảng biển. Đây là những nền tảng quan trọng, cả về cơ chế, chính sách và điều kiện thực tiễn, để thành phố nghiên cứu, định hướng phát triển logistics trong giai đoạn tới.

Trên nền tảng đó, TP. Đà Nẵng xây dựng Đề án “Hình thành Trung tâm logistics tích hợp đa phương thức tại TP. Đà Nẵng”. Việc tổ chức Hội thảo “Tham vấn ý kiến Đề án hình thành Trung tâm logistics tích hợp đa phương thức tại TP. Đà Nẵng” là cần thiết, phù hợp với bối cảnh phát triển, điều kiện thực tiễn cũng như những cơ chế, chính sách đặc thù mà Trung ương đã dành cho thành phố.

“TP. Đà Nẵng rất mong các chuyên gia, nhà khoa học và đại biểu chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn, những mô hình hiệu quả trong nước và quốc tế, từ đó xem xét, vận dụng phù hợp với điều kiện cụ thể của thành phố. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng được một đề án có chất lượng, có tính khả thi, làm cơ sở để triển khai các bước tiếp theo, phát huy tốt nhất những tiềm năng, lợi thế của Đà Nẵng”, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Phan Thái Bình nói.

Đề xuất mạng lưới 15 trung tâm logistics tích hợp quy mô hơn 930 ha

Báo cáo đề án Hình thành trung tâm logistics tích hợp đa phương thức tại TP. Đà Nẵng, PGS.TS Hồ Thị Thu Hòa, Viện Nghiên cứu và Phát triển Logistics Việt Nam (VLI/VLA) cho biết, sau khi hợp nhất không gian hành chính, Đà Nẵng sở hữu quy mô dân số 3,07 triệu người, GRDP đạt 316,1 nghìn tỷ đồng, đồng thời hội tụ 5 phương thức vận tải với 3 cảng biển và 2 cảng hàng không quốc tế.

Về tiềm năng nguồn hàng và nhu cầu thị trường, nguồn hàng từ các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn đạt 45,2 triệu tấn trong năm 2025, tập trung chủ yếu ở nhóm điện tử và linh kiện (37%), dệt may (30%), ô tô - phụ tùng (17%). Tổng nguồn hàng container tiềm năng ước đạt khoảng 7,02 triệu TEU/năm, gồm nguồn hàng tại chỗ của Đà Nẵng (chiếm 52,4%) và nguồn hàng thu hút ngoại vùng từ Huế, Quảng Trị, Quảng Ngãi (chiếm 47,6%), chưa kể lượng hàng xuyên biên giới từ Tây Nguyên, Nam Lào và Đông Bắc Thái Lan trên Hành lang kinh tế Đông - Tây. Theo kịch bản cơ sở, khối lượng hàng hóa vận chuyển qua hệ thống Đà Nẵng - Chu Lai sẽ tăng từ mức 18,53 - 22,07 triệu tấn/quý vào năm 2026 lên 23,47 - 27,60 triệu tấn/quý vào năm 2035; hàng thương mại điện tử xuyên biên giới cũng tăng từ 14 nghìn tấn lên 113 nghìn tấn trong cùng giai đoạn. Đến năm 2030, ngành logistics đặt mục tiêu đóng góp 11 - 12% vào GRDP thành phố và kéo giảm chi phí logistics xuống còn khoảng 13% GRDP.

Trên cơ sở lượng hóa, Đề án đề xuất phát triển mạng lưới 15 trung tâm logistics tích hợp với tổng diện tích 930,43 ha đến năm 2050, trong đó giai đoạn 2026 - 2030 ưu tiên triển khai 362,43 ha tại 9 vị trí. Mạng lưới này tổ chức theo cấu trúc 2 cụm động lực và 1 nút kết nối liên cụm.

Trong đó, cụm phía Bắc thành phố (Cảng Liên Chiểu - Sân bay Đà Nẵng), lấy Trung tâm logistics Liên Chiểu - ga Kim Liên (175 ha) làm đầu mối cửa ngõ cảng biển gắn với Khu thương mại tự do (FTZ) quy mô 1.881 ha, kết nối với cảng cạn ICD Hòa Nhơn - Bà Nà (75 ha), Trung tâm logistics Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng (40 ha) cùng các vệ tinh chuyên dụng tại Hòa Vang, Khu Công nghệ cao, Hòa Phước, Hòa Tiến và vùng biên giới Nam Giang, La Dêê.

Cụm phía Nam (Sân bay Chu Lai - Cảng Kỳ Hà/Chu Lai), lấy Trung tâm logistics Quốc gia Chu Lai (225 ha) và Trung tâm logistics Cảng hàng không Chu Lai (30 ha) làm hạt nhân phát triển logistics công nghiệp và trung tâm hàng hóa hàng không (air cargo hub), hỗ trợ bởi các vệ tinh tại Thăng Bình, KCN Tam Thăng - Tam Kỳ và Quảng Phú.

Về nút chuyển tiếp liên cụm, trung tâm logistics công nghiệp nhẹ Điện Bàn Tây (40 ha) đảm nhiệm điều phối luồng hàng hai chiều giữa hai cụm và dự phòng nâng cấp thành đầu mối trung gian trong dài hạn.

Để hiện thực hóa Đề án với khái toán tổng nhu cầu vốn từ 53.964 đến 72.830 tỷ đồng đến năm 2050, đơn vị tư vấn kiến nghị phân kỳ đầu tư theo “ngưỡng kích hoạt” sản lượng thực tế, tách bạch vốn ngân sách cho hạ tầng kết nối dùng chung (như đường nối cảng Liên Chiểu, tuyến nhánh đường sắt 1,5 km vào ga Kim Liên) với vốn tư nhân và hợp tác công - tư (PPP) cho hạ tầng thương mại. Song song đó, thành phố cần sớm thiết lập đầu mối điều phối liên ngành thống nhất, triển khai nền tảng logistics số dùng chung (Control Tower) kết nối hải quan - cảng - sân bay - doanh nghiệp, đồng thời có cơ chế thu hút các hãng tàu, hãng hàng không và doanh nghiệp 3PL/4PL mỏ neo cam kết nguồn hàng.

Tại Hội thảo, các chuyên gia logistics, giao thông, xây dựng đã trao đổi, thảo luận, góp ý các nội dung hoàn thiện đề án, như: Phát triển hành lang vận tải đa phương thức Việt – Lào – Trung Quốc thông qua kết nối đường bộ xuyên biên giới với tuyến đường sắt Lào – Trung Quốc; phát triển hạ tầng kết nối đa phương thức phục vụ hình thành mạng lưới trung tâm logistics tại TP. Đà Nẵng; phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp và tổ chức khai thác mạng lưới trung tâm logistics tích hợp dưới góc nhìn doanh nghiệp; cùng cơ hội phát triển logistics hàng không và kết nối vận tải hàng hóa đa phương thức nhằm hình thành trung tâm logistics hàng không khu vực miền Trung.