Tin Khu Vực
Ngày 17/9, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tân Bình (xã Hiệp Đức, TP. Đà Nẵng), Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) TP. Đà Nẵng tổ chức Lễ viếng, truy điệu và an táng 17 hài cốt liệt sĩ. Đây là những hài cốt tìm thấy trong ngôi mộ tập thể do ông Võ Đình Thế (xã Thu Bồn, TP. Đà Nẵng) chôn cất suốt 38 năm, vừa được Bộ CHQS thành phố khai quật, cất bốc ngày 15/9 vừa qua.
Phát biểu tại lễ truy điệu, ông Lưu Hoàng Ân, Chủ tịch UBND xã Hiệp Đức cho biết, trong trận chiến đấu tại khu vực Đồi Thị, quận lỵ Hiệp Đức, từ ngày 26 - 30/4/1970, các cán bộ chiến sĩ thuộc Sư đoàn 2, Quân khu 5 đã kiên cường chiến đấu trong điều kiện vô cùng khốc liệt, vượt qua muôn vàn gian khổ, hiểm nguy, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao. Nhiều cán bộ, chiến sĩ đã mãi mãi nằm lại trên mảnh đất Hiệp Đức.
"Sự hy sinh của các anh là mất mát không gì bù đắp được đối với gia đình, đồng chí, đồng đội. Nhưng chính từ sự hy sinh ấy, từ những giọt máu đã thấm sâu vào lòng đất mẹ, độc lập, tự do của Tổ quốc đã được đánh đổi bằng biết bao xương máu của các thế hệ đi trước", ông Lưu Hoàng Ân nhấn mạnh.
Được biết, vào năm 1988, trong quá trình san ủi mặt bằng xây dựng Nhà văn hóa huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam (cũ), đơn vị thi công phát hiện một hố chôn tập thể có 17 bộ hài cốt, xương tay, xương chân bị trói chặt từng chùm bằng dây dù; cùng quần áo, dép cao su, giày, súng AK và súng M79.
Khi đó, ông Võ Đình Thế đang công tác tại Ban CHQS huyện Hiệp Đức đã vô tình bắt gặp và tự tay gom hài cốt, mang đi chôn cất tại khu đất gần trường bắn huyện đội. Đến năm 2019, khu vực chôn cất nằm trong diện giải tỏa để xây dựng công trình, ông Thế tiếp tục cất bốc và đưa về khuôn viên nghĩa trang gia tộc tại xã Thu Bồn để xây dựng phần mộ và thờ cúng.
“Khi đó không ai dám xuống. Tôi thấy chạnh lòng nên trực tiếp xuống xem thì thấy có 17 hộp sọ, nón tai bèo, dép lốp và mảnh dù ngụy trang của bộ đội đặc công. Trong số đó có hai trường hợp còn lưu lại thông tin cá nhân trong các lọ penicillin”, ông Thế chia sẻ.
Sau này, khi Chiến dịch 500 ngày đêm phát động trên cả nước, ông Thế đã liên hệ cung cấp thông tin về phần mộ trên cho Bộ CHQS TP. Đà Nẵng và nhiều lần hỗ trợ lực lượng chức năng xác minh danh tính liệt sĩ.
Thông qua thông tin từ các nhân chứng và quá trình xác minh, ngày 9/9, ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng, Trưởng Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TP. Đà Nẵng đã chính thức ký kết luận, khẳng định đây là hài cốt cán bộ, chiến sĩ các đơn vị trực thuộc Sư đoàn 2, Quân khu 5, hy sinh trong các trận đánh tại khu vực Đồi Thị, quận lỵ Hiệp Đức từ ngày 26 - 30/4/1970.
Một số hình ảnh buổi lễ viếng, truy điệu và an táng 17 hài cốt liệt sĩ:
Buổi lễ truy điệu được diễn ra trang trọng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tân Bình (xã Hiệp Đức, TP. Đà Nẵng).
Thiếu tướng Trần Minh Trọng, Phó Chính ủy Quân khu 5, Trưởng Ban chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Quân khu 5 dâng hương tưởng niệm 17 liệt sĩ hy sinh tại Đồi Thị.
Ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng, Trưởng Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TP. Đà Nẵng bày tỏ sự xúc động trước linh cữu các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì Tổ quốc.
Nhiều nhân chứng, cựu chiến binh thuộc Sư đoàn 2 đến từ rất sớm, cùng dự lễ truy điệu và đón những người đồng đội trở về.
“Khi lực lượng ta rút khỏi địa bàn, địch bắt người dân thu gom thi thể bộ đội, sau đó buộc tay, chân bằng dây dù và chôn trong những hố tập thể. Khi biết tin trong phần mộ 17 liệt sĩ có dây dù và những hài cốt có dấu vết bị trói, tôi vô cùng xúc động. Cuối cùng, những người đồng đội của tôi đã có thể trở về”, ông Trần Phước Sảo, nguyên Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 15, Sư đoàn 2, Quân khu 5 bày tỏ.
Phần mộ tập thể được Bộ CHQS TP. Đà Nẵng khai quật, cất bốc tại thôn Gò Cao, xã Thu Bồn (TP. Đà Nẵng) vào sáng 15/9.
Sau khi mở nắp mộ, lực lượng làm nhiệm vụ phát hiện nhiều di vật như dây dù, vải võng, ví da, bàn chải cùng một số dấu tích liên quan. Những di vật này cơ bản trùng khớp với lời kể của ông Võ Đình Thế về quá trình phát hiện, cất bốc và mai táng các hài cốt cách đây gần 40 năm.
Đoàn đại biểu đưa hài cốt các liệt sĩ về khu vực chuẩn bị an táng.
Sau gần 40 năm, những người chiến sĩ đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc cuối cùng cũng được trở về với đồng đội.
Các đại biểu, thân nhân, cựu chiến binh rải nắm hoa cuối cùng để đưa các liệt sĩ về nơi an nghỉ.
Ông Võ Đình Thế, người tự tay chôn cất và thờ phụng các liệt sĩ gần 40 năm bày tỏ: “Bao năm nay tôi vẫn luôn xem họ là ân nhân, là người thân trong gia đình của mình. Nay chính tay tôi đưa mọi người trở về với đồng đội, tôi mừng vô cùng. Chỉ là có chút chạnh lòng, bởi sau này ngôi mộ ở quê và bàn thờ ở nhà sẽ vắng bóng các liệt sĩ ”.
Thông qua danh sách thông tin về 17 liệt sĩ được báo chí đăng tải, nhiều thân nhân đã lặn lội từ Nghệ An, Hà Tĩnh, Hải Phòng… để đến Đà Nẵng, với hy vọng tìm lại được hài cốt của người thân.
Bà Võ Thị Thủy (đến từ tỉnh Nghệ An) là con gái duy nhất của liệt sĩ Võ Xuân Thu xúc động chia sẻ: “Mừng lắm! Giây phút mà con gái tôi báo tin rằng đã tìm được thông tin của ông, cả gia đình tôi vỡ òa cảm xúc. Hơn 10 ngày nay ai cũng trong ngóng cả”.
Suốt nhiều năm tìm kiếm người anh trai là liệt sĩ Trần Văn Cư nhưng chưa có thông tin, ông Trần Văn Sỹ (bên phải) ngậm ngùi chia sẻ: “Gia đình tôi hy vọng trong phần mộ này sẽ có hài cốt của anh tôi, để anh được về với đồng đội. Nếu không phải, mặc dù hơi hụt hẫng nhưng tôi và gia đình vẫn sẽ tiếp tục quay trở lại đây, tiếp tục tìm thông tin và nhân chứng, chỉ mong hoàn thành nguyện vọng đưa anh về".
Sau khi được đưa về Nghĩa trang Liệt sĩ Tân Bình, các liệt sĩ sẽ tiếp tục được nằm trong mộ tập thể, trên bia mộ sẽ khắc chữ: “Mộ liệt sĩ tập thể cán bộ, chiến sĩ các đơn vị trực thuộc Sư đoàn 2, Quân khu 5 hy sinh năm 1970 tại Hiệp Đức”.
Trong những năm sau chiến tranh, nhiều gia đình vẫn bền bỉ tìm kiếm thông tin về người thân đã hy sinh nhưng chưa xác định được nơi an nghỉ. Mỗi thông tin về một phần mộ, một nhân chứng hay một di vật đều có thể mở thêm hy vọng cho những gia đình đang đi tìm.