Đà Nẵng chủ động ứng phó thiên tai, di dời dân khỏi vùng nguy hiểm

Đà Nẵng tăng cường phương án ứng phó mưa lũ, sạt lở từ cấp xã, đồng thời đẩy mạnh bố trí dân cư khỏi vùng nguy hiểm, hướng đến an toàn lâu dài.

Chủ động phương án ứng phó ngay từ cơ sở

Năm 2025, thiên tai diễn biến phức tạp, gây thiệt hại lớn trên địa bàn TP. Đà Nẵng. Theo thống kê tại Hội nghị tổng kết công tác phòng thủ dân sự năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026, thiên tai đã làm 31 người chết, 265 người bị thương, hơn 1.200 ngôi nhà bị hư hỏng; tổng thiệt hại ước tính khoảng 4.130 tỷ đồng.

Những con số này cho thấy mức độ tác động của thiên tai không chỉ nằm ở thiệt hại trước mắt mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất, giao thông, sinh kế và khả năng phục hồi của người dân. Tại các địa phương, nguy cơ ngập lụt, sạt lở bờ sông, sạt lở đồi núi có đặc điểm khác nhau, đòi hỏi phương án phòng ngừa phải được xây dựng cụ thể đến từng thôn, tổ dân phố, thay vì chỉ dừng ở kế hoạch ứng phó chung.

Thiên tai diễn biến phức tạp đặt ra yêu cầu tăng cường các phương án phòng ngừa, ứng phó và bảo đảm an toàn cho người dân.

Thiên tai diễn biến phức tạp đặt ra yêu cầu tăng cường các phương án phòng ngừa, ứng phó và bảo đảm an toàn cho người dân.

Tại xã Duy Nghĩa, năm 2025, địa phương chịu ảnh hưởng của 8 đợt mưa lớn, 5 đợt lũ và 18 đợt không khí lạnh. Thiên tai làm 15 người bị thương, hơn 2.000 ngôi nhà bị ngập, gây thiệt hại ước tính gần 188 tỷ đồng. Đặc biệt, trận lũ lịch sử cuối tháng 10/2025 khiến nhiều khu dân cư ngập sâu nhiều ngày; tình trạng sạt lở bờ sông tại Thuận An, An Lương và Trung Phường diễn biến nghiêm trọng, nhiều tuyến giao thông bị chia cắt.

Ông Phạm Được, Chủ tịch UBND xã Duy Nghĩa cho biết, những thiệt hại đó ảnh hưởng rất lớn đến tình hình kinh tế - xã hội, đời sống và hoạt động sản xuất của người dân. Sau thiên tai, địa phương đã rất cố gắng khắc phục hậu quả, hỗ trợ người dân sớm ổn định cuộc sống. Trước thực tế đó, năm 2026, UBND xã Duy Nghĩa đã tiến hành rà soát từ sớm trên 2 phương diện: tại các khu vực có nguy cơ ngập sâu để nắm tình hình; tại các công trình có khả năng tiếp nhận người dân khi có tình huống khẩn cấp để nhanh chóng xây dựng phương án di dời.

UBND xã còn đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chủ động dự trữ lương thực, thực phẩm, nước uống đủ dùng từ 3 - 7 ngày trong trường hợp xảy ra lũ lụt; đồng thời ký hợp đồng cung ứng nhu yếu phẩm phục vụ ứng phó thiên tai, gồm 3 tấn gạo, 150 thùng nước uống đóng chai và 150 thùng mì tôm.

Đặc biệt, tuyến kè bảo vệ sông Thu Bồn có chiều dài gần 1,5km, với tổng vốn đầu tư khoảng 210 tỷ đồng đang được khẩn trương hoàn thiện nhằm ngăn chặn sạt lở tại khu vực An Lương, bảo vệ hàng trăm hộ dân sinh sống ven sông.

“Năm nào cũng thế, cứ vào mùa mưa lớn, người dân sống quanh khu vực kè đều rất lo lắng. Mọi người phải chuẩn bị bao cát, đá lớn, làm cả ngày lẫn đêm để kịp thời gia cố những vị trí có nguy cơ sạt lở. Kè mà lở thì bà con không ai còn chỗ ở. Thế nên, ai cũng mong chờ công trình sớm hoàn thiện để an tâm hơn mỗi khi mùa mưa bão đến”, bà Nguyễn Thị Hồng Ba, người dân xã Duy Nghĩa bày tỏ.

Lực lượng chức năng cùng người dân dùng bao cát gia cố đoạn kè An Lương để phòng tránh nguy cơ sạt lở (tháng 11/2025).

Lực lượng chức năng cùng người dân dùng bao cát gia cố đoạn kè An Lương để phòng tránh nguy cơ sạt lở (tháng 11/2025).

Ở khu vực miền núi, công tác phòng, chống thiên tai đặt ra những yêu cầu khác biệt so với vùng đồng bằng. Do địa hình chia cắt, dân cư phân tán, nhiều tuyến giao thông đi qua khu vực có độ dốc lớn khiến nguy cơ sạt lở, lũ quét và cô lập dân cư luôn hiện hữu.

Tại xã Nam Trà My, một trong những khu vực thường xuyên bị ảnh hưởng và thiệt hại nặng nề bởi thiên tai hằng năm. Mới đây, ngay trong đợt mưa lớn kéo dài từ ngày 8 - 11/10/2026, nhiều điểm sạt lở nghiêm trọng đã xuất hiện trên đoạn đường từ Quốc lộ 40B dẫn vào khu dân cư Tu Hon, thôn Tak Tố (xã Nam Trà My), khiến người và phương tiện không thể lưu thông.

Đại diện lãnh đạo địa phương cho biết đã quyết định xây dựng kế hoạch ứng phó thiên tai năm 2026 theo hướng chuyển từ ứng phó thụ động sang chủ động phòng ngừa. Trong đó, hướng đến 100% các thôn sẽ xây dựng, cập nhật hằng năm phương án ứng phó thiên tai, thảm họa theo phương châm “4 tại chỗ”: chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện, vật tư tại chỗ và hậu cần tại chỗ, phù hợp đặc điểm địa hình, dân cư từng thôn.

“Địa phương cũng đặt mục tiêu 100% người dân ở khu vực nguy hiểm, vùng ven sông, suối được phổ biến kiến thức, kỹ năng phòng, tránh và ứng phó với các loại hình thiên tai phổ biến. Đồng thời, bảo đảm thông tin cảnh báo, chỉ đạo từ cấp trên được truyền tải kịp thời đến các thôn và người dân qua hệ thống đài truyền thanh xã và mạng lưới thông tin liên lạc nội bộ”, ông Nguyễn Hồng Nhân, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Nam Trà My cho biết.

Bố trí dân cư an toàn, hướng đến giải pháp lâu dài

Ứng phó tại chỗ giúp giảm thiệt hại trước mắt, nhưng để bảo đảm an toàn lâu dài, cần bố trí người dân ra khỏi khu vực có nguy cơ sạt lở, lũ quét. Điển hình là tình trạng sạt lở bờ sông Ra Lang (thuộc thôn Ra Lang) kéo dài nhiều năm liền, trực tiếp đe dọa đời sống người dân tổ Brùa. 

Khu vực bờ sông Ra Lang bị sạt lở nghiêm trọng trong nhiều năm.

Khu vực bờ sông Ra Lang bị sạt lở nghiêm trọng trong nhiều năm.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông A Rất Ray (người dân tổ Brùa, thôn Ra Lang) cho biết, nhiều đoạn bờ sông bị xói lở mạnh, đất ven bờ sụt lún, khoảng cách từ nhà dân đến mép sông ngày càng thu hẹp. Mỗi khi mưa lớn, gia đình ông cùng với những hộ dân gần bờ sông phải di chuyển đến Nhà sinh hoạt cộng đồng của thôn để tránh trú.

“Tình trạng sạt lở như thế này đã xảy ra hơn 10 năm. Thật sự rất mong phía địa phương và thành phố quan tâm, tạo điều kiện mặt bằng để người dân di dời ổn định cuộc sống. Bởi nó không chỉ ảnh hưởng đời sống mà còn cả việc sản xuất của bà con. Trước đây có chỗ trồng lúa, bắp, bây giờ sạt dần, không làm gì được nữa”, ông A Rất Ray bày tỏ.

Về vấn đề này, ông ARâl Tép, Trưởng thôn Ra Lang thông tin, khu vực bờ sông đã bị sạt lở hơn 500m, 53 hộ của tổ Brùa luôn phải đối diện nguy hiểm. Hằng năm, địa phương đều lên kế hoạch từ sớm và ưu tiên di dời cho khu vực này. Tuy nhiên, việc sơ tán chỉ mang tính tạm thời, cần có phương án di dời lâu dài để người dân không phải tiếp tục sống trong khu vực có nguy cơ sạt lở.

Sử dụng drone tải hàng lên đến 120kg để vận chuyển lương thực, nhu yếu phẩm đến những nơi bị chia cắt, khó tiếp cận trên địa bàn thành phố.

Sử dụng drone tải hàng lên đến 120kg để vận chuyển lương thực, nhu yếu phẩm đến những nơi bị chia cắt, khó tiếp cận trên địa bàn thành phố.

Trước thực trạng đó, việc sắp xếp, ổn định dân cư đã được thành phố xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm giảm thiểu rủi ro thiên tai. Ngày 6/10/2026, HĐND TP. Đà Nẵng khóa XI thông qua nghị quyết về Đề án sắp xếp, ổn định dân cư miền núi, vùng thiên tai trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026 - 2030 và 2031 - 2036.

Theo Đề án, toàn thành phố có khoảng 8.895 hộ cần được sắp xếp, ổn định dân cư. Trong đó, 6.426 hộ dự kiến bố trí tập trung, 1.751 hộ bố trí xen ghép và 718 hộ ổn định tại chỗ. Thành phố xác định 160 khu, điểm tái định cư tập trung, gồm 31 khu, điểm đã đầu tư hoặc được phê duyệt và 129 khu, điểm dự kiến đầu tư mới. Tổng mức đầu tư dự kiến đối với 129 khu, điểm mới khoảng 3.417 tỷ đồng.

Đối với xã Sông Kôn, địa bàn có 6 điểm xung yếu nằm rải rác tại 8 thôn, với khoảng 460 hộ dân thuộc vùng nguy cơ sạt lở đồi núi và xói lở bờ sông cần được xem xét di dời, thành phố đã bố trí 9 điểm tái định cư, dự kiến triển khai vào năm 2027.

“Vừa qua, xã Sông Kôn đã phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường khảo sát, xây dựng dự án tái định cư đối với các hộ dân có nguy cơ sạt lở. Theo số liệu, xã có 6 điểm xung yếu nằm rải rác tại 8 thôn, với khoảng 460 hộ dân thuộc vùng nguy cơ, dự kiến sẽ bố trí 9 điểm tái định cư, triển khai vào năm 2027. Khi rà soát và lựa chọn địa điểm, địa phương sẽ chú trọng khu vực vừa bảo đảm an toàn cho bà con trong mùa mưa bão, vừa thuận lợi cho việc sản xuất, đi lại”, ông Nguyễn Hữu Sanh, Phó Chủ tịch UBND xã Sông Kôn trao đổi với phóng viên Báo Công Thương.

Tương tự, tại xã Nam Trà My, nhu cầu sắp xếp dân cư cũng được cụ thể hóa bằng danh sách hộ dân và địa điểm bố trí. Theo kế hoạch, xã hiện có 194 hộ với 813 nhân khẩu tại 7 thôn cần được bố trí, sắp xếp, ổn định dân cư trong giai đoạn 2026-2030, tổng nhu cầu kinh phí thực hiện là hơn 43,3 tỷ đồng. Trong đó, năm 2026, xã sẽ bố trí tập trung 51 hộ tại Khu dân cư Loong Póc mới; năm 2027 dự kiến bố trí tập trung 50 hộ tại Khu dân cư Tăk Ven và bố trí xen ghép 93 hộ tại các thôn trên địa bàn xã.

Đối với khu dân cư Loong Póc, địa phương đang tập trung hoàn thiện hạ tầng và xây dựng nhà ở cho các hộ dân, phấn đấu hoàn thành trước ngày 10/11/2026 để người dân có nơi ở ổn định trước mùa mưa bão.

Theo ông Nguyễn Đức Dũng, Chủ tịch HĐND TP. Đà Nẵng, phải sớm phân loại khu dân cư, hộ dân theo mức độ nguy cơ, ưu tiên khu vực nguy cơ rất cao; có phương án sơ tán, di dời tạm thời đến từng hộ trước và trong mùa mưa bão năm 2026, không để xảy ra thiệt hại về người.

Đồng thời, đẩy nhanh giải ngân kinh phí hỗ trợ, chủ động cân đối, lồng ghép nguồn lực và tranh thủ nguồn lực Trung ương để rút ngắn thời gian thực hiện Đề án.

Diễm Phúc

Có thể bạn quan tâm