Cựu quân nhân với mô hình hiệu quả sử dụng điện mặt trời áp mái

Tư duy chủ động và lựa chọn năng lượng xanh

Sở dĩ nói mô hình điện mặt trời mái nhà, chuyển đổi xanh của gia đình ông Văn Hữu Khánh “có tiếng” ở vùng vì giữa vùng cao Bát Xát, tỉnh Lào Cai - nơi điều kiện tự nhiên còn nhiều khó khăn, thời tiết khắc nghiệt, thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão lũ, giông lốc gây gián đoạn điện, nước, có một mô hình điện mặt trời mái nhà với cách vận hành bài bản đang phát huy hiệu quả. Mô hình không chỉ giúp gia đình chủ động nguồn điện cho sinh hoạt và sản xuất, mà còn góp phần lan tỏa lối sống xanh trong cộng đồng.

Chủ nhân của mô hình ấy là ông Văn Hữu Khánh (sinh năm 1954) - một cựu quân nhân, từng là y sĩ trong quân đội, đã trải qua chiến trường miền Nam và nhiều năm công tác tại Lào Cai. Từ hành trình của người lính đến một người dân chủ động làm chủ nguồn năng lượng, câu chuyện của ông Khánh phản ánh sinh động sự chuyển biến trong nhận thức và hành động của người dân trước yêu cầu phát triển bền vững.

Trưởng thành trong môi trường quân đội, ông Văn Hữu Khánh được rèn luyện ý chí kỷ luật, tinh thần vượt khó và trách nhiệm với cộng đồng. Ông từng tham gia chiến đấu tại chiến trường miền Nam; sau khi xuất ngũ, ông tiếp tục tái nhập ngũ lần thứ hai và được điều động lên công tác tại tỉnh Lào Cai.

Trở lại với mô hình điện mặt trời mái nhà của gia đình ông Khánh. Tư duy chủ động và tiết kiệm không chỉ là thói quen, mà còn là nguyên tắc sống. Những năm tháng chắt chiu từng đồng để nuôi con ăn học đã hình thành ở ông Văn Hữu Khánh cách tính toán dài hạn, luôn hướng tới những giải pháp bền vững.

Trong điều kiện vùng cao, việc bảo đảm nguồn điện ổn định luôn là vấn đề thiết thực. Từ thực tế đó, ông Khánh tìm hiểu và năm 2025 mạnh dạn đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà – một hướng đi còn khá mới đối với nhiều hộ dân địa phương.

Ban đầu, tại ngôi nhà ở tổ 8, xã Bát Xát, ông lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà với công suất 5 kW, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt. Nhận thấy hiệu quả rõ rệt, ông tiếp tục đầu tư hệ thống công suất 22,6 kW tại khu nhà vườn của gia đình gần đó (ở tổ 10 xã Bát Xát), kết hợp hệ thống lưu trữ điện, từng bước hoàn thiện mô hình sử dụng năng lượng tái tạo một cách chủ động và hiệu quả.

Hiệu quả kinh tế gắn với chủ động năng lượng

Thực tiễn cho thấy, mô hình điện mặt trời mái nhà mang lại hiệu quả rõ rệt. Với sinh hoạt và khu vườn cây ăn quả, chăn nuôi diện tích khoảng hơn 3.000m2, chi phí tiền điện của gia đình ông Khánh giảm từ khoảng 3 - 4 triệu đồng/tháng xuống còn 300 - 400 nghìn đồng, thậm chí thấp hơn vào những tháng nắng nhiều.

Quan trọng hơn, gia đình ông đã chủ động được nguồn điện, hạn chế phụ thuộc vào lưới điện trong những thời điểm thời tiết bất lợi - yếu tố đặc biệt có ý nghĩa đối với khu vực miền núi.

Không chỉ phục vụ sinh hoạt, tại khu vực nhà vườn, nguồn điện này còn được sử dụng để vận hành điều hòa, bơm nước cho ao cá, tưới cây, phục vụ chăn nuôi và các hoạt động sản xuất khác. Ông cũng đầu tư hệ thống điện tự động, điều khiển thông minh, từ đóng mở cổng, bật đèn, điều hòa đến tự động tưới cây, bơm nước, không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng mà còn góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống theo hướng hiện đại, tiện nghi.

Không chỉ mang lại lợi ích cho gia đình, mô hình của ông Khánh còn tạo hiệu ứng lan tỏa trong cộng đồng. Nhiều người dân đã đến tham quan, tìm hiểu và từng bước thay đổi nhận thức về sử dụng năng lượng sạch.

Từ góc độ thực tiễn, ông Khánh cho rằng, để đạt hiệu quả, người dân cần tính toán phù hợp nhu cầu sử dụng, lựa chọn thiết bị bảo đảm chất lượng và có giải pháp lưu trữ điện hợp lý.

Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, bền vững, những mô hình như vậy có ý nghĩa thiết thực, góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện, đồng thời nâng cao ý thức sử dụng tài nguyên tiết kiệm, hiệu quả.

Khi được hỏi về việc đầu tư điện mặt trời mái nhà, ông Khánh cười hiền, chia sẻ: “Nên lắp em ạ. Vừa để chủ động điện nước, tận dụng mái nhà, lại tiết kiệm chi phí. Quan trọng hơn là bảo vệ môi trường, vì tài nguyên thì có hạn, mình cũng góp phần cùng Nhà nước bảo vệ an ninh năng lượng quốc gia.”

Lời khuyên giản dị nhưng hàm chứa nhận thức sâu sắc, thể hiện vai trò ngày càng rõ nét của người dân trong việc chung tay cùng Nhà nước thực hiện mục tiêu phát triển bền vững.

Giữa núi rừng Bát Xát, những tấm pin mặt trời trên mái nhà và khu trang trại của ông Văn Hữu Khánh vẫn ngày ngày đón nắng, lặng lẽ tạo ra nguồn năng lượng sạch phục vụ cuộc sống. Ngày càng có nhiều người trong thôn, trong xã quan tâm tìm hiểu mô hình điện mặt trời áp mái của gia đình ông Khánh và đã có những hộ dân học làm theo.

Trong tiến trình chuyển dịch năng lượng hiện nay, những mô hình điện mặt trời áp mái như gia đình ông Nguyễn Hữu Khánh không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn góp phần lan tỏa một lối sống xanh, tiết kiệm năng lượng và có trách nhiệm – nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững trong tương lai.