Tin Khu Vực 
Nhu cầu tăng lên
Những ngày này, Công ty Cổ phần Greentech miền Trung đang tấp nập các đơn hàng lắp đặt điện mặt trời áp mái cho các hộ dân và các dự án công nghiệp. Ông Lê Khắc Bình, Giám đốc công ty cho biết, nhu cầu lắp đặt điện mặt trời của người dân và doanh nghiệp ngày càng tăng cao, nhân viên của công ty làm việc liên tục từ ra Tết đến nay.
"Số lượng gia đình đặt hàng công ty lắp đặt điện mặt trời áp mái tăng cao trong những tháng đầu năm. Giá lắp đặt tuỳ thuộc vào nhu cầu sử dụng điện của từng nhà và các yếu tố khác, có gia đình lắp khoảng 25-30kWp, có gia đình lắp 4-5kWp, kinh phí dao động từ 70 triệu đồng trở lên", ông Bình chia sẻ.
Nhu cầu lắp đặt điện mặt trời áp mái tại các gia đình ngày càng tăng nhanh.
Cùng với sự gia tăng nhu cầu, nhận thức và mức độ tìm hiểu của người dân về điện mặt trời cũng được nâng lên rõ rệt. Các hộ gia đình đã chủ động tìm hiểu kỹ về công suất, hiệu quả đầu tư, thời gian hoàn vốn cũng như các yếu tố kỹ thuật liên quan. Đồng thời tham khảo thông tin từ nhiều kênh khác nhau, so sánh giữa các nhà cung cấp, quan tâm đến chế độ bảo hành, tuổi thọ thiết bị và khả năng vận hành lâu dài.
Anh Lê Minh Quang (phường Trường Vinh) vừa lắp đặt điện mặt trời áp mái cho gia đình cho biết, năm ngoái anh đã lắp đặt cho quán cà phê ở xã Hưng Nguyên và năm nay quyết định lắp tại nhà. Từ khi lắp đặt điện mặt trời, gia đình anh dùng điện thoải mái hơn, tiền điện hằng tháng giảm đi.
Theo anh Quang, thời tiết ở Nghệ An mùa hè rất nắng nóng, lượng điện sử dụng nhiều nên thường bị sự cố gián đoạn, anh kinh doanh nên luôn muốn nguồn điện ổn định, việc lắp đặt điện mặt trời giúp anh chủ động, không phụ thuộc vào lưới điện trên địa bàn. Ngoài ra, việc lắp đặt điện mặt trời cũng giúp cải thiện điều kiện sống, các tấm pin được lắp trên mái nhà có tác dụng che chắn, giảm hấp thụ nhiệt, từ đó giúp không gian bên trong mát hơn, giảm nhu cầu sử dụng thiết bị làm mát.
Chi phí lắp đặt điện mặt trời áp mái phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có vị trí lắp đặt.
Hệ thống May Minh Anh tại Nghệ An cũng vừa lắp đặt hệ thống điện mặt trời cho các nhà máy của công ty, với số tiền chi phí hàng tỷ đồng. Tính riêng tại Nhà máy May Minh Anh – Kim Liên, đóng tại Khu công nghiệp Bắc Vinh đã được đầu tư khoảng 3 tỷ đồng để lắp đặt hệ thống điện mặt trời.
Ông Trần Văn Thành, Giám đốc sản xuất của nhà máy cho biết, việc đầu tư lắp đặt điện mặt trời áp mái không chỉ mang lại lợi ích trước mắt về kinh tế mà còn tạo ra nhiều giá trị lâu dài trong quá trình phát triển. Trước hết, nguồn điện tự sản xuất giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động sản xuất, đặc biệt trong cao điểm nắng nóng gây quá tải, thiếu điện.
Cùng với đó là lợi ích giảm chi phí vận hành. Với đặc thù sản xuất ban ngày, trùng với thời điểm phát điện hiệu quả nhất của hệ thống điện mặt trời nên nhà máy có thể tận dụng tối đa nguồn năng lượng này, qua đó giảm chi phí điện năng, nâng cao hiệu quả kinh doanh.
Không chỉ là bài toán chi phí, việc sử dụng năng lượng sạch giúp công ty nâng cao năng lực cạnh tranh tại các thị trường xuất khẩu lớn có yêu cầu khắt khe về tiêu chuẩn môi trường, phát thải và sử dụng năng lượng tái tạo. Ngoài ra, việc đầu tư điện mặt trời còn thể hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với môi trường, góp phần giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.
Thời gian qua, một số doanh nghiệp FDI tại Khu công nghiệp VSIP và WHA đã đầu tư lắp đặt pin năng lượng trên mái nhà xưởng, tổng công suất ước đạt khoảng 3-5 MW. Tập đoàn Tôn Hoa Sen đã đầu tư gần 5 tỷ đồng lắp đặt pin năng lượng, công suất trên 1 MW. Tỉnh Nghệ An có gần 100 doanh nghiệp lắp đặt năng lượng mặt trời áp mái với công suất khoảng trên 80 MW.
Lộ trình tất yếu
Trong bối cảnh xu hướng sử dụng năng lượng sạch ngày càng lan rộng, chi phí lắp đặt điện mặt trời đã giảm đáng kể, tạo điều kiện thuận lợi cho cả người dân và doanh nghiệp. Nếu như cách đây khoảng 5 năm, để đầu tư một hệ thống điện mặt trời công suất 8-10 kWp cho gia đình cần chi phí từ 130-150 triệu đồng, thì nay mức đầu tư chỉ còn khoảng 70-80 triệu đồng, giảm gần một nửa. Việc giá thành thiết bị ngày càng hợp lý, cùng với sự phổ biến của các vật tư, công nghệ đã góp phần thúc đẩy nhu cầu lắp đặt tăng nhanh trong thời gian gần đây.
Không chỉ chi phí giảm, thị trường dịch vụ phát triển mạnh. Ngày càng có nhiều đơn vị, doanh nghiệp tham gia thi công, tư vấn kỹ thuật, giúp người dân và doanh nghiệp có thêm lựa chọn phù hợp với nhu cầu và điều kiện tài chính. Nhờ đó, việc lắp đặt, vận hành, kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống điện mặt trời từ tấm pin, bộ biến tần đến các thiết bị phụ trợ trở nên thuận lợi hơn, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng và tuổi thọ công trình.
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh của thị trường, cơ quan chức năng cũng khuyến cáo người dân cần thận trọng khi lựa chọn đơn vị lắp đặt. Theo Phòng Quản lý năng lượng, Sở Công Thương Nghệ An, việc lựa chọn doanh nghiệp uy tín, có năng lực kỹ thuật, minh bạch về giá cả và có chế độ bảo hành rõ ràng là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn trong quá trình vận hành. Đồng thời, người sử dụng cũng cần được hướng dẫn định kỳ về cách vận hành, vệ sinh, bảo dưỡng hệ thống nhằm khai thác tối đa hiệu quả tích điện và kéo dài tuổi thọ thiết bị.
Nhiều doanh nghiệp đã chủ động lắp đặt điện mặt trời áp mái và đây là xu hướng tất yếu trong thời gian tới.
Ở góc độ doanh nghiệp, việc đầu tư điện mặt trời không chỉ dừng lại ở mục tiêu tiết giảm chi phí mà còn là yêu cầu tất yếu trong quá trình hội nhập. Hiện nay, nhiều thị trường xuất khẩu lớn đã và đang siết chặt các tiêu chuẩn về môi trường, phát thải và nguồn gốc năng lượng. Các chứng chỉ như năng lượng tái tạo (REC), hay chứng nhận nguồn gốc điện xanh đang dần trở thành “tấm vé thông hành” để hàng hóa có thể tiếp cận các thị trường khó tính. Do đó, các doanh nghiệp muốn tham gia sâu vào chuỗi sản xuất, cung ứng toàn cầu buộc phải xây dựng lộ trình đầu tư cho năng lượng sạch, hướng tới sản xuất xanh và bền vững.
Dù vậy, so với nhiều địa phương khác, số lượng doanh nghiệp đầu tư cho năng lượng tái tạo tại Nghệ An vẫn còn khá khiêm tốn. Quy mô các dự án chưa lớn, chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có. Trong khi đó, nhu cầu sử dụng điện cho sản xuất và sinh hoạt ngày càng tăng, đặc biệt vào mùa cao điểm nắng nóng, đang đặt ra áp lực không nhỏ đối với hệ thống cung ứng điện.
Chính vì vậy, dư địa để phát triển năng lượng tái tạo trên địa bàn tỉnh, nhất là điện mặt trời áp mái, vẫn còn rất lớn. Nếu có các cơ chế khuyến khích phù hợp, cùng với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và sự chủ động của doanh nghiệp, người dân, điện mặt trời hoàn toàn có thể trở thành một trong những giải pháp quan trọng góp phần đảm bảo an ninh năng lượng, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng xanh trong thời gian tới.
Nghị định số 58/2025/NĐ-CP của Chính phủ thay thế Nghị định 135/2024 quy định chi tiết thi hành Luật Điện lực và hướng dẫn thủ tục đăng ký đầu tư lắp đặt năng lượng mặt trời cùng các loại năng lượng mới đã duy trì các chính sách thông thoáng về lắp đặt điện mặt trời. Theo quy định, hộ gia đình tự lắp đặt sản xuất điện, tự dùng, công suất dưới 100 kWp thì không phải đăng ký, trường hợp thừa thì bán lên lưới điện không quá 20% công suất.