Tin Khu Vực
CôngThương - Lạm phát giảm chủ yếu do giá lương thực, thực phẩm
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4 tăng 0,05%, là mức tăng thấp nhất kể từ năm 2004 đến nay và rất bất ngờ sau đợt tăng giá mạnh của xăng dầu đầu tháng 3. Theo ông Nguyễn Đức Thắng- Vụ trưởng Vụ Giá (Tổng cục Thống kê): Đây là mức tăng giá phù hợp với quy luật của những năm bình thường. CPI tháng 4 giảm nguyên nhân một phần do tháng 4 bắt đầu bước vào hè nên nhu cầu tiêu dùng giảm, sức mua yếu. Dấu hiệu rõ nét nhất của việc sức mua trong thị trường nội địa đang đi xuống là hàng tồn kho cao, gây áp lực giảm giá cho doanh nghiệp... Một số vùng kinh tế có chỉ số giá âm, đặc biệt, Hà Nội- thành phố đông dân- có CPI âm, góp phần kéo lùi tốc độ tăng giá chung..
Nhiều câu hỏi đặt ra, CPI thấp là dấu hiệu đáng mừng hay đáng lo. Trả lời câu hỏi này, đại diện Cục Quản lý giá Bộ Tài chính phân tích: Trước hết, CPI tháng 4 giảm tốc là điều đáng mừng, vì đã góp phần kiềm chế lạm phát. Điều đó thể hiện kết quả thực hiện quyết liệt Nghị quyết 01/NQ-CP của Chính phủ đã “ngấm”, thể hiện qua việc giảm tổng phương tiện thanh toán (đến 26/3 tổng phương tiện thanh toán chỉ tăng 1,06%).
Nguyên nhân chính kéo CPI xuống là do giá lương thực, thực phẩm (chiếm quyền số cao nhất trong cơ cấu CPI) trong tháng giảm thấp: CPI nhóm lương thực giảm mạnh nhất, tới 1,69%; nhóm thực phẩm giảm 0,8% do người dân “quay lưng” sử dụng thịt lợn có chất cấm.
Tuy nhiên, CPI giảm thấp cũng đáng lo vì đây là dấu hiệu kinh tế thiểu phát khi sản xuất chững lại, tiêu thụ khó khăn, tồn kho tăng, sức mua yếu, tổng cầu giảm sút…
Đề cập đến các biện pháp kiềm chế lạm phát trong thời gian qua, đại diện Ngân hàng Nhà nước nhận xét, tháng 4 có nhiều động thái tạo thuận lợi cho việc kiềm chế lạm phát, đó là lãi suất tiền gửi giảm thêm 1%, vì thế nhiều ngân hàng đã điều chỉnh giảm lãi suất cho vay, tỷ giá ngoại tệ tương đối ổn định… Tuy nhiên, nhìn vào chỉ số các nhóm hàng cho thấy, chính sách tài khóa chặt chẽ ít tác động đến việc kiềm chế CPI. Tháng 4 CPI tăng thấp khi giá 2 nhóm hàng lương thực, thực phẩm giảm càng khẳng định sự phụ thuộc tăng, giảm của CPI chủ yếu do ảnh hưởng giá từ 2 nhóm trên và các giá các mặt hàng nhập khẩu cũng như nguồn cung.
Thực tế cũng cho thấy, trong 4 tháng đầu năm 2012, giá lương thực giảm liên tục (giảm 3,41%) và giá thực phẩm cũng giảm trong 2 tháng trở lại đây là nhân tố chính giúp CPI chung tăng thấp. Như vậy, trong 4 tháng CPI chỉ tăng 2,6% so với tháng 12/2011- đây là mức thấp so với nhiều năm trước.
Chưa có dấu hiệu đáng lo ngại
Qua nhiều ý kiến tại cuộc họp của Tổ thị trường trong nước, Thứ trưởng Hồ Thị Kim Thoa phân tích: Mặc dù tháng 3 và tháng 4 CPI liên tiếp tăng thấp nhưng 4 tháng đầu năm CPI cả nước đã tăng trên 10% so với cùng kỳ năm 2011, đây vẫn là mức tăng cao. Bên cạnh đó, theo thông tin từ các hiệp hội ngành hàng cho thấy, mặc dù đang trong giai đoạn khó khăn, nhưng tồn kho thép xây dựng, đường kính, vật liệu xây dựng… đang có xu hướng giảm về mức bình thường. Trong 4 tháng đầu năm, nếu trừ yếu tố tăng giá thì tổng mức bán lẻ và dịch vụ vẫn tăng trên 10%; doanh thu bán hàng của các siêu thị không giảm, chỉ số giá trị sản xuất công nghiệp vẫn tăng, GDP cả nước tăng 4%, nguồn cung hàng hóa dồi dào... Đó là những dấu hiệu tích cực, khẳng định kết quả điều hành quyết liệt của Chính phủ và sự triển khai tích cực các bộ, ngành, địa phương và DN là đúng hướng. Vì thế, CPI 2 tháng liên tiếp giảm tốc là dấu hiệu đáng mừng, góp phần kiềm chế lạm phát.
Thứ trưởng cũng cho biết thêm, qua những đợt tăng giá xăng dầu, giá điện vừa qua cho thấy, hiện nay nền kinh tế và tâm lý người dân đã có tư tưởng chấp nhận giá điện, giá xăng dầu theo giá thị trường, tuy nhiên các mặt hàng này phải có kiểm soát của Nhà nước. Vì thế, việc đưa giá điện, giá xăng dầu theo cơ chế thị trường có kiểm soát của Nhà nước là xu hướng đúng!
Từ những phân tích trên, Thứ trưởng cho rằng, ý kiến lo ngại nền kinh tế thiểu phát hay giảm phát là không có căn cứ, chúng ta cần bình tĩnh đánh giá dựa trên những dấu hiệu của nền kinh tế và kết quả của những chính sách đưa ra.
Tháng 5, CPI vẫn tăng nhẹ
Các thành viên Tổ điều hành dự báo, trong tháng 5, thị trường hàng hóa sẽ chịu tác động của việc tăng giá xăng dầu cuối tháng 4, tăng lương cơ bản từ 1/5, việc nghỉ lễ 30/4 và 1/5 kéo dài khuyến khích các hoạt động du lịch lữ hành, thời tiết chuyển mùa nắng nóng; các mặt hàng thép xây dựng, phân bón, đường kính… có xu hướng tăng nhẹ. Hơn nữa, giá lương thực đang có xu hướng tăng nhẹ, người dân đã sử dụng thịt lợn trở lại sẽ làm tăng giá 2 nhóm hàng chính trong “rổ” hàng hóa tính CPI. Tuy nhiên, do việc thực hiện Nghị quyết 01 của Chính phủ vẫn tiếp tục, trên thị trường nguồn cung hàng hóa dồi dào, sức tiêu thụ hàng hóa vẫn chậm nên sự ảnh hưởng của các yếu tố trên sẽ bị hạn chế hơn so với các năm khác.
Dự báo CPI tháng 5 sẽ tăng nhẹ nhưng cao hơn tháng 4.
Để tiếp tục triển khai hiệu quả các giải pháp thúc đẩy sản xuất nhằm bảo đảm cung ứng đủ nguồn hàng cho thị trường, Tổ điều hành thị trường trong nước đề xuất các giải pháp:
Các bộ, ngành, địa phương tiếp tục theo dõi sát diễn biến và các biểu hiện của thị trường để chủ động các biện pháp điều hành phù hợp.
Đề nghị Ngân hàng Nhà nước tiếp tục thực hiện chính sách tiền tệ phù hợp và tiếp tục giảm mặt bằng lãi suất vốn vay.
Bộ Công Thương nhanh chóng phê duyệt để triển khai các chương trình xúc tiến thương mại quốc gia, đặc biệt là nội dung thị trường trong nước để góp phần thúc đẩy thị trường nội địa phát triển trong bối cảnh hiện nay.
Hiệp hội Mía đường tiếp tục kiến nghị Chính phủ, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về cơ chế XNK linh hoạt, cho XK tiếp đường qua cửa khẩu phụ và lối mở biên giới, đồng thời có chính sách mua trữ đường…