Tin Khu Vực
Nhu cầu logistics chuyên biệt ngày càng lớn
Làn sóng đầu tư vào công nghiệp công nghệ cao cùng tốc độ tăng trưởng mạnh của hoạt động xuất nhập khẩu đang tạo động lực mới cho kinh tế Nghệ An. Song song với đó là yêu cầu cấp thiết phải phát triển hệ thống logistics chuyên biệt nhằm đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe của chuỗi sản xuất hiện đại và nâng cao sức cạnh tranh của địa phương.
Trong 6 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của các doanh nghiệp trong Khu kinh tế và các khu công nghiệp ước đạt 1,96 tỷ USD, tăng khoảng 52% so với cùng kỳ năm 2025. Kim ngạch nhập khẩu máy móc, linh kiện và nguyên liệu phục vụ sản xuất cũng đạt khoảng 2,09 tỷ USD, tăng khoảng 51%. Khối lượng hàng hóa lưu chuyển lớn kéo theo nhu cầu về vận tải, lưu kho và quản lý chuỗi cung ứng ngày càng chuyên nghiệp.
Đáng chú ý, nhóm hàng điện tử và công nghệ hiện chiếm tới 86,8% tổng giá trị xuất khẩu của Khu kinh tế Đông Nam; nhóm cơ khí chính xác chiếm 9,9%, phần còn lại là các ngành hàng khác. Đây đều là những sản phẩm có yêu cầu rất cao về điều kiện bảo quản, vận chuyển và kiểm soát chất lượng.
Kim ngạch xuất nhập khẩu của Nghệ An tăng trưởng ấn tượng, thúc đẩy các dịch vụ logistics chuyên biệt.
Các dự án lớn như: Foxconn, Luxshare, Goertek, Runergy, Everwin Precision... đều thuộc lĩnh vực điện tử, công nghệ cao và năng lượng. Đặc thù của những ngành này là sử dụng nhiều linh kiện có giá trị lớn, nhạy cảm với nhiệt độ, độ ẩm và rung lắc. Vì vậy, hoạt động logistics không chỉ dừng ở việc vận chuyển hàng hóa mà phải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên biệt trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Logistics chuyên biệt được hiểu là hệ thống dịch vụ vận tải, lưu kho và quản lý chuỗi cung ứng được thiết kế riêng cho từng nhóm hàng hóa đặc thù. Mô hình này yêu cầu hệ thống kho sạch, kho lạnh đạt chuẩn, phương tiện vận chuyển chuyên dụng, thiết bị bốc xếp hiện đại cùng đội ngũ nhân lực có trình độ kỹ thuật nhằm bảo đảm chất lượng hàng hóa trong suốt quá trình lưu chuyển.
Không chỉ phục vụ ngành điện tử, logistics chuyên biệt còn đáp ứng nhu cầu vận chuyển sữa bằng xe bồn lạnh, chuỗi kho lạnh cho thực phẩm, thủy hải sản, dược phẩm, vắc-xin; vận chuyển hàng siêu trường, siêu trọng phục vụ xây dựng các nhà máy cũng như các mặt hàng hóa chất, khí hóa lỏng, xăng dầu, pin lithium và vật liệu dễ cháy nổ.
Đón đầu xu thế
Nắm bắt xu hướng phát triển mạnh mẽ của các ngành công nghiệp công nghệ cao và nhu cầu ngày càng lớn về dịch vụ logistics chuyên biệt tại các khu công nghiệp, một số doanh nghiệp đã chủ động đầu tư mở rộng lĩnh vực hoạt động, đa dạng hóa dịch vụ.
Không chỉ dừng lại ở vận tải hàng hóa thông thường, các đơn vị đã mạnh dạn đầu tư máy móc, thiết bị chuyên dụng, phương tiện hiện đại và hạ tầng kỹ thuật để đáp ứng yêu cầu vận chuyển, lưu kho đối với nhiều nhóm hàng đặc thù. Những bước đi này cho thấy sự chủ động của doanh nghiệp trong việc thích ứng với xu thế phát triển mới, đồng thời tạo nền tảng để hình thành các mắt xích logistics chuyên biệt phục vụ chuỗi sản xuất công nghiệp hiện đại.
Nhộn nhịp dịch vụ logistics trong các khu công nghiệp.
Lê Thị Hoàng Oanh, Tổng giám đốc Công ty CP tiếp vận Avina, đóng tại KCN VSIP cho biết, công ty này được thành lập từ năm 2012, phát triển theo định hướng logistics tích hợp và chuyên sâu, tập trung phục vụ các doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu, đặc biệt là các doanh nghiệp FDI và chuỗi cung ứng công nghệ cao. Không chỉ cung cấp từng dịch vụ riêng lẻ mà công ty hướng tới trở thành đối tác đồng hành, tư vấn và tối ưu toàn bộ chuỗi cung ứng cho khách hàng; phát triển các giải pháp logistics có giá trị gia tăng cao, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh thay vì chỉ cung cấp dịch vụ vận chuyển đơn thuần.
Các nhóm dịch vụ trọng tâm của công ty này gồm: Đại lý thủ tục hải quan và xuất nhập khẩu; giao nhận vận tải quốc tế bằng đường biển, đường hàng không và đường bộ; logistics tích hợp; cùng các dịch vụ tư vấn tuân thủ hải quan, quản trị rủi ro và dịch vụ sau thông quan.
Doanh nghiệp dịch vụ logistics có nguồn nhân lực chất lượng cao, sẵn sàng xử lý công việc 24/7.
Theo bà Oanh, thị trường logistics Việt Nam nói chung và Nghệ An nói riêng còn rất nhiều tiềm năng phát triển. Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu và việc Nghệ An thu hút ngày càng nhiều dự án FDI đang tạo ra nhu cầu lớn đối với các dịch vụ logistics chuyên nghiệp. Khi các doanh nghiệp sản xuất phát triển, nhu cầu về hải quan, vận tải quốc tế, quản trị chuỗi cung ứng và dịch vụ logistics tích hợp cũng tăng theo.
“Đối với Avina Logistics, đây là giai đoạn tập trung nâng cấp toàn diện. Từ đẩy mạnh chuẩn hóa hệ thống quản trị, cải tiến quy trình, chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong quản lý dữ liệu và vận hành, đồng thời tiếp tục đầu tư nâng cao chất lượng dịch vụ. Sau nhiều năm hoạt động, chúng tôi đã xây dựng được uy tín trên thị trường cùng mạng lưới khách hàng và đối tác ổn định, tạo nền tảng thuận lợi để phát triển trong giai đoạn mới”, bà Oanh chia sẻ.
Là doanh nghiệp đang phát triển mạnh mẽ nhờ thế mạnh logistics chuyên biệt, ông Nguyễn Xuân Trường, Phó Giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ tổng hợp Hoàng Sơn cho biết, công ty thực hiện tạm nhập, tái xuất tinh bột sắn từ Lào về Việt Nam và xuất đi các nước Trung Quốc, Hà Lan, các nước châu Âu khác. Do hàng thực phẩm nên dịch vụ của công ty phải đảm bảo yêu cầu về kiểm dịch, vệ sinh an toàn thực phẩm và các yếu tố, chính sách liên quan đến các quốc gia nhập khẩu. Tại một số khu vực ở Lào, dịch vụ của công ty đang độc quyền bởi lợi thế chuyên biệt.
“Để có được lợi thế cạnh tranh, chúng tôi đã đầu tư máy móc, kho bãi, thiết bị bài bản, nhân sự có chuyên môn cao. Tôi tin lĩnh vực này sẽ còn mở rộng đầy triển vọng trong thời gian tới”, ông Trường nói.
Xe chở bột sắn của Công ty TNHH Dịch vụ tổng hợp Hoàng Sơn
Theo các doanh nghiệp, bên cạnh những cơ hội, ngành logistics cũng đang đối mặt với không ít khó khăn. Đặc thù của ngành là chịu tác động trực tiếp từ những biến động của chuỗi cung ứng toàn cầu. Những diễn biến như xung đột tại Trung Đông, biến động địa chính trị, giá nhiên liệu hay giá cước vận tải quốc tế đều có thể ảnh hưởng ngay đến chi phí logistics và kế hoạch sản xuất, xuất nhập khẩu của doanh nghiệp. Trong nhiều trường hợp, các kế hoạch đã xây dựng từ đầu năm phải điều chỉnh liên tục để thích ứng với thực tế, đòi hỏi doanh nghiệp logistics phải có năng lực phản ứng rất nhanh, vừa xử lý các tình huống gián đoạn, chậm trễ, vừa đáp ứng các yêu cầu giao hàng gấp của khách hàng.
Riêng đối với Nghệ An, một khó khăn đặc thù là hoạt động logistics quốc tế vẫn phụ thuộc nhiều vào các đầu mối lớn như cảng Hải Phòng, sân bay Nội Bài và cửa khẩu Hữu Nghị. Khoảng cách vận chuyển khá xa làm tăng thời gian, chi phí và rủi ro, đặc biệt trong mùa mưa bão hoặc khi hạ tầng giao thông bị ảnh hưởng.
Các loại thực phẩm đòi hỏi yêu cầu cao trong công tác vận chuyển, bảo quản.
Ngoài ra, nguồn nhân lực logistics chất lượng cao vẫn là một thách thức. Đây là ngành đòi hỏi tính kỷ luật, khả năng chịu áp lực, tinh thần trách nhiệm và sẵn sàng xử lý công việc 24/7 khi chuỗi cung ứng phát sinh sự cố. Trong khi đó, một bộ phận lao động trẻ còn thiếu trải nghiệm thực tế nên doanh nghiệp phải đầu tư nhiều hơn cho đào tạo chuyên môn, xây dựng văn hóa nghề nghiệp và phát triển đội ngũ.
Để đáp ứng yêu cầu của làn sóng đầu tư công nghệ cao, Nghệ An cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển logistics; đầu tư hệ thống kho bãi, cảng cạn, kho ngoại quan và hạ tầng vận tải hiện đại. Hiện nay, tỉnh đang tập trung triển khai Đề án “Phát triển tỉnh Nghệ An trở thành trung tâm logistics của vùng Bắc Trung Bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045”. Đề án đặt mục tiêu trong giai đoạn 2025 - 2035 đưa ngành dịch vụ logistics của tỉnh phát triển thành ngành dịch vụ có trình độ khá của khu vực Bắc Trung Bộ và của cả nước.
Đồng thời, các doanh nghiệp logistics địa phương cần nâng cao năng lực cung cấp dịch vụ logistics trọn gói, tham gia sâu vào hoạt động logistics trong nhà máy và nâng cao năng lực điều phối chuỗi cung ứng.
Thực hiện Đề án “Phát triển tỉnh Nghệ An trở thành trung tâm logistics của vùng Bắc Trung Bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045; tỉnh Nghệ An đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy về logistics trong bối cảnh dòng vốn FDI vào Nghệ An tăng mạnh. Trung tâm logistics không chỉ là nơi tập kết hàng hóa, mà còn là giải pháp căn cơ cho thông quan, phân phối, kết nối liên vùng và quốc tế.