Thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà
Chiều 16/10, tại Hưng Yên, Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam (VCEA) phối hợp cùng Công ty Cổ phần Công nghiệp GG (GG Power) tổ chức hội nghị “Phát triển điện mặt trời áp mái - tự sản, tự tiêu & giới thiệu sản phẩm mới”.
Phát biểu tại sự kiện, ông Mai Duy Thiện, Chủ tịch VCEA cho biết, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng tăng trưởng vượt bậc, hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10% trong giai đoạn 2026-2030. Yêu cầu đó đồng thời đặt ra một bài toán rất lớn đối với ngành năng lượng: phải bảo đảm đủ điện, điện phải ổn định, an toàn, ngày càng xanh hơn, sạch hơn và đặc biệt phải nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế.
Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác định rõ yêu cầu bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia; phát triển nguồn cung trong nước; đẩy mạnh năng lượng tái tạo; xây dựng hệ thống năng lượng hiện đại, thông minh và từng bước nâng cao năng lực sản xuất trong nước đối với các thiết bị quan trọng của ngành năng lượng.
Quang cảnh hội nghị.
“Trong bối cảnh đó, điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ kết hợp với hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) đang ngày càng thể hiện vai trò quan trọng. Đây không chỉ là câu chuyện của việc tạo ra thêm một nguồn điện mà còn là giải pháp giúp chủ động nguồn năng lượng tại chỗ, giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và tăng khả năng tự chủ về điện cho mỗi gia đình, mỗi cơ quan và mỗi doanh nghiệp”, ông Mai Duy Thiện nhấn mạnh.
Theo Chủ tịch VCEA, tinh thần đó cũng được thể hiện rất rõ tại Chỉ thị số 10/CT-TTg về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. Chỉ thị đã đặt ra yêu cầu triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý nhu cầu điện, giảm phụ tải đỉnh, tăng cường sử dụng nguồn năng lượng tại chỗ; đồng thời thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà và các giải pháp lưu trữ năng lượng phù hợp.
“Đặc biệt, Chính phủ cũng yêu cầu nghiên cứu các cơ chế về tín dụng xanh, tín dụng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư điện mặt trời mái nhà và BESS, đồng thời tiếp tục hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn liên quan đến an toàn công trình và phòng cháy, chữa cháy. Điều đó cho thấy, điện mặt trời mái nhà kết hợp BESS đang chuyển từ giải pháp mang tính lựa chọn sang cấu phần ngày càng quan trọng trong quá trình chuyển dịch năng lượng của Việt Nam”, đại diện VCEA chỉ ra.
Cũng theo ông Mai Duy Thiện, việc các doanh nghiệp trong nước từng bước nghiên cứu, sản xuất và cung cấp các giải pháp từ quy mô hộ gia đình, thương mại - công nghiệp đến các hệ thống lưu trữ quy mô lớn không chỉ mang ý nghĩa về mặt kinh doanh.
Quan trọng hơn, đó là một phần của quá trình nâng cao năng lực công nghệ quốc gia, chủ động chuỗi cung ứng, gia tăng tỷ lệ nội địa hóa và từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp năng lượng Việt Nam. “Một nền năng lượng thực sự bền vững không thể chỉ dựa vào khả năng nhập khẩu công nghệ. Chúng ta cần có những doanh nghiệp Việt Nam đủ năng lực nghiên cứu, sản xuất, vận hành, bảo trì và từng bước làm chủ những công nghệ cốt lõi”, lãnh đạo VCEA bày tỏ.
Đón cơ hội từ thị trường lưu trữ năng lượng
Cũng tại sự kiện, TS. Võ Quang Lâm, nguyên Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) thông tin, trong những năm qua, với các chính sách khuyến khích của Chính phủ và sự tham gia tích cực của các doanh nghiệp và người dân, công suất lắp đặt của hệ thống điện Việt Nam đến hết năm 2025 là 87.616 MW, đứng thứ 2 ở Đông Nam Á.
TS. Võ Quang Lâm, nguyên Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam phát biểu tại hội nghị.
Riêng về điện mặt trời mái nhà, tính đến tháng 8/2026, toàn hệ thống điện Việt Nam có 134.410 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất lắp đặt trên 11.450MWp, trong đó có 31.957 hệ thống, công suất 1.947 MWp. Tuy nhiên, số lượng hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu có lắp đặt BESS còn rất ít.
“Về việc đầu tư và lắp đặt hệ thống lưu trữ BESS quy mô lớn hiện nay Tổng công ty Điện lực TP. Hà Nội (EVNHANOI) đã hoàn thành 50 MW, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) hoàn thành 155 MW và phấn đấu hoàn thành 305 MW trong tháng 10/2026. Ban Quản lý dự án Điện 2 và Tổng Công ty Phát điện 3 (EVNGENCO 3) tiếp tục triển khai các thủ tục đầu tư BESS tập trung tại khu vực miền Bắc với quy mô tương ứng 550 MW và 300 MW”, TS. Võ Quang Lâm cho biết.
Theo TS. Võ Quang Lâm, điện mặt trời mái nhà là một trong những giải pháp hiệu quả để đảm bảo cung ứng điện và giúp cho người dân, doanh nghiệp giảm chi phí mua điện từ lưới điện quốc gia. Tuy nhiên, cùng với việc phát triển nhanh điện mặt trời mái nhà cũng phải nghiên cứu các giải pháp để nguồn điện này được khai thác hiệu quả, đáp ứng các yêu cầu vận hành an toàn hệ thống điện quốc gia.
TS. Võ Quang Lâm cho rằng, trước đây, hệ thống điện được vận hành chủ yếu theo mô hình tập trung truyền thống với điện năng được sản xuất tại các nhà máy điện lớn, được truyền tải và phân phối đến khách hàng. “Ngày nay, cùng với sự phát triển của điện mặt trời mái nhà, một bộ phận khách hàng không chỉ tiêu thụ điện mà còn có khả năng tự sản xuất và lưu trữ điện năng. Điều này đang từng bước làm thay đổi cách thức tổ chức và vận hành hệ thống điện khi một nhà máy, một tòa nhà thương mại hoặc một khu công nghiệp có thể đồng thời sở hữu hệ thống điện mặt trời, BESS và hệ thống quản lý năng lượng thông minh”, TS. Võ Quang Lâm nêu rõ.
Việc phát triển điện mặt trời áp mái tự sản, tự tiêu kèm theo BESS là hướng đi đúng đắn, phù hợp với xu thế chuyển dịch năng lượng và nhu cầu nâng cao tính chủ động về điện năng của doanh nghiệp, người dân.
Cũng tại sự kiện, ông Bùi Xuân Bình, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc GG Power cho hay, thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển dịch năng lượng sâu sắc. Sự kết hợp giữa điện mặt trời, BESS và công nghệ quản lý năng lượng thông minh không chỉ thay đổi cách thức tổ chức sản xuất, kinh doanh mà còn mở ra cơ hội hình thành một ngành công nghiệp mới. “Chúng ta không nên chỉ nhìn nhận đây là cơ hội kinh doanh của từng doanh nghiệp mà cần xem đó là cơ hội phát triển một ngành công nghiệp cho đất nước. Tôi cho rằng, Việt Nam không thể mãi là thị trường tiêu thụ hoặc nơi gia công sản phẩm cho các quốc gia khác. Chúng ta phải từng bước trở thành quốc gia có năng lực nghiên cứu, sản xuất và xuất khẩu công nghệ”, ông Bùi Xuân Bình nhấn mạnh.
Ông Bùi Xuân Bình, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc GG Power.
Theo ông Bùi Xuân Bình, đây cũng là khát vọng khi chúng tôi xây dựng GG Power. Chúng tôi không thành lập doanh nghiệp chỉ để kinh doanh pin lưu trữ hay xây dựng một nhà máy, mà mong muốn góp phần hình thành doanh nghiệp công nghệ năng lượng Việt Nam có sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Tại sự kiện, các doanh nghiệp năng lượng đánh giá cao tiềm năng phát triển điện mặt trời mái nhà và BESS tại Việt Nam, đồng thời mong muốn cơ chế, chính sách tiếp tục được hoàn thiện theo hướng đồng bộ, thống nhất và thuận lợi trong quá trình triển khai thực tế.
Bên cạnh đó, cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm đến chất lượng, độ an toàn, giá thành và dịch vụ bảo hành, bảo trì lâu dài của các sản phẩm lưu trữ năng lượng. Các doanh nghiệp kỳ vọng những sản phẩm công nghệ do Việt Nam sản xuất sẽ ngày càng đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường, giảm phụ thuộc vào thiết bị nhập khẩu và từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.
Trong khuôn khổ hội nghị, GG Power đã tiến hành ký kết các thỏa thuận hợp tác với các đối tác trong lĩnh vực năng lượng, hướng tới tăng cường liên kết, phát triển thị trường, mở rộng mạng lưới phân phối và đưa các giải pháp lưu trữ năng lượng đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp. Hoạt động ký kết góp phần thúc đẩy hợp tác trong chuỗi giá trị năng lượng sạch, nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm công nghệ Việt Nam và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.