Chuyên gia nói gì về việc thành lập sàn giao dịch lúa gạo?

Việc xây dựng thành công sàn giao dịch lúa gạo sẽ giúp thu hẹp khoảng cách giữa sản xuất và thị trường; giúp thị trường lúa gạo minh bạch, hạn chế rủi ro.
Đường dài cho xuất khẩu gạo: Bài 2 - Thị trường biến động liên tục, rủi ro thua lỗ chực chờ Đường dài cho xuất khẩu gạo: Bài 3 - Phát huy hiệu quả chuỗi cung ứng lúa gạo Giá lúa gạo hôm nay ngày 4/3: Doanh nghiệp tăng mua, thị trường sôi động trong phiên đầu tuần

Tại Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 2/3/2024 về việc đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu lúa, gạo bền vững, minh bạch, hiệu quả trong tình hình mới, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu nghiên cứu thúc đẩy việc triển khai sàn giao dịch thóc gạo. Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với TS. Đinh Thế Hiển - Chuyên gia kinh tế xung quanh vấn đề này.

Xin ông cho biết việc thành lập sàn giao dịch sẽ tác động như thế nào đến thị trường lúa gạo Việt Nam hiện nay?

Hiện thế giới có trên 100 sở giao dịch hàng hóa, riêng châu Á có 46 sở và đa số lập sau năm 1990. Các sở giao dịch hàng hóa phát triển mạnh trên thế giới vì tạo ra sự cạnh tranh và công bằng; thu hẹp khoảng cách giữa sản xuất và thị trường, cung cấp thông tin cho người nông dân qua đó chống hiện tượng thương lái ép giá.

Chuyên gia nói gì về việc thành lập sàn giao dịch lúa gạo?
TS. Đinh Thế Hiển - Chuyên gia kinh tế

Với Việt Nam, việc lập sàn giao dịch gạo nói riêng và nông sản nói chung là hết sức cần thiết vì sẽ giúp hàng hóa Việt Nam hòa nhập với xu hướng thương mại của thế giới. Với mặt hàng gạo, chúng ta có đủ điều kiện, đủ năng lực về sản xuất từ nguồn lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long cùng vựa gạo Campuchia. Chúng ta có lợi thế lớn từ các công ty có khả năng điều phối về vốn, nguồn hàng, cùng với đó là nguồn nguyên liệu lớn từ các kho dự trữ quốc gia.

Bên cạnh đó là kinh nghiệm giao dịch hàng hóa phái sinh từ các nhà đầu tư trên sàn giao dịch hàng hóa với quy mô lên tới 4.000 tỷ đồng/ngày.

Thực tế, sàn giao dịch lúa gạo hay nông sản nói chung không phải ý tưởng mới. Từ năm 2009, khi Festival lúa gạo lần đầu tiên được tổ chức tại Hậu Giang, ý tưởng này đã được xúc tiến để tạo sự minh bạch cho thị trường. Tuy nhiên, ý tưởng đó đến nay vẫn chưa được triển khai. Đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, thưa ông?

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự đình trệ này. Đầu tiên là do các bên liên quan chưa thật sự muốn cho ra đời một sàn giao dịch như vậy. Ví dụ như mặt hàng gạo; dù chúng ta có nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này nhưng thực tế chỉ có 5 - 7 doanh nghiệp nhà nước lớn chi phối nên không thực sự muốn mua bán qua sàn.

Thứ hai, muốn lập sàn giao dịch phải đầu tư trung tâm giao nhận quốc tế (tổng kho) vì dù thương mại trên sàn là các hợp đồng tương lai thì khi cần cũng phải có hàng giao ngay nhưng cơ sở hạ tầng của ta còn yếu.

Yếu tố thứ ba là những người được nhà nước giao nhiệm vụ "xây dựng sàn" lại không quyết liệt. Chính phủ giao địa phương, địa phương giao về sở, ngành nhưng sở, ngành làm sao đủ sức triển khai thực hiện. Bên cạnh đó, trong số những nhà đầu tư tham gia thị trường ít người đủ tầm mà chỉ thích tham gia lướt sóng kiếm lời ở sàn giao dịch phái sinh....

Chuyên gia nói gì về việc thành lập sàn giao dịch lúa gạo?
Việc xây dựng sàn giao dịch lúa gạo sẽ giúp thị trường minh bạch hơn

Cà phê, tiêu, gạo… của Việt Nam có sản lượng xuất khẩu lớn trên thế giới nhưng nông dân, các công ty chế biến luôn bất lợi về giá do thiếu sàn giao dịch. Cụ thể như trường hợp cà phê robusta, khi các đối tác nước ngoài không có hàng, họ buộc phải tìm đến sàn London. Đây cũng là nguyên nhân khiến giá cà phê robusta giao sau trên sàn London tăng mạnh 300 - 400 USD/tấn trong tháng 9/2023.

Theo ông, cần có những yếu tố nào để xây dựng sàn giao dịch lúa gạo thành công?

Chúng ta mong muốn sẽ xây dựng được một sàn giao dịch quốc tế để thay vì mình đi tìm khách hàng thì các khách hàng sẽ tự tìm đến mình và giao dịch trên sàn, giống như trên thị trường chứng khoán. Nhưng để làm được điều này thì chúng ta cần nhiều yếu tố.

Thứ nhất, các sản phẩm phải được chuẩn hóa về chất lượng và tập trung. Sàn cũng là sự liên kết giữa thị trường giao ngay và thị trường giao sau, chính vì vậy cần phải có trung tâm giao nhận hàng hóa tập trung và kho ngoại quan. Ví dụ như khi khách hàng muốn mua 500 tấn gạo và muốn nhận vào ngày nào thì chúng ta phải có kho ngoại quan, đảm bảo hàng giao đúng thời hạn.

Thứ hai là phải có những doanh nghiệp lớn, có đủ năng lực về vốn. Giống như thị trường chứng khoán, chúng ta phải mất tới 20 năm để xây dựng.

Thứ ba, phải có lực lượng người tham gia ở góc độ đầu cơ tích cực, khi giá xuống thấp thì họ mua vào, khi giá lên cao thì bán ra. Hoạt động mua - bán liên tục giúp giá giữ ổn định, không biến động quá lớn.

Thứ tư là để sàn giao dịch thành công thì cần có chỉ đạo cụ thể, quyết liệt từ các nhà hoạch định chính sách. Cùng với đó là sự chung tay của các công ty đủ mạnh hoạt động theo mô hình cổ phần, trong đó có vai trò của doanh nghiệp nhà nước và các tổ chức tài chính. Có như vậy thì sàn giao dịch lúa gạo này mới có thể vận hành trơn tru.

Trước đây, các công ty, trung tâm giao dịch hàng hóa như thép, đường, thủy sản… đều thất bại do chỉ có doanh nghiệp tư nhân hoặc nhà nước tham gia mà không có sự liên kết. Theo đó, nếu giao cho đơn vị tư nhân thì dễ giống sàn Giao dịch hàng hóa Việt Nam - đơn vị trung gian cho các nhà đầu tư giao dịch và thu phí mà không lập được sàn cho các sản phẩm ở Việt Nam. Trong khi đó nếu nhà nước thực hiện thì dễ rơi vào tình trạng như các trung tâm giao dịch thủy sản, trái cây, cà phê trước đây, không có sự tham gia của nhà đầu tư thì sẽ thất bại.

Ngoài ra về lâu dài, cần đào tạo nhân lực, hệ thống thông tin báo chí và các nhà tư vấn về kinh tế nông nghiệp và giao dịch hàng hóa nông sản đa dạng, độc lập để hỗ trợ nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp trong dự đoán giá cả, sản lượng, thị trường cũng như tư vấn đầu tư tài chính vào hàng hóa nông sản.

Xin cảm ơn ông!

Tổ chức, quản lý sàn giao dịch phải chặt chẽ

Ông Nguyễn Văn Thành - Giám đốc Công ty TNHH sản xuất – thương mại Phước Thành IV cho rằng, việc xây dựng thành công sàn giao dịch lúa gạo sẽ giúp thị trường lúa gạo minh bạch, hạn chế rủi ro. Theo đó, khi xây dựng được sàn giao dịch, các nhà đầu tư cùng tham gia vào sẽ giúp giảm áp lực về tài chính cho doanh nghiệp khi vào mùa thu hoạch. Về phía nông dân, khi doanh nghiệp chủ động được vùng nguyên liệu, nông dân sẽ có mức giá ổn định hơn.

Bên cạnh đó, các khách hàng nước ngoài không cần phải đến tận các nhà máy mà chỉ cần lên sàn xem các doanh nghiệp uy tín, chất lượng đảm bảo tính pháp lý, từ đó ít rủi ro hơn. Song quan trọng nhất là việc tổ chức, quản lý các sàn phải chặt chẽ để tránh tình trạng thổi giá, tiêu cực.

Hà Duyên
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Xuất khẩu gạo

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Chuyên gia khuyến cáo gì khi giá vàng liên tục biến động, nguồn cung vàng miếng được bổ sung?

Chuyên gia khuyến cáo gì khi giá vàng liên tục biến động, nguồn cung vàng miếng được bổ sung?

Thời điểm 15h chiều nay 12/4/2024, giá vàng SJC tiếp đà tăng mạnh. Tới đây, thị trường sẽ được bổ sung nguồn cung vàng miếng, nhà đầu tư nên thận trọng mua vàng
Sầu riêng miền Tây liên tục rớt giá

Sầu riêng miền Tây liên tục rớt giá

Những ngày gần đây, giá sầu riêng tại các tỉnh miền Tây bất ngờ rớt giá. Mỗi kg sầu riêng loại A đang được thu mua 95.000-115.000 đồng, giảm mạnh so tháng trước
Giá vàng trong nước đảo chiều tăng phi mã, vàng SJC cán mốc 85 triệu đồng/lượng

Giá vàng trong nước đảo chiều tăng phi mã, vàng SJC cán mốc 85 triệu đồng/lượng

Giá vàng trong nước sau một ngày giảm lại quay đầu tăng, vàng SJC bán ra cán mốc 85 triệu đồng/lượng, vàng nhẫn 999.9 bán ra 78,20 triệu đồng/lượng.
Tỷ giá Won Hàn Quốc hôm nay 12/4/2024: Giá Won tại các ngân hàng đồng loạt giảm

Tỷ giá Won Hàn Quốc hôm nay 12/4/2024: Giá Won tại các ngân hàng đồng loạt giảm

Hôm nay 12/4/2024, giá Won trên thị trường có xu hướng giảm mạnh. Các ngân hàng Vietcombank, Vietinbank, BIDV đều điều chỉnh giảm tỷ giá Won chiều mua vào.
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 12/4: Chỉ số hàng hoá MXV-Index suy yếu, thị trường nông sản đỏ lửa

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 12/4: Chỉ số hàng hoá MXV-Index suy yếu, thị trường nông sản đỏ lửa

Số liệu từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam cho thấy, thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới đóng cửa hôm qua (11/4) với 22 trên tổng số 31 mặt hàng giảm giá.

Tin cùng chuyên mục

Tỷ giá AUD hôm nay 12/4/2024: Giá đô Úc tăng đồng loạt tại các ngân hàng; AUD chợ đen giảm

Tỷ giá AUD hôm nay 12/4/2024: Giá đô Úc tăng đồng loạt tại các ngân hàng; AUD chợ đen giảm

Hôm nay 12/4/2024, các ngân hàng đồng loạt điều chỉnh tăng mạnh tỷ giá AUD. Giá đô Úc tại Vietinbank, Techcombank, MB tăng cả hai chiều. AUD chợ đen giảm mạnh.
Tỷ giá Nhân dân tệ hôm nay 12/4/2024: Giá CNY tại các ngân hàng, chợ đen cùng xu hướng giảm

Tỷ giá Nhân dân tệ hôm nay 12/4/2024: Giá CNY tại các ngân hàng, chợ đen cùng xu hướng giảm

Tỷ giá Nhân dân tệ hôm nay 12/4/2024; VCB mua Nhân dân tệ (CNY) giá cao nhất là 3.83,22 VNĐ/CNY, Ngân hàng Techcombank giá bán ra thấp nhất là 3.849,00 VNĐ/CNY.
Điểm tin kinh tế - thị trường ngày 12/4/2024: Hoa mắt, chóng mặt với giá vàng

Điểm tin kinh tế - thị trường ngày 12/4/2024: Hoa mắt, chóng mặt với giá vàng

Điểm tin kinh tế - thị trường ngày 12/4: Chóng mặt với giá vàng; giá xăng mất mốc 90 USD/thùng; giao dịch mua, bán vàng bắt buộc phải có hóa đơn điện tử…
Giá heo hơi hôm nay ngày 12/4/2024: Giảm nhẹ tại miền Nam

Giá heo hơi hôm nay ngày 12/4/2024: Giảm nhẹ tại miền Nam

Giá heo hơi hôm nay ngày 12/4/2024 tiếp tục đi ngang tại khu vực miền Bắc, miền Trung – Tây Nguyên và giảm nhẹ tại khu vực miền Nam.
Giá lúa gạo hôm nay ngày 12/4: Giá gạo tăng 200 – 300 đồng/kg

Giá lúa gạo hôm nay ngày 12/4: Giá gạo tăng 200 – 300 đồng/kg

Giá lúa gạo hôm nay ngày 12/4 tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long điều chỉnh tăng mạnh với gạo. Doanh nghiệp, nhà máy khó mua gạo, bạn hàng đòi giá cao.
Tỷ giá Euro hôm nay 12/4/2024: Đồng Euro tiếp đà giảm, chợ đen bán ra 27.199,3 VND/EUR

Tỷ giá Euro hôm nay 12/4/2024: Đồng Euro tiếp đà giảm, chợ đen bán ra 27.199,3 VND/EUR

Tỷ giá Euro hôm nay 12/4/2024, giá EUR/VND, giá Euro trên thế giới tăng giá. Trong nước giá Euro tiếp đà giảm, chợ đen bán ra 27.199,3 VND/EUR.
Giá gas hôm nay ngày 12/4/2024: Diễn biến thị trường có gì mới?

Giá gas hôm nay ngày 12/4/2024: Diễn biến thị trường có gì mới?

Giá gas hôm nay ngày 12/4/2024, vào đầu giờ sáng (giờ Việt Nam), giá gas giảm 0,62% ở mức 1,75 USD/mmBTU đối với hợp đồng khí gas tự nhiên giao tháng 5/2024.
Giá thép hôm nay ngày 12/4/2024: Thép nội có xu hướng giảm

Giá thép hôm nay ngày 12/4/2024: Thép nội có xu hướng giảm

Giá thép hôm nay ngày 12/4/2024: Trên Sàn giao dịch Thượng Hải giảm 8 nhân dân tệ/tấn; thép nội địa có xu hướng giảm.
Tỷ giá Yen Nhật hôm nay 12/4/2024: Tỷ giá Yen Nhật lao dốc không phanh, thấp nhất trong 34 năm

Tỷ giá Yen Nhật hôm nay 12/4/2024: Tỷ giá Yen Nhật lao dốc không phanh, thấp nhất trong 34 năm

Tỷ giá Yen Nhật hôm nay 12/4/2024: Tỷ giá Yen Nhật tiếp tục lao dốc không phanh, lại xuống mức thấp nhất trong 34 năm, tỷ giá Yen chợ đen đà giảm chưa dừng lại.
Tỷ giá USD hôm nay 12/4/2024: USD tăng "bốc đầu", hé lộ nguyên nhân

Tỷ giá USD hôm nay 12/4/2024: USD tăng "bốc đầu", hé lộ nguyên nhân

Tỷ giá USD hôm nay 12/4/2024, USD VCB tăng 40 đồng hai chiều mua – bán, USD thế giới cũng tiếp đà tăng nhẹ do tình hình lạm phát dai dẳng.
Giá vàng hôm nay 12/4/2024: Vàng trong nước giảm mạnh, thế giới tăng dựng đứng trở lại

Giá vàng hôm nay 12/4/2024: Vàng trong nước giảm mạnh, thế giới tăng dựng đứng trở lại

Giá vàng hôm nay 12/4/2024: Vàng SJC tiếp tục giảm mạnh nửa triệu đồng mỗi lượng, hiện giá xuống dưới mức 84 triệu đồng/lượng, vàng thế giới quay đầu tăng vọt.
Giá vàng tiếp đà tăng mạnh, vàng nhẫn tăng đến 80 triệu đồng/lượng?

Giá vàng tiếp đà tăng mạnh, vàng nhẫn tăng đến 80 triệu đồng/lượng?

Giá vàng tăng mạnh, nhiều người đi bán lấy lời, song không ít người mua tích trữ với kỳ vọng giá vàng tăng. Dự báo, vàng nhẫn sẽ lên mức 80 triệu đồng/lượng.
Sức nóng từ thị trường kim loại quý đẩy giá bạc lên ngôi

Sức nóng từ thị trường kim loại quý đẩy giá bạc lên ngôi

Fed sắp xoay trục chính sách cộng hưởng với xung đột địa chính trị leo thang, giá kim loại quý nổi lên như một điểm sáng trên thị trường hàng hóa.
Giá xăng dầu hôm nay ngày 11/4/2024: Xăng E5 RON 92 giảm; xăng RON 95 tăng nhẹ

Giá xăng dầu hôm nay ngày 11/4/2024: Xăng E5 RON 92 giảm; xăng RON 95 tăng nhẹ

Giá xăng dầu hôm nay, từ 15h ngày 11/4, theo đó mỗi lít xăng E5 RON 92 giảm 68 đồng, xăng RON 95 tăng 20 đồng; giá dầu điêzen và dầu hoả tăng.
Giá cá tra nguyên liệu giảm, người nuôi thua lỗ

Giá cá tra nguyên liệu giảm, người nuôi thua lỗ

Sau khi tăng trong 2 tháng đầu năm, từ tháng 3, giá cá tra giống và cá tra nguyên liệu tại ao đều giảm mạnh khiến người nuôi lo lắng.
Khoai lang rớt giá, doanh nghiệp vào cuộc hỗ trợ nông dân Gia Lai tiêu thụ

Khoai lang rớt giá, doanh nghiệp vào cuộc hỗ trợ nông dân Gia Lai tiêu thụ

Khoai lang xuống giá còn 3.500 đồng/kg, doanh nghiệp phân phối vào cuộc hỗ trợ bà con nông dân Gia Lai tiêu thụ.
Hàng hóa của các hợp tác xã mới chiếm 3% doanh số trong kênh phân phối hiện đại

Hàng hóa của các hợp tác xã mới chiếm 3% doanh số trong kênh phân phối hiện đại

Trong các kênh phân phối hiện đại, hàng hóa của các hợp tác xã (HTX) mới chiếm 3% tổng doanh số, các HTX mới tập trung bán hàng trên kênh phân phối truyền thống
Giá vàng trong nước đã bớt “nóng”, vàng nhẫn 999.9 lùi dưới mốc 78 triệu đồng/lượng

Giá vàng trong nước đã bớt “nóng”, vàng nhẫn 999.9 lùi dưới mốc 78 triệu đồng/lượng

Giá vàng trong nước bớt “nóng” sau chuỗi ngày tăng như vũ bão, vàng SJC bán ra 84,40 triệu đồng/lượng, vàng nhẫn 999.9 lùi về dưới mốc 78 triệu đồng/lượng.
Thị trường xe máy tiếp tục ảm đạm

Thị trường xe máy tiếp tục ảm đạm

Theo số liệu của Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam, doanh số bán hàng quý I/2024 là 603.745 xe, giảm 4,88% so với cùng kỳ năm 2023.
Tỷ giá Nhân dân tệ hôm nay 11/4/2024: Đồng Nhân dân tệ tăng giảm trái chiều, giá CNY chợ đen giảm

Tỷ giá Nhân dân tệ hôm nay 11/4/2024: Đồng Nhân dân tệ tăng giảm trái chiều, giá CNY chợ đen giảm

Tỷ giá Nhân dân tệ hôm nay 11/4/2024 tại các ngân hàng tăng giảm trái chiều. VCB, TPBank giá CNY giảm hai chiều giao dịch; Vietinbank và MB tăng giá bán.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động