Thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), toàn hệ thống chính trị đang tăng tốc hành động vì mục tiêu sớm gỡ bỏ "thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu (EC).
Để hiểu rõ hơn về cơ chế phối hợp thông tin và tuần tra liên lực lượng nhằm kiểm soát, xử lý dứt điểm các vi phạm trên biển, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trò chuyện cùng Chuẩn Đô đốc Nguyễn Đăng Tiến, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Vùng 3 Hải quân.
Chuẩn Đô đốc Nguyễn Đăng Tiến, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Vùng 3 Hải quân. Ảnh: Ngọc Vĩnh
- Vùng 3 Hải quân đã triển khai những giải pháp cụ thể nào để đưa thông tin, kiến thức pháp luật về IUU đến gần hơn với ngư dân, nhất là tại các địa bàn ven biển của Đà Nẵng, thưa ông?
Chuẩn Đô đốc Nguyễn Đăng Tiến: Thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 10/4/2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chống IUU, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Vùng 3 Hải quân xác định, đây vừa là nhiệm vụ chính trị, vừa là trách nhiệm đối với sự phát triển bền vững của ngành thủy sản, góp phần bảo vệ chủ quyền, giữ gìn hình ảnh, uy tín quốc gia của Việt Nam trên trường quốc tế.
Với phương châm "Tuyên truyền phải đến được từng tàu cá, từng ngư dân, từng chuyến vươn khơi", thời gian qua, Vùng 3 Hải quân đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực, sát thực tiễn.
Trước hết, Vùng tăng cường phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, lực lượng Biên phòng, Cảnh sát biển, Chi cục Thủy sản và các cơ quan chức năng tổ chức tuyên truyền trực tiếp tại các địa bàn ven biển, các cảng cá, khu neo đậu tàu thuyền nơi có lực lượng lao động, ngư dân khai thác thủy hải sản, trong đó có xã Thăng An, thành phố Đà Nẵng và các địa phương trên địa bàn Vùng quản lý.
Nội dung tuyên truyền tập trung phổ biến quy định của pháp luật Việt Nam, quy định của pháp luật quốc tế về khai thác thủy sản; những hành vi vi phạm IUU và hậu quả pháp lý; đồng thời hướng dẫn ngư dân thực hiện đúng quy định về đăng ký, đăng kiểm, lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, ghi nhật ký khai thác, không xâm phạm vùng biển nước ngoài.
Chuẩn Đô đốc Nguyễn Đăng Tiến tặng quà, phát tờ rơi cho ngư dân đặc khu Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Ảnh: Ngọc Vĩnh
Bên cạnh đó, Vùng 3 Hải quân đổi mới hình thức tuyên truyền theo hướng dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện. Thông qua các buổi tuyên truyền tập trung, tọa đàm, đối thoại, cấp phát hàng nghìn tờ rơi, pa nô, áp phích; kết hợp tuyên truyền trên các nền tảng số và mạng xã hội; lồng ghép trong các hoạt động công tác dân vận.
- Ông có thể cho biết, Vùng 3 Hải quân đã phối hợp ra sao với lực lượng Kiểm ngư, Biên phòng và chính quyền địa phương trong việc tuần tra, kiểm soát, ngăn chặn tàu cá vi phạm?
Chuẩn Đô đốc Nguyễn Đăng Tiến: Đối với Vùng 3 Hải quân, công tác phối hợp luôn được xác định là một trong những giải pháp then chốt để ngăn chặn, chấm dứt tình trạng khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định.
Vùng 3 Hải quân thường xuyên phối hợp chặt chẽ với lực lượng Kiểm ngư, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng trong trao đổi thông tin, nắm chắc tình hình ngư trường, hoạt động của tàu cá và diễn biến trên biển cũng như duy trì sự hiện diện trên các vùng biển trực trọng điểm, kịp thời phát hiện, nhắc nhở, tuyên truyền, ngăn chặn từ sớm, từ xa đối với các tàu cá có nguy cơ vi phạm vùng biển nước ngoài.
Đối với các tàu hoạt động dài ngày trên biển khi thực hiện nhiệm vụ, Vùng luôn kết hợp tuyên truyền trực tiếp, phát tài liệu, hướng dẫn ngư dân chấp hành nghiêm quy định của pháp luật Việt Nam và luật pháp quốc tế; đồng thời thông báo kịp thời về ranh giới các vùng biển, cảnh báo khu vực nhạy cảm, khu vực chồng lấn hoặc có nguy cơ xảy ra vi phạm, giúp bà con yên tâm khai thác đúng ngư trường, đúng quy định. Qua đó, duy trì tốt cơ chế phối hợp xử lý thông tin với các lực lượng chức năng. Khi phát hiện tàu cá có dấu hiệu mất kết nối thiết bị giám sát hành trình, hoạt động bất thường hoặc có nguy cơ vượt ranh giới cho phép, các lực lượng nhanh chóng trao đổi, xác minh, triển khai biện pháp nhắc nhở, cảnh báo, ngăn chặn kịp thời, hạn chế thấp nhất nguy cơ vi phạm.
- Trước mục tiêu sớm gỡ bỏ cảnh báo "thẻ vàng" của EC và thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam, Vùng 3 Hải quân sẽ tập trung triển khai những nhiệm vụ trọng tâm nào trong thời gian tới, thưa ông?
Chuẩn Đô đốc Nguyễn Đăng Tiến: Để cùng cả nước phấn đấu sớm gỡ bỏ cảnh báo "thẻ vàng" IUU của EC, đồng thời góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 36-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, thời gian tới, Vùng 3 Hải quân sẽ tập trung triển khai đồng bộ một số nhiệm vụ trọng tâm sau:
Trước hết, tiếp tục quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và Quân chủng Hải quân về nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo gắn với chống IUU; xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, góp phần giữ vững môi trường hòa bình trên biển và thể hiện trách nhiệm của Việt Nam đối với cộng đồng quốc tế trong phát triển nghề cá bền vững.
Chuẩn Đô đốc Nguyễn Đăng Tiến cùng đoàn công tác tuyên truyền chống khai thác IUU cho ngư dân. Ảnh: Ngọc Vĩnh
Thứ hai, Vùng tiếp tục duy trì nghiêm lực lượng, phương tiện thực hiện nhiệm vụ trực trọng điểm trên các vùng biển được phân công; tăng cường phối hợp chặt chẽ với Kiểm ngư, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển và chính quyền các địa phương ven biển trong trao đổi thông tin, tuyên truyền, vận động, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm, nhất là tình trạng tàu cá vượt ranh giới sang vùng biển nước ngoài khai thác trái phép.
Thứ ba, tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho ngư dân bằng nhiều hình thức linh hoạt, thiết thực; giúp bà con nâng cao nhận thức về Luật Thủy sản năm 2017, các quy định chống IUU, Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982), cũng như ý thức chấp hành pháp luật khi hoạt động trên biển. Qua đó, mỗi ngư dân vừa là người lao động sản xuất, vừa là "cột mốc sống", lực lượng quan trọng tham gia bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.
Thứ tư, Vùng 3 Hải quân sẽ tiếp tục thực hiện hiệu quả các hoạt động công tác dân vận gắn với chương trình "Hải quân Việt Nam làm điểm tựa cho ngư dân vươn khơi, bám biển", "Hải quân nhận đỡ đầu con ngư dân"; kịp thời hỗ trợ, cứu hộ, cứu nạn, chăm sóc y tế, cấp nước ngọt, tặng cờ Tổ quốc, áo phao, phao tròn, dây bảo đảm an toàn tàu; kịp thời sửa chữa phương tiện khi ngư dân gặp khó khăn trên biển; góp phần để bà con yên tâm vươn khơi khai thác hợp pháp, an toàn, hiệu quả.
Trân trọng cảm ơn ông!
Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng và đặc biệt là sự đồng hành, chấp hành nghiêm pháp luật của cộng đồng ngư dân, mục tiêu sớm gỡ bỏ cảnh báo "thẻ vàng" IUU sẽ đạt được; góp phần nâng cao uy tín, vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế, xây dựng nghề cá hiện đại, phát triển bền vững.