Tin Khu Vực
Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội thế giới và trong nước tác động đến phát triển công nghiệp, năng lượng và thương mại Việt Nam do Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương (Bộ Công Thương) công bố, thị trường năng lượng thế giới biến động, giá tăng trở lại do căng thẳng địa chính trị.
Báo cáo cho biết, trong tháng 9/2026, căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục tác động mạnh đến thị trường dầu mỏ thế giới. Mặc dù Mỹ và Iran vẫn tiến hành các cuộc tiếp xúc trực tiếp và gián tiếp liên quan đến việc chấm dứt xung đột, dỡ bỏ một số biện pháp trừng phạt và đặc biệt là khôi phục hoạt động hàng hải bình thường qua eo biển Hormuz, song hai bên vẫn chưa đạt được bước đột phá rõ ràng.
Ngày 22/9, tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc khóa 81, Tổng thống Mỹ Donald Trump duy trì lập trường cứng rắn, bác bỏ đề xuất mở lại hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.
Giá dầu thế giới tăng trở lại khiến chi phí đầu vào chịu sức ép.
Cũng theo báo cáo, trong bối cảnh căng thẳng chưa hạ nhiệt, ngày 24/9, cuộc tấn công bằng tên lửa của lực lượng Houthi nhắm vào các khu vực Taif và Yanbu của Ả Rập Xê Út tiếp tục làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu tại Trung Đông.
Mặc dù Ả Rập Xê Út chưa ghi nhận sự gián đoạn lớn đối với các cơ sở dầu khí, thị trường đã phản ứng ngay lập tức khi giá dầu Brent tăng 3,4%, lên 106,60 USD/thùng, trong khi dầu WTI tăng 2,7%, lên 94,61 USD/thùng vào trung tuần cuối tháng 9.
Đồng thời, chi phí đầu vào sản xuất chịu sức ép trở lại khi giá dầu thế giới tăng mạnh vượt mốc 100 USD/thùng và tiến sát mức cao nhất kể từ tháng 5/2026. Trong bối cảnh lộ trình bổ sung nguồn cung của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ và các đối tác (OPEC+) đã hoàn tất, trong khi công suất dự phòng thu hẹp, nguy cơ giá năng lượng tiếp tục tăng trong quý IV là hiện hữu.
Chính phủ Nga quyết định gia hạn lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel đối với các nhà sản xuất đến hết tháng 10/2026 nhằm ưu tiên bảo đảm nguồn cung trong nước và hạn chế đà tăng giá nhiên liệu sau khi nhiều nhà máy lọc dầu của nước này bị gián đoạn bởi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine ngày 30/9. Tuy nhiên, một số nguồn cung theo các thỏa thuận liên Chính phủ, trong đó có các nước thuộc Liên Xô cũ và Mông Cổ, vẫn được miễn trừ.
Về biến động thị trường năng lượng thế giới và vấn đề chi phí đầu vào, cạnh tranh, phòng vệ thương mại, báo cáo cũng nêu rõ, giá dầu thế giới tăng trở lại trên mốc 100 USD/thùng tạo sức ép lên chi phí năng lượng, logistics và nguyên vật liệu đầu vào, từ đó làm giảm biên lợi nhuận và buộc các doanh nghiệp thận trọng hơn trong mở rộng sản xuất.
Cùng với đó là xu hướng tăng của giá nhiên liệu, xăng dầu, chi phí sản xuất và vận hành; chi phí vận tải đường bộ, đường biển, hàng không và chi phí logistics; chi phí nguyên liệu, đặc biệt hóa dầu, nhựa, hóa chất, phân bón phục vụ sản xuất công nghiệp; chi phí phân bón, nhiên liệu và vận chuyển trong nông nghiệp.
Đồng thời, giá dầu cao sẽ lan tỏa sang giá hàng hóa, dịch vụ, tạo áp lực lên CPI và lạm phát. Đối với xuất khẩu, rủi ro sẽ gia tăng do các biện pháp phòng vệ thương mại và rào cản xanh (CBAM) tại các thị trường xuất khẩu. Một số sản phẩm công nghiệp của Việt Nam, đặc biệt là mặt hàng thép, đang là đối tượng của các vụ việc điều tra phòng vệ thương mại tại thị trường khu vực. Đây là những rủi ro mà Việt Nam với vai trò mắt xích trong chuỗi cung ứng cần chủ động ứng phó, đặc biệt trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường, vượt qua rào cản kỹ thuật và kiểm soát xuất xứ, phòng vệ thương mại.