Chủ động trên không gian mạng, lan tỏa thông tin tích cực

Đổi mới tuyên truyền từ thực tiễn cơ sở

Không gian mạng đang trở thành một trong những kênh quan trọng để người dân tiếp nhận thông tin, trao đổi ý kiến và tìm hiểu các vấn đề của đời sống xã hội. Sự thay đổi trong thói quen tiếp nhận thông tin đòi hỏi công tác tuyên truyền, phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước phải liên tục đổi mới, bảo đảm nội dung chính xác, dễ hiểu, dễ tiếp cận và phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Thực tiễn tại tỉnh Thanh Hóa cho thấy, việc ứng dụng công nghệ số trong tuyên truyền pháp luật đang được triển khai bằng những mô hình cụ thể, hướng đến hiệu quả thiết thực trong cộng đồng.

Mới đây ngày 8/10/2026, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Thanh Hóa phối hợp với UBND phường Đào Duy Từ tổ chức ra mắt mô hình “Thông điệp số - Đường phố an toàn”, đồng thời triển khai nhân rộng tại các cơ quan, đơn vị, trường học và khu dân cư trên địa bàn. Mô hình tận dụng hệ thống màn hình điện tử tại cơ quan, doanh nghiệp, trường học và nhà văn hóa để phát các video tuyên truyền pháp luật về trật tự, an toàn giao thông, cảnh báo hành vi vi phạm, mức xử phạt, nguy cơ tai nạn và hướng dẫn kỹ năng tham gia giao thông an toàn.

Thông qua mã QR và các nền tảng số, người dân có thể chủ động sử dụng điện thoại thông minh để tiếp cận hình ảnh, video và thông tin pháp luật. Các cơ quan, đơn vị, trường học trên địa bàn cũng ký cam kết duy trì thường xuyên hoạt động tuyên truyền, bảo đảm thông tin được truyền tải liên tục, thiết thực và phù hợp với từng nhóm đối tượng. Trước đó, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh đã phối hợp với Ga Thanh Hóa và các doanh nghiệp vận tải hành khách bằng ô tô triển khai mô hình này.

Điểm đáng chú ý là cách làm trên không chỉ thay đổi phương tiện truyền tải mà còn hướng đến thay đổi phương thức tiếp nhận thông tin. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các buổi tuyên truyền tập trung, kiến thức pháp luật có thể xuất hiện tại những địa điểm người dân thường xuyên lui tới, gắn với nhu cầu và tình huống thực tế. Người tham gia giao thông có thể tìm hiểu quy định, nhận diện nguy cơ và chủ động điều chỉnh hành vi của mình.

Từ góc độ quản lý xã hội, đây là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số: lấy người dân làm trung tâm, lấy khả năng tiếp cận và hiệu quả sử dụng thông tin làm tiêu chí đánh giá. Công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi giúp rút ngắn khoảng cách giữa quy định pháp luật với nhận thức, hành vi của cộng đồng.

Trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, yêu cầu đổi mới tuyên truyền cũng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bảo vệ nền tảng tư tưởng không chỉ là đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch mà còn là quá trình chủ động cung cấp thông tin đúng đắn, làm rõ những giá trị tích cực, lan tỏa cách làm hiệu quả và giúp người dân có đủ thông tin để nhận diện vấn đề.

Một môi trường thông tin lành mạnh cần được xây dựng từ những nội dung có ích, gắn với nhu cầu thực tế của cộng đồng. Khi người dân dễ dàng tiếp cận kiến thức pháp luật, hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, khả năng nhận biết thông tin thiếu căn cứ cũng được nâng cao. Đây là nền tảng để củng cố ý thức thượng tôn pháp luật, tăng cường đồng thuận xã hội và xây dựng niềm tin trên cơ sở hiểu biết, trải nghiệm thực tế.

Lấy thông tin chính xác làm nền tảng củng cố niềm tin

Không gian mạng đem lại nhiều cơ hội tiếp cận tri thức, nhưng đồng thời cũng khiến thông tin thiếu kiểm chứng có thể lan truyền nhanh chóng, gây tác động đến nhận thức và hành vi của người sử dụng. Trước thực tế đó, nâng cao chất lượng thông tin chính thống và xây dựng kỹ năng tiếp nhận thông tin có trách nhiệm là yêu cầu không thể tách rời quá trình chuyển đổi số.

Trong nhiều trường hợp, thông tin sai lệch không xuất hiện dưới dạng những nội dung hoàn toàn bịa đặt mà có thể bắt đầu từ một dữ kiện thiếu bối cảnh, một hình ảnh được sử dụng không đúng thời điểm hoặc một nhận định chủ quan được lan truyền như sự thật. Nếu người tiếp nhận không kiểm tra nguồn, thời gian và tính xác thực, những thông tin như vậy có thể dẫn đến cách hiểu không đầy đủ về sự việc.

Vì vậy, phản ứng hiệu quả trước thông tin sai lệch không thể chỉ dựa vào việc phủ nhận hay yêu cầu gỡ bỏ. Điều cần thiết là cung cấp thông tin có căn cứ, giải thích rõ bản chất vấn đề, công khai những dữ kiện có thể kiểm chứng và tạo điều kiện để người dân tiếp cận nguồn tin đáng tin cậy.

Từ thực tiễn triển khai mô hình “Thông điệp số - Đường phố an toàn”, có thể thấy thông tin chính thống sẽ phát huy hiệu quả tốt hơn khi được truyền tải bằng hình thức gần gũi, ngắn gọn và gắn với tình huống cụ thể. Với lĩnh vực giao thông, một video hướng dẫn dễ hiểu về quy tắc tham gia giao thông, nguy cơ tai nạn hoặc trách nhiệm của người điều khiển phương tiện có thể giúp người xem ghi nhớ và vận dụng tốt hơn so với cách truyền đạt nặng về lý thuyết.

Tuy nhiên, để mô hình thực sự bền vững, nội dung tuyên truyền cần được cập nhật thường xuyên, bảo đảm chính xác về quy định pháp luật, mức xử phạt và hướng dẫn nghiệp vụ. Các mã QR, đường dẫn và kênh thông tin được giới thiệu cần dẫn đến nguồn đáng tin cậy; thông tin phải được kiểm tra trước khi phát hành, tránh để sai sót làm giảm hiệu quả tuyên truyền.

Cùng với đó, cần xác định rõ từng nhóm đối tượng để xây dựng nội dung phù hợp. Với học sinh, tuyên truyền nên chú trọng kỹ năng tham gia giao thông an toàn và hình thành thói quen chấp hành pháp luật từ sớm. Với người lao động, doanh nghiệp vận tải, nội dung cần gắn với trách nhiệm nghề nghiệp, an toàn phương tiện và bảo vệ tính mạng của hành khách. Tại khu dân cư, thông tin cần ngắn gọn, dễ hiểu, giúp người dân nhận diện hành vi vi phạm thường gặp và biết cách tiếp cận nguồn hướng dẫn chính thức.

Một yêu cầu khác là chuyển từ đánh giá hoạt động tuyên truyền bằng số lượng buổi tổ chức, video phát hành hoặc lượt tiếp cận sang đánh giá cả sự thay đổi về nhận thức và hành vi. Những tiêu chí như mức độ ghi nhớ kiến thức, khả năng nhận diện tình huống nguy hiểm, ý thức chấp hành quy định và phản hồi của người dân sẽ giúp cơ quan tổ chức xác định nội dung nào hiệu quả, nội dung nào cần điều chỉnh.

Đối với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, cách làm này góp phần khắc phục tình trạng tuyên truyền một chiều, thiếu tương tác. Thông tin chính thống cần có sức thuyết phục từ tính chính xác, sự kịp thời và khả năng giải quyết những vấn đề người dân quan tâm. Khi thông tin được kiểm chứng, trình bày rõ ràng và có ích cho cuộc sống, người dân sẽ có cơ sở để phân biệt giữa phản ánh có căn cứ với nội dung suy diễn, xuyên tạc.

Mặt khác, cần tránh đồng nhất mọi ý kiến khác biệt hoặc phản ánh về hạn chế trong thực tế với thông tin sai trái. Những góp ý có căn cứ, phản ánh đúng vấn đề cần được tiếp nhận và xử lý nghiêm túc. Việc giải quyết thỏa đáng những bất cập, đồng thời công khai kết quả xử lý, chính là cách củng cố niềm tin bằng hành động và nâng cao sức thuyết phục của thông tin chính thống.

Xây dựng thế trận thông tin tích cực từ mỗi cơ sở

Để các mô hình tuyên truyền số phát huy hiệu quả lâu dài, trước hết cần bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất và phân công trách nhiệm cụ thể giữa cơ quan chuyên môn, chính quyền cơ sở, nhà trường, doanh nghiệp và các tổ chức đoàn thể. Mỗi đơn vị cần xác định rõ nội dung phụ trách, tần suất cập nhật, quy trình kiểm duyệt thông tin và đầu mối xử lý khi phát hiện dữ liệu sai lệch.

Việc nhân rộng mô hình “Thông điệp số - Đường phố an toàn” cần gắn với điều kiện thực tế của từng địa bàn. Nơi có hệ thống màn hình điện tử có thể khai thác hiệu quả hạ tầng sẵn có; nơi còn hạn chế về thiết bị có thể sử dụng bảng thông tin, mã QR, nhóm truyền thông cộng đồng và các kênh trực tuyến chính thức. Điều quan trọng không phải đầu tư hình thức mà là bảo đảm thông tin đến đúng người, đúng thời điểm và có khả năng hỗ trợ thay đổi hành vi.

Cùng với đó, cần phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ cơ sở, giáo viên, đoàn viên, hội viên và những người có uy tín trong cộng đồng. Đây là lực lượng có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với người dân, nắm bắt nhu cầu thông tin và giải thích những vấn đề phát sinh. Khi được trang bị kiến thức pháp luật, kỹ năng truyền thông và năng lực sử dụng công nghệ, lực lượng này có thể trở thành cầu nối hiệu quả giữa cơ quan chức năng với cộng đồng.

Công tác tuyên truyền cũng cần đi đôi với bảo đảm an toàn thông tin. Các cơ quan, đơn vị phải kiểm soát nguồn nội dung, bảo vệ dữ liệu cá nhân và thận trọng khi sử dụng hình ảnh, thông tin của người dân. Việc ứng dụng công nghệ cần tuân thủ quy định pháp luật, không đánh đổi quyền riêng tư hoặc độ tin cậy của thông tin để chạy theo số lượng lượt xem.

Về phía người dân, cần hình thành thói quen kiểm tra nguồn tin trước khi chia sẻ, không vội vàng kết luận từ những nội dung chưa được xác minh và chủ động tìm hiểu quy định pháp luật qua các kênh chính thức. Mỗi người sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm không tiếp tay phát tán thông tin sai sự thật, đồng thời tích cực chia sẻ những kiến thức hữu ích, mô hình tốt và hành động đẹp trong cộng đồng.

Từ mô hình tại phường Đào Duy Từ có thể thấy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong môi trường số cần được thực hiện bằng nhiều giải pháp đồng bộ, như: Nâng cao chất lượng thông tin, đổi mới phương thức tuyên truyền, xây dựng kỹ năng số cho cộng đồng và giải quyết hiệu quả những vấn đề thực tiễn. Mỗi nội dung pháp luật được truyền tải đúng, mỗi hành vi nguy hiểm được cảnh báo kịp thời và mỗi sáng kiến hữu ích được nhân rộng đều góp phần xây dựng môi trường thông tin tích cực.

Trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng sâu rộng, chủ động trên không gian mạng không chỉ là yêu cầu về phương thức truyền thông mà còn là trách nhiệm đối với chất lượng thông tin và niềm tin xã hội. Khi thông tin chính thống đến gần hơn với người dân, khi pháp luật được truyền tải dễ hiểu và được thực hiện nghiêm túc trong đời sống, nền tảng đồng thuận xã hội sẽ được củng cố. Đó chính là giá trị bền vững của việc lan tỏa thông tin tích cực: lấy sự thật làm cơ sở, lấy lợi ích cộng đồng làm mục tiêu và lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo.

Ngày 8/10/2026, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Thanh Hóa phối hợp với UBND phường Đào Duy Từ ra mắt mô hình “Thông điệp số - Đường phố an toàn”. Mô hình sử dụng màn hình điện tử tại cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, trường học và nhà văn hóa để phát video tuyên truyền pháp luật về trật tự, an toàn giao thông; đồng thời ứng dụng mã QR và nền tảng số để người dân chủ động tiếp cận thông tin bằng điện thoại thông minh. 

Trước đó, mô hình đã được triển khai phối hợp với Ga Thanh Hóa và các doanh nghiệp vận tải hành khách bằng ô tô. Việc nhân rộng tại cơ quan, trường học và khu dân cư hướng đến đổi mới cách phổ biến pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành và xây dựng văn hóa giao thông an toàn.