Tin Khu Vực
| Chiến sự Nga-Ukraine ngày 19/6: Ukraine sẽ phản công tại Zaporizihia hoặc Nam Donetsk Chiến sự Nga-Ukraine ngày 21/6: Xung đột tại Ukraine kết thúc với những điều kiện như thế nào? |
Trước cuộc phản công quy mô lớn của Ukraine, lực lượng vũ trang Nga đã áp dụng chiến thuật phòng thủ khá đặc biệt đó chính là việc tạo ra các khu vực vùng xám rộng lớn phía trước tuyến phòng thủ chính rộng tới hàng chục km. Thực tế chiến trường đã chứng minh chiến thuật này của Nga hoàn toàn hợp lý khi khiến phía Ukraine thiệt hại nặng khi phản công, mà vẫn chưa tiếp cận được tuyến phòng thủ chính của Nga.
 |
| Chiến thuật tạo ra vùng đệm chiến thuật hay vùng xám của Nga đã phát huy tối đa hiệu quả hỏa lực và tác chiến cơ động của Nga |
Không gian để phát huy ưu thế tác chiến cơ động và hỏa lực
Là cường quốc quân sự, từng trải qua những trận chiến quy ước quy mô lớn với sự tham gia của hàng triệu binh sĩ, sĩ quan, Liên Xô trước đây và Nga hiện nay nằm trong số ít các quốc gia có bề dày chiến lệ và chiến thuật tác chiến đa dạng và đã khẳng được hiệu quả trong thực chiến với nguyên tắc chung là “vây, lấn, tấn, diệt”. Quy tắc này cũng được thể hiện trong chiến thuật vùng xám Quân đội Nga đang áp dụng.
Khi so sánh tương quan về trang bị và hỏa lực pháo binh, không quân…, Nga luôn vượt trội so với Ukraine trên chiến trường. Tuy nhiên, để các loại hỏa lực này phát huy hiệu quả, thì cần có một không gian vùng đệm nhất định. Và vùng xám chính là mảnh ghép còn thiếu. Các loại hỏa lực tầm xa hay không quân chiến thuật từ hậu tuyến sẽ phát huy khả năng công phá tối đa với sự hỗ trợ, chỉ thị từ các thiết bị trinh sát trên tiền tuyến. Đã có không ít hình ảnh về pháo binh, tên lửa hay trực thăng tấn công từ sâu trong tuyến phòng thủ Nga tấn công chính xác và hiệu quả cao nhằm vào các mũi phản công Ukraine ở vùng xám.
Với đặc điểm là khu vực giao tranh, vùng xám rộng lớn cũng cho phép Nga triển khai những trận địa mìn rộng lớn bám sát theo các trục đường, khu định cư để khiến mọi nỗ lực tấn công của phía Ukraine đều cần thời gian quét mìn và khó đột phá để giúp phía Nga có các phương án đối phó.
Vùng xám cũng giúp Nga phát hiện sớm và định vị các mũi phản công của Ukraine để lên phương án ngăn chặn trước khi chúng kịp tiếp cận vào tuyến phòng thủ chính cách tiền tuyến từ 15-25km. Một yếu tố quan trọng khác là việc vùng xám đã cơ bản ngăn chặn hoàn toàn các hoạt động tấn công thăm dò, tìm điểm yếu trên tuyến phòng thủ dài cả nghìn km của Nga tại miền Đông và Nam Ukraine. Khi không tìm được điểm yếu trên tuyến phòng thủ của Nga, Kiev sẽ rất khó có đủ dữ liệu để tung đòn tấn công chủ lực.
Một điểm đặc biệt khi tác chiến tại vùng xám là lực lượng phòng thủ Nga không cố gắng giữ các cứ điểm, chiến hào, mà chủ động lựa chọn phương án tác chiến cơ động, có thể chủ động rút lui để huy động pháo binh, không quân bào mòn mũi tiến công của Ukraine. Cùng với đó, các nhóm tác chiến của Nga có thể chủ động phân tán, phát huy ưu thế của hỏa lực chống tăng để bọc sườn, vu hồi đối phương. Để làm được điều này chính là nhờ việc khi tác chiến tại vùng xám, lực lượng Nga không phải lo lắng về việc không có chốt chặn sau lưng, khi tuyến phòng thủ chính vẫn chưa bị tiếp cận.
“Cuộc chiến tiêu hao”
Ukraine có nhận ra chiến thuật vùng xám của Nga hay không? Điều này có thể khẳng định là có, nhưng làm sao để vô hiệu hóa chiến thuật này là điều khá là khó khăn đối với Kiev.
Chính vì sự thua kém về hỏa lực và trang bị so với phía Nga, Ukraine đã phải thử nhiều phương án để phá vỡ vùng xám của Nga, nhưng đều bất thành. Trong 2 tuần diễn ra phản công, Ukraine đã huy động từ các đơn vị cơ giới hạng nhẹ, rồi các đơn vị thiết giáp hạng nặng có sự hỗ trợ của bộ binh cơ giới nhưng đều không thể xuyên thủng được các vùng xám, chứ chưa nói tới tiếp cận được tuyến phòng thủ chính của Nga với những thiệt hại đáng kể.
 |
| Dù đã thiệt hại đáng kể, Ukraine vẫn chưa vô hiệu hóa được vùng xám của Nga |
Theo con số thống kê từ Bộ Quốc phòng Nga và nhiều nguồn trung lập, Ukraine đã thiệt hại hơn 9.000 binh sĩ, 200 xe tăng và 500 phương tiện chiến đấu bọc thép mà cơ bản chưa thể giành được bất kỳ thắng lợi quan trọng nào trên chiến trường.
Tại các mặt trận Nam Donetsk hay Zaporizhia, các đơn vị Nga thường tránh phải quyết chiến với các mũi tấn công Ukraine, mà để đối phương tiến vào các khu vực lực lượng phòng thủ chiếm ưu thế chiến thuật để huy động hỏa lực áp đảo bào mòn và tiêu hao sinh lực đối thủ. Đồng thời các đơn vị bộ binh sẽ chủ động phản công đẩy lùi đổi thủ sau khi chiến trường đã được “làm mềm”. Điều này giải thích cho con số thiệt hại nặng nề tại các chiến trường Orekhiv, Vremevsky hay Artemosk (Bakhmut), Kupyansk của phía Ukraine.
Nhiều chuyên gia quân sự nhận định, chính chiến lược vùng xám của Nga đã khiến các hoạt động tấn công trinh sát sử dụng các đơn vị cỡ nhỏ từ cấp đại đội tới tiểu đoàn của Ukraine nhằm thăm dò tuyến phòng thủ của Nga không đạt được kết quả, mà còn bị đánh thiệt hại nặng.
Chuyên gia cấp cao thuộc Viện nghiên cứu Chính sách đối ngoại Mỹ, Rob Lee nhận định, từ thực tế chiến trường cho thấy, Nga đã chủ động phương án tấn công các mũi đột kích của Ukraine, sau đó rút lui để tránh các đòn phản kích. Đánh giá về chiến thuật phòng thủ chủ động của Nga, chuyên gia quân sự, cựu chiến binh Mỹ, Dick Black cho biết, cuộc phản công của Ukraine có thể so sánh là đang va vào một “bức tường thép” được tổ chức bài bản và có chiều sâu.
Việc phản công không thành công, mà lại hứng chịu thương vong lớn và thiệt hại đáng kể về trang bị khí tài quân sự chính là liều thuốc độc đối với tinh thần chiến đấu của binh sĩ Ukraine, khiến nhiều đơn vị chiến đấu lựa chọn né tránh ra trận, thậm chí là chủ động đầu hàng phía Nga.