Châu Âu thúc đẩy điện gió ngoài khơi, mục tiêu 300 GW vào năm 2050

Điện gió ngoài khơi thúc đẩy giá trị gia tăng tại

Các quốc gia châu Âu đang tiếp tục củng cố vai trò của điện gió ngoài khơi như một trụ cột quan trọng trong chiến lược chuyển dịch năng lượng và bảo đảm an ninh năng lượng dài hạn. 

Theo dự thảo tuyên bố thượng đỉnh tại hội nghị tổ chức ở Hamburg (Đức) vào đầu tuần tới, 9 chính phủ tại châu Âu sẽ tái khẳng định cam kết đẩy nhanh mở rộng công suất điện gió ngoài khơi thông qua các dự án quy mô lớn, mang tính hợp tác xuyên biên giới.

Theo dự thảo, mục tiêu tổng thể mà châu Âu hướng tới là đạt 300 gigawatt (GW) công suất điện gió ngoài khơi vào năm 2050. Đây được xem là một trong những mục tiêu tham vọng nhất toàn cầu đối với lĩnh vực năng lượng tái tạo ngoài khơi, phản ánh quyết tâm của khu vực trong việc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và xây dựng hệ thống năng lượng phát thải thấp.

Trong khuôn khổ cam kết này, Anh và các quốc gia EU tham gia sáng kiến sẽ phối hợp triển khai tối đa 100 GW công suất thông qua các dự án điện gió ngoài khơi xuyên biên giới. Bên cạnh Đức và Anh, các nước ký tuyên bố dự kiến bao gồm Đan Mạch, Bỉ, Pháp, Ireland, Luxembourg, Hà Lan và Na Uy. Việc mở rộng hợp tác được kỳ vọng sẽ giúp tận dụng hiệu quả hơn tiềm năng gió ngoài khơi tại các vùng biển như Biển Bắc, đồng thời tối ưu hóa hạ tầng truyền tải và chuỗi cung ứng.

Dự thảo nhấn mạnh rằng việc phát triển năng lượng tái tạo ngoài khơi không chỉ mang ý nghĩa môi trường, mà còn đóng vai trò then chốt đối với ổn định nguồn cung năng lượng, tăng cường an ninh năng lượng và giữ chi phí ở mức hợp lý trong dài hạn. Khi thị trường năng lượng toàn cầu còn nhiều biến động, điện gió ngoài khơi được xem là nguồn cung có tính dự báo cao và ít phụ thuộc vào biến động địa chính trị.

Ngoài ra, các chính phủ châu Âu đánh giá việc mở rộng điện gió ngoài khơi sẽ góp phần tạo giá trị gia tăng tại địa phương, thúc đẩy phát triển công nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp trong khu vực và tạo thêm việc làm. Đây là những yếu tố quan trọng giúp quá trình chuyển dịch năng lượng gắn chặt với mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội.

Bài toán tài chính, thị trường

Mặc dù có tiềm năng lớn và nhận được sự ủng hộ chính trị mạnh mẽ, quá trình mở rộng điện gió ngoài khơi tại châu Âu cũng đang đối mặt với không ít thách thức. Theo dự thảo tuyên bố, chi phí vốn và chi phí linh kiện gia tăng trong thời gian qua đã ảnh hưởng đáng kể đến tính khả thi tài chính của nhiều dự án. Tại một số quốc gia khu vực Biển Bắc, các phiên đấu thầu điện gió đã không đạt kết quả như kỳ vọng, cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với nhà đầu tư.

Các chính phủ châu Âu thống nhất cần tăng cường các công cụ hỗ trợ tài chính để duy trì đà phát triển của ngành. Tuyên bố chung nêu rõ khả năng mở rộng các hình thức tài trợ, bao gồm bảo lãnh từ ngân sách Liên minh châu Âu (EU), nhằm giảm rủi ro cho nhà đầu tư và cải thiện khả năng tiếp cận vốn.

Một trong những cơ chế được nhắc tới là “hợp đồng chênh lệch” (contracts for difference - CfD). Đây là mô hình trợ cấp đã được áp dụng tại nhiều thị trường châu Âu, cho phép nhà máy điện gió được bảo đảm mức doanh thu ổn định khi đi vào vận hành, bất kể biến động của giá điện trên thị trường. Cơ chế này được xem là công cụ quan trọng để cân bằng lợi ích giữa nhà đầu tư, nhà nước và người tiêu dùng.

Bên cạnh yếu tố tài chính, hợp tác xuyên biên giới cũng được coi là chìa khóa để nâng cao hiệu quả phát triển điện gió ngoài khơi. Việc phối hợp quy hoạch, đầu tư và vận hành không chỉ giúp giảm chi phí, mà còn tạo điều kiện hình thành các cụm công nghiệp và chuỗi cung ứng khu vực, từ sản xuất thiết bị, xây dựng, đến vận hành và bảo dưỡng.

Những nỗ lực này diễn ra trong bối cảnh năng lượng tái tạo ngày càng khẳng định vai trò chủ đạo trong hệ thống điện châu Âu. Theo số liệu của EU, điện gió và điện mặt trời đã lần đầu tiên sản xuất nhiều điện hơn nhiên liệu hóa thạch trong khối vào năm ngoái. Đây được xem là dấu mốc quan trọng, cho thấy xu hướng chuyển dịch sang năng lượng carbon thấp không chỉ là mục tiêu chính sách, mà đã trở thành thực tế trên thị trường.

Với các cam kết mới về điện gió ngoài khơi, châu Âu đang phát đi tín hiệu rõ ràng về định hướng phát triển dài hạn của hệ thống năng lượng. Dù còn nhiều thách thức về chi phí và triển khai, điện gió ngoài khơi vẫn được xác định là động lực then chốt giúp khu vực đạt được các mục tiêu về an ninh năng lượng, phát triển bền vững và năng lực cạnh tranh trong những thập kỷ tới.