Vào mùa mưa bão, bên cạnh thiệt hại do thiên tai gây ra, người dân còn phải đối mặt với một “cơn bão” khác mang tên tin giả trên mạng xã hội. Những thông tin vô căn cứ không chỉ gây tâm lý hoang mang mà còn trực tiếp đánh vào túi tiền của người sản xuất khi làm đứt gãy chuỗi tiêu thụ. Vụ việc tại vịnh Vũng Rô (xã Hòa Xuân, tỉnh Đắk Lắk) đầu tháng 11/2026 là minh chứng rõ nét cho thấy, nhận diện và xử lý tin giả càng sớm, thiệt hại kinh tế càng được giảm thiểu.
Xử lý kịp thời tin đồn tại vịnh Vũng Rô
Đầu tháng 11/2026, mưa lớn kéo dài khiến lượng nước ngọt từ thượng nguồn đổ dồn về vịnh Vũng Rô làm độ mặn giảm đột ngột. Sự thay đổi môi trường nước cục bộ làm gần 5 tấn thủy sản nuôi lồng bè sắp đến kỳ thu hoạch chết hàng loạt, gây thiệt hại cho khoảng 20 hộ dân ước tính hơn 500 triệu đồng.
Ông Hoàng Anh Tuấn - Chủ tịch UBND xã Hòa Xuân cho biết: "Qua kiểm tra hiện trường cùng cơ quan chuyên môn và các ngư dân lâu năm, nguyên nhân ban đầu được xác định do mưa lớn kèm gió mạnh suốt hai ngày liền. Cá nuôi gần bờ bị sốc nước ngọt và thiếu oxy. Trong khi đó, các lồng bè ở khu vực nước sâu xa bờ vẫn phát triển bình thường".
Ngư dân tại vịnh Vũng Rô (xã Hòa Xuân, tỉnh Đắk Lắk) khẩn trương thu gom số thủy sản nuôi lồng bè bị thiệt hại do sốc nước ngọt sau mưa lớn.
Theo ông Đào Thái Dương (hộ nuôi thủy sản tại đây), mưa lớn khiến nước ngọt đổ về ồ ạt gây sốc môi trường, làm cá chết đột ngột. Ông cho biết: "Đây là hiện tượng bất thường chưa từng xảy ra trong hơn chục năm ông gắn bó với nghề nuôi cá ở vịnh này".
Ngay thời điểm bà con đang khẩn trương vớt cá chết và tiêu thụ số cá còn lại, mạng xã hội xuất hiện khoảng 10 tài khoản Facebook (gồm 7 tài khoản ảo và 3 tài khoản là người địa phương) tung tin cá chết do "mưa axit", nhiễm độc hóa chất... Tin đồn thất thiệt lập tức khiến sức mua giảm mạnh, giá thủy sản rớt gần 50%. Trước diễn biến này, Công an xã Hòa Xuân đã nhanh chóng xác minh. Theo Thượng tá Nguyễn Hữu Tấn - Trưởng Công an xã, lực lượng chức năng đã mời 3 chủ tài khoản địa phương lên làm việc, giải thích rõ nguyên nhân sự cố môi trường; sau khi nhận thức được sai phạm, cả 3 đã tự giác gỡ bỏ bài viết.
Trước diễn biến này, ông Đào Quang Minh - Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Biển đảo tỉnh Đắk Lắk khuyến cáo người nuôi khu vực phía Đông tỉnh chủ động thu tỉa giảm mật độ, theo dõi sát thời tiết, di dời lồng bè ra vùng nước sâu và bổ sung vitamin tăng sức đề kháng cho thủy sản. Sự vào cuộc kịp thời, minh bạch từ cơ quan chuyên môn đã giúp ổn định tâm lý người nuôi và khơi thông trở lại hoạt động thu mua.
Chủ động bình ổn thị trường, chặn đứng thông tin xấu độc
Sự cố ở Vũng Rô cho thấy rõ quy luật tác động của tin giả mỗi khi khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên bước vào mùa mưa lũ. Lợi dụng lúc giao thông chia cắt, nguồn cung nông, thủy sản biến động do thời tiết, kẻ xấu thường tung tin bịa đặt về dịch bệnh, sự cố môi trường hoặc khan hiếm hàng hóa.
Nguồn cung thực phẩm tươi sống, rau xanh tại các hệ thống siêu thị trên địa bàn luôn dồi dào, niêm yết giá ổn định phục vụ người dân mùa mưa bão.
Tại Đắk Lắk, nhằm ngăn chặn nguy cơ khan hàng, sốt giá theo tin đồn, Sở Công Thương đã kích hoạt phương án ứng phó từ trước mùa mưa bão. Trái ngược với những tin đồn, ngành đã phối hợp với các doanh nghiệp phân phối và hệ thống siêu thị lớn dự trữ lượng hàng thiết yếu tăng từ 15% đến 30% so với ngày thường. Các kịch bản vận chuyển theo phương châm "bốn tại chỗ" cũng được vận hành đồng bộ từ phía Tây sang phía Đông tỉnh để bảo đảm thông suốt nguồn cung, không để xảy ra thiếu hàng, sốt giá cục bộ.
Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới, việc bình ổn thị trường mùa mưa bão hiện nay luôn gắn liền với công tác chủ động cung cấp thông tin chính thống.
Theo đó, ngành Công Thương và chính quyền địa phương tiếp tục chú trọng việc thông tin kịp thời lượng hàng dự trữ, danh sách điểm bán bình ổn giá. Từ đó tạo niềm tin trong nhân dân và không chạy theo tin đồn và tích trữ hàng hóa. Cùng với đó, doanh nghiệp cung ứng cũng chủ động cung cấp thông tin về lượng hàng hóa và sẵn sàng phục vụ người tiêu dùng.
Nguồn lương thực, thực phẩm thiết yếu như gạo, dầu ăn được dự trữ dồi dào, niêm yết giá ổn định tại siêu thị Co.opmart Tuy Hòa nhằm sẵn sàng phục vụ người dân mùa mưa bão.
Theo bà Trần Thị Bích Sương - Phó Giám đốc Siêu thị Co.opmart Tuy Hòa, nguồn dự trữ các mặt hàng thiết yếu luôn sẵn sàng đáp ứng nhu cầu từ 30 đến 90 ngày để người dân hoàn toàn an tâm mua sắm tại chuỗi cung ứng đồng bộ gồm 1 siêu thị trung tâm và 14 cửa hàng Co.op Food.
Song song với việc minh bạch thông tin, lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Đắk Lắk cũng siết chặt kiểm tra tại các chợ dân sinh nhằm ngăn chặn tình trạng lợi dụng tin đồn để ép giá nông, thủy sản hoặc găm hàng, tăng giá bất hợp lý. Cơ quan chức năng kiên quyết xử phạt các trường hợp cố tình phát tán thông tin sai sự thật, kết hợp vận động người dân tự giác gỡ bỏ nội dung vi phạm như cách làm hiệu quả của chính quyền và Công an xã Hòa Xuân.
Theo điểm c, khoản 2, Điều 95 Nghị định 174/2026/NĐ-CP, cơ quan chức năng sẽ áp dụng mức phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với tổ chức thực hiện hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, thuộc các trường hợp: Gây hoang mang trong Nhân dân; Gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội; Gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ; Xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác.
Đối với cá nhân vi phạm, mức phạt tiền áp dụng bằng 1/2 mức phạt của tổ chức (từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng). Ngoài hình thức phạt tiền, người vi phạm còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc gỡ bỏ toàn bộ thông tin sai sự thật đã đăng tải.