Tin Khu Vực
UAE - cửa ngõ tiếp cận thị trường Trung Đông, châu Phi
Theo số liệu của Cục Hải quan, năm 2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - UAE đạt khoảng 6,55 tỷ USD, trong đó xuất khẩu của Việt Nam đạt hơn 5,9 tỷ USD. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 3,157 tỷ USD, tăng 0,2% so với cùng kỳ; tuy nhiên, xuất khẩu của Việt Nam sang UAE giảm 16,4%.
Những con số cho thấy việc duy trì và phát triển thị phần tại UAE vẫn là yêu cầu đặt ra đối với doanh nghiệp Việt Nam.
Đặc biệt, từ ngày 3/2/2026, Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện Việt Nam - Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (CEPA) chính thức có hiệu lực, tạo thêm điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mại song phương. Đồng thời hướng tới mở rộng hoạt động thương mại sang các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), Trung Đông và châu Phi.
Ông Trần Ngọc Bình, Trưởng phòng Quản lý Xuất nhập khẩu khu vực III (Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương).
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương bên lề Hội thảo “Hiệp định CEPA Việt Nam - UAE: Tiềm năng xuất khẩu vào thị trường Trung Đông - châu Phi cho doanh nghiệp Việt Nam” tổ chức ngày 23/10, ông Trần Ngọc Bình, Trưởng phòng Quản lý Xuất nhập khẩu khu vực III, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), cho biết điểm đáng chú ý của CEPA không chỉ nằm ở việc triển khai một hiệp định thương mại mới, mà ở khả năng mở rộng thị trường cho hàng hóa Việt Nam tại khu vực Trung Đông và vùng Vịnh.
Ông Bình cho biết, UAE có đặc thù là hàng hóa nhập khẩu phục vụ nhu cầu tiêu thụ trong nước, đồng thời được phân phối sang các thị trường khác. Theo đó, khoảng 50% hàng hóa nhập khẩu được tiêu thụ tại UAE, phần còn lại được đưa tới các nước Trung Đông và châu Phi.
Vì vậy, UAE có thể được xem là thị trường cửa ngõ để doanh nghiệp Việt Nam từng bước tiếp cận các thị trường trong khu vực. Quá trình mở rộng có thể bắt đầu từ UAE, sau đó hướng tới các nước GCC và xa hơn là những thị trường khác tại Trung Đông, châu Phi. “Đây là cơ hội rất lớn để doanh nghiệp chúng ta tiếp cận. Bước đầu là tiếp cận UAE, rồi bước thứ hai là tiếp cận GCC, và bước thứ ba là đến các nước Trung Đông và châu Phi”, ông Bình nói.
Cơ hội này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu thị trường, đồng thời nắm rõ các quy định liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu để khai thác hiệu quả những lợi ích mà hiệp định mang lại.
Cũng theo ông Bình, một trong những nội dung quan trọng của các hiệp định thương mại tự do là hình thành khu vực thương mại tự do, trong đó hàng hóa đáp ứng các điều kiện theo hiệp định có thể được hưởng ưu đãi thuế quan. Muốn được hưởng mức thuế ưu đãi, hàng hóa doanh nghiệp phải đáp ứng quy tắc xuất xứ tương ứng. “Xuất xứ là một trong ba trục cơ bản của một hiệp định thương mại tự do”, ông Bình nhấn mạnh.
Điều này cho thấy, bên cạnh việc tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường, doanh nghiệp cần quan tâm đến khả năng đáp ứng quy tắc xuất xứ đối với hàng hóa xuất khẩu. Việc hiểu đúng yêu cầu xuất xứ là cơ sở để doanh nghiệp xác định khả năng hưởng ưu đãi thuế quan theo CEPA, qua đó chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất và xuất khẩu.
Doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu quy định xuất khẩu
Dưới lăng kính của doanh nghiệp, ông Hoàng Đăng Khoa, Chủ tịch Câu lạc bộ Doanh nhân Khởi sự và Hỗ trợ Doanh nghiệp (SIYB – thuộc Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh), cho biết UAE là một trong những hành lang thương mại mà cộng đồng doanh nghiệp của ông quan tâm.
Theo ông Khoa, hoạt động của cộng đồng doanh nghiệp hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin về chính sách, công nghệ, đồng thời kết nối với các doanh nghiệp và đối tác quốc tế. Qua đó, doanh nghiệp có thêm điều kiện mở rộng hợp tác và đưa hoạt động kinh doanh ra thị trường quốc tế.
Nông sản tươi là một trong những mặt hàng được các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên xuất khẩu qua thị trường UAE.
Đối với UAE và khu vực Trung Đông, ông Khoa đánh giá doanh nghiệp Việt Nam đang dành sự quan tâm đáng kể. Ông dẫn ví dụ về mặt hàng chanh dây, chanh vàng của Việt Nam hiện chiếm khoảng 80% tại thị trường UAE.
Tuy nhiên, theo ông Khoa, để tiếp cận thị trường hiệu quả, doanh nghiệp cần hiểu rõ hơn về các hiệp định thương mại, quy định xuất khẩu và những điều kiện cần đáp ứng khi đưa hàng hóa ra nước ngoài, đặc biệt là tại UAE.
Thực tế này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp không chỉ dừng ở việc nhận diện tiềm năng thị trường hay tìm kiếm cơ hội kết nối đối tác, mà cần chủ động trang bị kiến thức về chính sách thương mại và các quy định liên quan đến hàng hóa xuất khẩu.
Với CEPA Việt Nam - UAE, việc tìm hiểu các cam kết của hiệp định và quy tắc xuất xứ có ý nghĩa quan trọng đối với kế hoạch tiếp cận thị trường của doanh nghiệp. Khi nắm rõ các yêu cầu liên quan, doanh nghiệp có thể chủ động hơn trong việc chuẩn bị hàng hóa, tổ chức hoạt động xuất khẩu và xem xét khả năng tận dụng ưu đãi thuế quan.
Cùng với đó, UAE có thể trở thành điểm tiếp cận ban đầu để doanh nghiệp Việt Nam tìm kiếm cơ hội tại các thị trường rộng hơn trong khu vực Trung Đông và châu Phi. Tuy nhiên, việc mở rộng sang từng thị trường vẫn đòi hỏi doanh nghiệp nghiên cứu các điều kiện và quy định có liên quan.
Ông Trương Xuân Trung, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại UAE khuyến nghị, doanh nghiệp cần xác định rõ từng thị trường mục tiêu thay vì mở rộng hoạt động một cách dàn trải. Trước hết, UAE có thể là địa bàn để thử nghiệm thị trường, kiểm chứng mức độ phù hợp của sản phẩm và xây dựng thương hiệu. Những nhóm hàng có thể tập trung gồm nông sản tươi, thực phẩm chế biến, dệt may, da giày và đồ nội thất. Sau khi tạo được chỗ đứng tại UAE, doanh nghiệp có thể mở rộng sang các nước GCC thông qua việc tận dụng cơ chế liên minh thuế quan và quy định hải quan nội khối. Đối với khu vực Trung Đông mở rộng và châu Phi, chiến lược tiếp cận cần được xây dựng theo từng cụm địa lý, ngành hàng và đối tác phù hợp.