Cầu Háng Gàng – Vì tầm vóc Việt: Nhịp cầu mang cơ hội cho vùng cao

"Nhiều lúc đi qua cầu mà lòng đầy lo lắng"

Chú Giàng Sùng Páo vẫn nhớ như in trận lũ năm 2017 cuốn trôi cây cầu gỗ duy nhất dẫn vào thôn.

“Hôm đó mưa to lắm, hôm trước nước đã to lắm rồi, đến khoảng 5 giờ sáng mọi người nghe thấy tiếng ầm ầm lũ về đều chạy ra nhìn xuống thấy cây cầu bị cuốn đi mất” chú kể, mắt nhìn xuống dòng suối đang chảy hiền hòa dưới chân cầu mới.

Vài ngày sau khi mưa ngớt, người dân trong thôn đã cùng nhau dựng lại cây cầu tạm bằng những tấm ván ghép sơ sài trên các trụ đá đơn giản. Mùa khô, xe máy còn có thể đi qua dè dặt. Nhưng cứ đến mùa mưa, cả thôn lại thấp thỏm, vì chỉ cần nước lũ tràn về là cây cầu có thể bị cuốn đi bất cứ lúc nào.

“Nước to có hôm đến gần sát cầu, nhiều lúc đi qua cầu mà lòng đầy lo lắng. Trẻ con đi học phải chờ người lớn đưa qua. Người già thì gần như không dám đi”, chú Páo nói.

Thôn Háng Gàng hiện có 122 hộ với 576 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào dân tộc Mông. Sinh kế của bà con phụ thuộc vào nương rẫy, trồng su su, táo mèo và chăn nuôi nhỏ lẻ. Cây cầu tạm dù đã không còn chắc chắn nhưng cũng là lối đi duy nhất để người dân trong thôn đi giao thương và cho con đi học. Đến mùa thu hoạch, nhiều hôm nước lớn nhưng bà con vẫn phải liều chở hàng ra ngoài vì xe của thương lái không thể vào thôn. “Vất vả nhưng bà con vẫn phải đi”, chú Páo cho biết.

Không chỉ chuyện làm ăn bị ảnh hưởng. Có hôm nước lớn, nhiều phụ huynh xếp xe thành hàng và phải chờ cả tiếng bên đầu cầu mới dám chở con đi học.

Những chuyến xe chở con qua suối

Ở cuối thôn, chị Sùng Thị Sắng dắt hai con đi xem lễ khánh thành trong niềm vui hiện rõ trên khuôn mặt. Chị cười nói với mấy chị hàng xóm “cây cầu mới to, đẹp quá”. Bốn người con của chị đều đang học tiểu học và trung học cơ sở bên kia cầu. Mấy năm qua, việc đưa đón con vào mùa mưa luôn là chuyện khiến chị bất an nhất.

“Có hôm mưa cả đêm, sáng ra nước to lắm, tràn nước lên cả cầu, trơn lắm, mấy mẹ con vừa đi vừa sợ”, chị kể.

Cây cầu cũ hẹp, trơn và không có lấy một chiếc lan can tạm. Những tấm ván sau nhiều năm sử dụng đã cong vênh, có đoạn mục nát. Mùa nắng còn đỡ, mùa mưa, mỗi ngày đi qua người dân đều cảm thấy thấp thỏm.

“Chỉ mong có cây cầu chắc chắn để trẻ con đi học an toàn hơn”, chị Sắng nói.

Mong mỏi ấy giờ đã thành hiện thực. Cây cầu mới rộng 4 mét, đủ để ô tô chở hàng vào tận thôn, điều trước đây người dân Háng Gàng gần như không dám nghĩ tới.

Cầu Háng Gàng – Vì tầm vóc Việt được xây dựng với tổng kinh phí hơn 1,173 tỷ đồng. Trong đó, Quỹ Vì tầm vóc Việt tài trợ 780 triệu đồng; phần còn lại do địa phương đối ứng cùng sự đóng góp ngày công, vật liệu của người dân và đoàn viên thanh niên.

Điểm đặc biệt của công trình là thiết kế theo dạng cầu đá mái vòm, giúp cây cầu tăng khả năng chịu lực, hạn chế tác động trực tiếp của dòng chảy, giảm nguy cơ xói lở và nâng cao tuổi thọ công trình.

Khoảng thông dòng bên dưới cầu cũng giúp nước và đất đá lưu thông thuận lợi hơn trong mùa lũ, bảo đảm an toàn đi lại lâu dài cho người dân.

Đứng trên cây cầu mới sáng nay, nhiều người dân trong thôn vẫn chưa hết cảm giác lạ lẫm.

“Trước đây chỉ mong đi được thôi. Giờ có cầu rộng thế này, xe ô tô cũng vào được rồi. Trẻ con vui lắm, về bảo bố mẹ là chưa bao giờ con thấy cây cầu nào đẹp thế”, chị Sắng cười.

Cây cầu không chỉ nối hai bờ suối

Tại lễ khánh thành, bà Trần Thị Như Trang - Chủ tịch Hội đồng Quản lý Quỹ vì tầm vóc Việt cho biết, năm 2025, trong chuyến khảo sát đầu tiên tới Lao Chải, đoàn công tác của Quỹ đã trực tiếp đi qua con suối để vào thôn, bên cạnh là cây cầu gỗ chông chênh, xuống cấp.

“Điều khiến chúng tôi suy nghĩ nhiều nhất không chỉ là sự bất tiện trong đi lại, mà còn là cảm giác bà con nơi đây vẫn thiếu một nhịp cầu để đến gần hơn với những cơ hội đổi thay cuộc sống”, bà chia sẻ.

Theo bà Như Trang, những công trình như Cầu Háng Gàng – Vì tầm vóc Việt cũng là cách Quỹ Vì tầm vóc Việt theo đuổi hành trình phát triển con người một cách bền vững, đặc biệt với trẻ em tại những địa bàn còn nhiều khó khăn.

“Đôi khi để một đứa trẻ có thể đi xa hơn trong tương lai, điều cần bắt đầu lại rất giản dị: Một cây cầu an toàn để đến trường”, bà nói.

Bà cũng nhấn mạnh: “Cây cầu hôm nay không chỉ được xây bằng đá, bằng xi măng hay thép, mà còn được xây bằng niềm tin và tinh thần sẻ chia của rất nhiều con người. Chúng tôi tin rằng, từ hôm nay, hành trình đến trường của các em nhỏ sẽ an toàn hơn; việc đi lại, giao thương của bà con sẽ thuận lợi hơn và những mùa mưa lũ tới đây sẽ bớt đi phần nào nỗi lo bị cô lập.

Nhưng hơn cả một công trình giao thông, chúng tôi hy vọng cây cầu này sẽ trở thành một “cây cầu kết nối” - kết nối người dân với cơ hội phát triển, kết nối trẻ em với con đường học tập, kết nối sự quan tâm của cộng đồng xã hội với những vùng còn nhiều khó khăn”.

Nhân dịp này Quỹ Vì tầm vóc Việt còn trao tặng hệ thống dẫn nước lên Trường Mầm non Háng Gàng trị giá 5,6 triệu đồng; 31 suất học bổng, mỗi suất trị giá 1 triệu đồng cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn trong thôn; và 1.056 ly sữa TH true MILK cho người dân tham dự chương trình.

Niềm vui của người "đợi cầu"

Ông Sùng A Lù - Phó Chủ tịch Thường trực xã Lao Chải bày tỏ sự cảm ơn Quỹ Vì tầm vóc Việt, các đơn vị kết nối và cho biết: “Việc xây dựng cầu Háng Gàng - Vì tầm vóc Việt không chỉ đáp ứng mong mỏi bấy lâu của bà con nhân dân mà còn mở ra điều kiện thuận lợi hơn cho phát triển kinh tế, giao thương hàng hóa, đảm bảo an toàn đi lại và từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân địa phương”.

Ông cho biết, cây cầu mới có ý nghĩa đặc biệt với địa phương vì đây là tuyến kết nối duy nhất dẫn vào thôn Háng Gàng.

“Người dân đã chờ cây cầu suốt 10 năm nay. Trong những năm qua, việc đi lại của bà con tại khu vực Háng Gàng, đặc biệt vào mùa mưa lũ, luôn là nỗi trăn trở đối với cấp ủy, chính quyền địa phương. Những con suối dâng cao, những lối đi tạm bợ đã gây không ít khó khăn, nguy hiểm cho nhân dân, nhất là cho các em học sinh mỗi ngày đến trường”, ông nói.

Theo ông Lù, điều đáng quý nhất không chỉ là nguồn kinh phí hỗ trợ từ Quỹ Vì tầm vóc Việt, mà còn là sự chung tay của người dân địa phương trong suốt quá trình xây dựng. Mỗi gia đình trong thôn đều cử một người ra hỗ trợ quá trình thi công suốt nhiều tháng. “Bà con coi cây cầu như việc của chính nhà mình, người lớn, trẻ nhỏ mỗi ngày đều ra xem cây cầu được làm đến đâu”, ông Lù nói.

Buổi trưa, sau khi lễ khánh thành kết thúc, những đứa trẻ vẫn chạy qua lại trên cầu thích thú. Đứng ở đầu cầu nhìn dòng người qua lại, ông Sùng A Lù khẽ nói: “Từ nay bà con có thể yên tâm hơn rồi!”.

Dòng suối dưới chân cầu vẫn chảy như bao năm nay. Chỉ khác là từ mùa mưa này, người dân Háng Gàng đã có thể đi qua con suối ấy bằng một cây cầu vững chãi hơn rất nhiều.