Tin Khu Vực
Những ngày cuối tháng 5, khi ánh điện đã trở thành điều quen thuộc trong từng nếp nhà ở các buôn làng vùng sâu của Gia Lai, ít ai hình dung được phía sau những bóng đèn sáng đêm là biết bao mồ hôi, công sức của những người thợ điện.
Từ những cánh rừng nguyên sinh ở Kon Pne đến ngôi làng biệt lập Canh Tiến giữa đại ngàn, hành trình đưa điện lưới quốc gia về với đồng bào dân tộc thiểu số chưa bao giờ là câu chuyện dễ dàng. Đó là hành trình của những con người sẵn sàng vượt nắng, thắng mưa, mở đường cho ánh sáng văn minh đến với những vùng đất từng bị ngăn cách bởi núi rừng hiểm trở.
Băng rừng mở lối đưa điện về bản
Nhắc đến công trình điện vào Kon Pne, nhiều cán bộ ngành điện vẫn nhớ như in những tháng ngày “ăn cơm nắm, ngủ lán rừng” cách đây hơn 20 năm.
Thời điểm năm 2004, Kon Pne được xem là một trong những địa bàn khó tiếp cận nhất của Gia Lai. Con đường vào xã khi ấy chỉ là những lối mòn xuyên rừng. Mùa nắng còn có thể đi bộ, nhưng cứ mưa xuống là đất đỏ nhão nhoẹt, trơn như đổ mỡ.
Ánh điện không chỉ thắp sáng các ngôi nhà mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế và nâng cao đời sống cho người dân nơi đây. Ảnh: Hiền Mai
Muốn vận chuyển vật tư vào công trường, không có cách nào khác ngoài sức người. Những cuộn dây điện, sứ cách điện, công tơ, vật tư kỹ thuật đều được gùi trên vai, vượt qua những con dốc dựng đứng, những cánh rừng nguyên sinh rậm rạp để đến được nơi thi công.
Để hoàn thành gần 29 km đường dây trung áp cùng hệ thống điện phục vụ hàng trăm hộ dân Bahnar, hàng trăm cán bộ, công nhân ngành điện đã bám rừng suốt hơn nửa năm trời.
Anh Hoàng Hữu Thắng, một trong những công nhân kỹ thuật trực tiếp tham gia dự án, đến nay vẫn không quên những ngày tháng gian khó ấy. “Chúng tôi phải dựng lán ăn ở ngay giữa rừng, nơi anh em thường gọi vui là xứ ruồi vàng, muỗi bạc, vắt kim cương. Có những đợt xa gia đình hàng tháng trời để tranh thủ từng giờ, từng phút thi công, quyết tâm đưa điện đến với bà con Kon Pne”, anh Thắng xúc động nhớ lại.
Còn anh Nguyễn Huy Thái, Tổ trưởng Tổ Đường dây và Trạm biến áp thì lại nhớ mãi tình cảm của đồng bào Bahnar. “Ngày ấy, bà con ít tiếp xúc với người lạ nên khi gặp người khác làng, khác xã thường không dám lại gần. Nhưng bằng sự chân thành của anh em ngành điện, dần dần bà con cởi mở hơn. Tuy cuộc sống còn nhiều khó khăn nhưng có gì ngon họ cũng mang đến cho anh em, rồi sẵn sàng nhường chỗ nghỉ ngơi, giúp vận chuyển vật tư. Chính tình cảm ấy đã tiếp thêm động lực để chúng tôi hoàn thành công trình”, anh Thái chia sẻ.
Trước năm 2005, Kon Pne là xã duy nhất của tỉnh Gia Lai chưa có điện lưới quốc gia. Khi màn đêm buông xuống, cả vùng đất rộng lớn chìm trong ánh đèn dầu leo lét. Mọi sinh hoạt, học tập của người dân đều gặp rất nhiều trở ngại.
Từ nguồn vốn thuộc Dự án Năng lượng nông thôn miền Trung do Công ty Điện lực 3 (nay là Tổng công ty Điện lực miền Trung) đầu tư, công trình đưa điện vào Kon Pne được triển khai với tổng kinh phí 5,7 tỷ đồng.
Sau hơn 6 tháng thi công giữa núi rừng, ngày 30/4/2005, dòng điện quốc gia chính thức được đóng điện, thắp sáng vùng đất cách mạng này. Sự kiện ấy cũng đánh dấu thời khắc Gia Lai không còn địa bàn cấp xã nào nằm ngoài lưới điện quốc gia.
Ánh điện mở lối cho đổi thay
Tại làng Canh Tiến (xã Canh Vinh), nơi từng được xem là một trong những khu dân cư biệt lập nhất khu vực miền Trung - Tây Nguyên, việc đưa điện lưới quốc gia về làng cũng là một kỳ tích.
Trước đây, người dân muốn ra trung tâm xã phải đi xuồng vượt hồ hoặc băng rừng hàng giờ đồng hồ. Thế nhưng đến năm 2025, điện lưới quốc gia chính thức về đến làng. Sau đó không lâu, tuyến đường kết nối từ quốc lộ vào làng hoàn thành, mở ra một giai đoạn phát triển mới cho vùng đất từng bị cô lập giữa núi rừng.
Công nhân điện lực hỗ trợ kiểm tra đường điện. Ảnh: Hiền Mai
Khi điện về làng, điều thay đổi đầu tiên không chỉ là những ngôi nhà sáng đèn. Ở Kon Pne, Canh Tiến hay nhiều buôn làng vùng đồng bào dân tộc thiểu số khác, điện đã trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế, nâng cao đời sống và mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức.
Những chiếc tivi, tủ lạnh, bơm nước, máy xay xát dần xuất hiện trong các gia đình. Trẻ em có điều kiện học tập tốt hơn. Người dân có thể tiếp cận thông tin, khoa học kỹ thuật để áp dụng vào sản xuất.
Bà Đinh Sa (76 tuổi, làng Canh Tiến) xúc động chia sẻ rằng suốt gần cả cuộc đời gắn bó với vùng đất này, bà chưa từng nghĩ có ngày được sử dụng điện lưới quốc gia. “Tưởng như chuyện không thể nhưng nay đã thành hiện thực. Có điện, cuộc sống của bà con thay đổi rất nhiều”, bà nói.
Điện và đường không chỉ là hạ tầng thiết yếu mà còn là chìa khóa để khai mở tiềm năng phát triển của vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Với hệ thống điện ổn định và giao thông thuận lợi, nhiều địa phương đang xây dựng các mô hình phát triển sản xuất, du lịch cộng đồng, từng bước nâng cao thu nhập cho người dân.
Từ chỗ lo cái ăn, cái mặc từng ngày, nhiều hộ dân đã bắt đầu nghĩ đến chuyện đầu tư sản xuất quy mô lớn hơn, áp dụng máy móc vào chế biến nông sản, phát triển dịch vụ và mở rộng giao thương.
Từ Kon Pne năm nào đến những bản làng xa xôi hôm nay, ánh điện đã vượt qua núi cao, rừng sâu để đến với đồng bào. Sau mỗi bóng đèn sáng lên nơi cuối bản là biết bao mồ hôi, công sức của những người thợ điện. Và hơn cả nguồn năng lượng phục vụ sinh hoạt, dòng điện ấy đang thắp lên niềm tin, mở lối cho sự đổi thay giữa đại ngàn.
Sau một năm vận hành theo mô hình mới, Công ty Điện lực Gia Lai đang quản lý hệ thống lưới điện quy mô lớn với 59 trạm biến áp 110 kV, hơn 1.245 km đường dây 110 kV, gần 9.000 km đường dây trung áp, hơn 10.400 km đường dây hạ áp và trên 11.000 trạm biến áp phân phối. Đến nay, ngành điện đã bảo đảm cấp điện hơn 1 triệu khách hàng tại 135/135 xã, phường, đạt tỷ lệ 100%. Đồng thời triển khai 100% dịch vụ điện trực tuyến, góp phần đưa điện lưới quốc gia đến mọi vùng miền trong tỉnh, từ khu vực đô thị, đồng bằng ven biển đến vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực biên giới.