Cấp thiết đưa Pháp lệnh ưu đãi người có công vào cuộc sống

Thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng là chủ trương lớn, nhất quán của Đảng và Nhà nước, thể hiện đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn' của dân tộc. Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), việc quán triệt và triển khai hiệu quả các chủ trương mới mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Vừa qua, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XVI đã thông qua Pháp lệnh số 05/2026/UBTVQH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng (có hiệu lực từ ngày 1/1/2027). Nhằm đưa văn bản luật này nhanh chóng phát huy giá trị, các cơ quan chức năng và tổ chức chính trị - xã hội cần có sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt để tháo gỡ các điểm nghẽn từ khâu văn bản đến thực tiễn.

Sớm hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành

Phát biểu tại Tọa đàm, Trung tướng Khuất Việt Dũng - Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam nhấn mạnh, mục tiêu xuyên suốt của đợt sửa đổi Pháp lệnh lần này là bảo đảm người có công và gia đình có mức sống từ trung bình khá trở lên. Nhiệm vụ cấp bách hiện nay là khẩn trương xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật dưới Pháp lệnh để hướng dẫn thi hành, kịp thời sửa đổi những quy định không còn phù hợp.

Bên cạnh đó, đối với nhóm người hoạt động cách mạng trước tháng 8/1945, các đại biểu kiến nghị ngoài chế độ trợ cấp, cần khẩn trương số hóa, lưu trữ lâu dài hồ sơ, tư liệu lịch sử để đưa vào hoạt động giáo dục truyền thống. Đồng thời, cần tiếp tục rà soát để bảo đảm ghi nhận sự hy sinh của các lực lượng khác tham gia phục vụ chiến trường như thanh niên xung phong, y bác sĩ, cán bộ dân sự, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Báo chí chính là cầu nối truyền thông chính sách

Để đưa chính sách đến với nhân dân, báo chí đóng vai trò là cầu nối và lực lượng xung kích. Theo Đại tá, Thạc sĩ Đỗ Phú Thọ - Tổng Biên tập Báo Cựu chiến binh Việt Nam, báo chí không chỉ có nhiệm vụ minh họa chính sách mà còn thực hiện chức năng giám sát, phản biện, phát hiện những bất cập trong thực tiễn thi hành để kịp thời kiến nghị điều chỉnh.

Nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền Pháp lệnh mới, các cơ quan báo chí cần mạnh dạn đổi mới nội dung, chuyển hóa các điều luật khô khan thành các bài viết dễ hiểu, các chuyên mục hỏi đáp thiết thực. Quá trình truyền thông cần ứng dụng đa nền tảng, kết hợp chặt chẽ giữa báo in, truyền hình và mạng xã hội, đồng thời bám sát địa bàn cơ sở. Bên cạnh đó, cần chú trọng bồi dưỡng kiến thức pháp luật chuyên sâu cho đội ngũ nhà báo và bảo đảm các nguồn lực hỗ trợ để báo chí yên tâm thực hiện nhiệm vụ truyền thông chính sách.

Phát huy vai trò nòng cốt và linh hoạt cơ chế 'trả lại tên' cho liệt sĩ

Song song với việc thực thi pháp luật, phong trào 'Đền ơn đáp nghĩa' và huy động nguồn lực xã hội cần tiếp tục được đẩy mạnh. Hưởng ứng 'Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ', các cấp Hội Cựu chiến binh Việt Nam đã chủ động phân công nhiệm vụ cụ thể, bảo đảm thực hiện nghiêm ngặt theo nguyên tắc '6 rõ' (rõ người, rõ việc, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ thẩm quyền).

Chỉ tính riêng dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, toàn Hội Cựu chiến binh Việt Nam đã huy động 7,82 tỷ đồng để xây mới, sửa chữa 129 căn nhà cho người có công; trao tặng hàng ngàn suất quà trị giá gần 3 tỷ đồng cho các đối tượng chính sách.

Đặc biệt, liên quan đến công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, dưới góc nhìn thực tiễn của một người lính đã để lại một phần xương máu nơi chiến trường, Anh hùng Lao động Trần Hồng Quảng - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp của Thương binh và Người khuyết tật Việt Nam cho biết, thời gian lùi xa và điều kiện khắc nghiệt khiến việc giám định ADN đang gặp vô vàn khó khăn.

Cơ quan chức năng cần có cách tiếp cận linh hoạt, kết hợp ứng dụng công nghệ giám định thế hệ mới với đánh giá tổng hợp các chứng cứ lịch sử, hồ sơ quân nhân, thông tin nhân chứng. Anh hùng Lao động Trần Hồng Quảng nhấn mạnh, không thể để những yêu cầu cứng nhắc về thủ tục hành chính hoặc việc chỉ phụ thuộc vào một nguồn chứng cứ duy nhất trở thành rào cản, khiến những người đã hy sinh cho Tổ quốc phải tiếp tục mang thân phận 'vô danh'.

'Trả lại tên cho các anh hùng, liệt sĩ không chỉ là trả lại một cái tên cho một người đã khuất, đó là trả lại một phần ký ức, danh dự và lịch sử của dân tộc cho các thế hệ hôm nay và mai sau' - Anh hùng Lao động Trần Hồng Quảng cho biết.

Cùng chung tay trong công tác tri ân, Hiệp hội Doanh nghiệp của Thương binh và Người khuyết tật Việt Nam sau 23 năm hoạt động đã phát triển gần 1.000 hội viên. Không chỉ đóng góp hàng ngàn tỷ đồng vào ngân sách Nhà nước, Hiệp hội còn vận động hàng chục tỷ đồng xây dựng hàng trăm ngôi nhà 'Nghĩa tình đồng đội'. Thường xuyên tổ chức các chương trình giao lưu nghệ thuật tôn vinh các điển hình tiên tiến và tổ chức nhiều đoàn thăm viếng, tặng quà tại các trung tâm điều dưỡng thương binh nặng.