Cao điểm cuối năm, Tây Ninh dồn lực chống buôn lậu, hàng giả

Biên giới dài, cuộc đấu trí với thuốc lá lậu

Đường biên giới dài 368,695 km với chằng chịt đường mòn, lối mở, sông, kênh, rạch luôn là bài toán khó của Tây Ninh trong công tác chống buôn lậu.

Theo Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Tây Ninh, quý III/2026, tình hình khu vực biên giới cơ bản ổn định, hoạt động vận chuyển hàng hóa trái phép được kiềm chế, không hình thành điểm nóng. Tuy vậy, hoạt động này vẫn âm ỉ ở quy mô nhỏ lẻ, tập trung vào thuốc lá ngoại. Các đối tượng chia nhỏ từng khâu, bố trí người cảnh giới và chọn thời điểm để né tránh lực lượng chức năng.

Số liệu tang vật phản ánh rõ sức nóng của mặt hàng thuốc lá. Quý III, các lực lượng tạm giữ, tịch thu 181.124 bao thuốc lá ngoại, chiếm gần 55% tổng số 331.357 bao của cả 9 tháng. Nói cách khác, chỉ trong 3 tháng, lượng thuốc lá lậu bị bắt giữ đã vượt cả nửa đầu năm cộng lại. Riêng Công an tỉnh tạm giữ 96.890 bao. Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) phát hiện 31 vụ với 65.344 bao, trong đó chuyển một vụ gồm 58.890 bao sang Cơ quan Cảnh sát điều tra.

Kết quả này gắn trực tiếp với sự chỉ đạo liên tục từ cấp tỉnh. Tháng 7, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 3375/KH-UBND triển khai Chỉ thị số 25/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường chống buôn lậu, mua bán, tàng trữ trái phép thuốc lá. Giữa tháng 9, UBND tỉnh tiếp tục có Công văn số 17012/UBND-NC yêu cầu siết chặt công tác này. Thuốc lá lậu vì thế trở thành trọng tâm xuyên suốt, không phải nhiệm vụ thời vụ.

Ở tuyến đầu, Bộ đội Biên phòng tỉnh chủ trì bắt giữ 5 vụ/7 đối tượng vận chuyển hàng cấm. Đáng chú ý, bên cạnh 18.890 bao thuốc lá ngoại, lực lượng này thu giữ 461 đầu hút thuốc lá điện tử chứa chất ma túy dạng Etomidate và Metomidate, cùng 1 khẩu súng và 6 viên đạn. Đây là tín hiệu cảnh báo: hàng lậu qua biên giới đã len lỏi các sản phẩm biến tướng, đe dọa trực tiếp sức khỏe cộng đồng, nhất là giới trẻ.

Tại cửa khẩu, Chi cục Hải quan Khu vực XVII xử lý 201 vụ vi phạm, xử phạt hành chính trên 18,6 tỷ đồng, trong đó 9 tỷ đồng là tiền ấn định thuế. Trị giá hàng hóa vi phạm ước tính tới 859,7 tỷ đồng.

Về xử lý hình sự, quý III toàn tỉnh khởi tố 16 vụ/36 đối tượng, nâng tổng số 9 tháng lên 71 vụ/125 đối tượng. Công an tỉnh hiện đang thụ lý 83 vụ việc. Việc chuyển kịp thời từ xử phạt hành chính sang truy cứu trách nhiệm hình sự với các đường dây có tổ chức chính là đòn răn đe mạnh nhất đối với giới buôn lậu.

Hàng giả lộ diện, gian lận thuế bị bóc tách

Nếu buôn lậu đang được kéo giảm về quy mô, thì gian lận thương mại và hàng giả lại tiếp tục diễn biến phức tạp. Số liệu của Ban Chỉ đạo 389 tỉnh cho thấy quý III phát hiện 152 vụ sản xuất, kinh doanh hàng giả mạo nhãn hiệu, trong khi lũy kế 9 tháng là 168 vụ. Như vậy, khoảng 90% số vụ từ đầu năm tập trung trong một quý.

Sự gia tăng đột biến này gắn với việc các lực lượng chủ động vào cuộc. Đầu tháng 7, UBND tỉnh liên tiếp ban hành Công văn số 11893/UBND-VHXH và 11733/UBND-NC về đẩy mạnh xử lý hành vi xâm phạm sở hữu trí tuệ. Song song, tỉnh triển khai Kế hoạch cao điểm của Bộ Công Thương theo Quyết định số 1098/QĐ-BCT. Chi cục QLTT kiểm tra 85 vụ hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ, xử phạt 79 vụ với 700,8 triệu đồng. Công an tỉnh phối hợp với QLTT xử lý thêm 67 vụ. Hàng vi phạm trải rộng từ phụ kiện điện thoại, quần áo, phụ tùng xe máy đến phân bón.

Đáng lo ngại hơn, vi phạm đã len vào nhóm thực phẩm thiết yếu. Trong số tang vật Công an tỉnh tạm giữ có 4 tấn thịt các loại, 815 kg chả lụa, hơn 415 kg bánh tráng cùng 52 kg bao bì in nhãn hiệu bánh tráng Tân Nhiên. Khi một nhãn hiệu quen thuộc bị lợi dụng, thiệt hại không chỉ là doanh thu của doanh nghiệp chân chính mà còn là niềm tin thị trường.

Song song với kiểm tra thị trường, công cụ thuế đang phát huy vai trò mũi nhọn. Thuế tỉnh Tây Ninh thanh tra, kiểm tra 1.217 tổ chức, cá nhân và xử lý 148,3 tỷ đồng. Số thu nộp ngân sách đạt 127,3 tỷ đồng, tương đương khoảng 85% tổng thu nộp ngân sách toàn tỉnh trong quý. Vi phạm chủ yếu là kê khai sai căn cứ tính thuế và khấu trừ đầu vào với hàng hóa không phục vụ sản xuất kinh doanh. Cơ quan thuế đã giảm khấu trừ 55,4 tỷ đồng và giảm lỗ 150,7 tỷ đồng, cho thấy gian lận trên sổ sách có quy mô không nhỏ.

Với mặt hàng năng lượng, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch kiểm tra liên ngành về đo lường, chất lượng xăng sinh học E10. Sở Khoa học và Công nghệ đã kiểm tra 15 cơ sở kinh doanh xăng dầu, lấy mẫu xăng E10 RON 95 gửi thử nghiệm.

Bước vào quý IV, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh dự báo sức mua tăng do nhu cầu cuối năm, trong khi buôn lậu qua biên giới có thể diễn biến phức tạp. Trọng tâm kiểm soát là thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số cùng nhóm hàng tác động trực tiếp đến sức khỏe như thuốc, sữa, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm. Bên cạnh kiểm tra, sự phối hợp với doanh nghiệp, chủ thể quyền và công tác tuyên truyền để người tiêu dùng chủ động tẩy chay hàng giả sẽ quyết định hiệu quả lâu dài của cuộc chiến này.

Không chỉ hàng hóa thương mại, quý III lực lượng Kiểm lâm Tây Ninh còn tổ chức 204 lượt tuần tra, xử lý 23 vụ vi phạm, thu giữ 127 kg tắc kè Bà Đen, 23 cá thể sáo đen, 70 kg dây thuốc nam huyết rồng cùng nhiều gỗ, củi các loại; nộp ngân sách 152,6 triệu đồng. Tổ tuần tra còn phát hiện, tháo dỡ 2 tai lưới tàng hình, diện tích khoảng 300 m², cùng 4 cây sào sắt dùng để bẫy chim hoang dã tại xã Hưng Thuận.