Cẩn trọng với 'bẫy' biến chi phí tập luyện thành khoản vay tín dụng

Nhiều hành vi "bẫy" người dùng

Theo thông tin từ Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương), thời gian qua, thông qua Tổng đài Tư vấn, hỗ trợ người tiêu dùng 1800.6838, cơ quan này nhận được các phản ánh của người tiêu dùng liên quan đến việc các phòng tập thể dục, thể hình (gym) có hành vi tư vấn mập mờ, lừa dối để ép buộc người tiêu dùng gánh các khoản nợ tín dụng tiêu dùng ngoài ý muốn.

Trong đó, hành vi nghiêm trọng nhất là tự ý lập hồ sơ vay. Cụ thể, nhân viên yêu cầu khách hàng cung cấp thông tin cá nhân để đăng ký gói tập nhưng thực chất chuyển thông tin sang các ứng dụng tài chính để vay tiền mà khách hàng không biết. Một số trường hợp còn mượn điện thoại của khách hàng, tự ý chụp ảnh căn cước công dân, quét khuôn mặt (e-KYC) nhằm hoàn tất quy trình định danh điện tử cho khoản vay trả góp.

Ngoài ra, có trường hợp nhân viên tư vấn khẳng định phòng tập không nhận tiền mặt mà chỉ nhận chuyển khoản hoặc trả góp qua ứng dụng, từ đó buộc khách hàng ký hợp đồng vay với số tiền lớn, có trường hợp lên tới 80 triệu đồng.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng cho biết, một số cơ sở còn áp dụng cơ chế "im lặng là đồng ý" khi gửi hợp đồng điện tử qua tin nhắn và mặc nhiên coi khách hàng chấp thuận nếu không phản hồi sau ba ngày. Bên cạnh đó, tại thời điểm thanh toán, nhiều phòng tập không cung cấp hợp đồng bản giấy hoặc bản điện tử để người tiêu dùng xem xét theo quy định.

Một số hành vi khác được ghi nhận gồm cài cắm điều khoản bất lợi sau khi khách hàng đã thanh toán, như bổ sung nội dung "tiền đặt cọc không được hoàn trả" trên phiếu thu; sử dụng phiếu thu thay thế hợp đồng để từ chối hoàn tiền đối với dịch vụ chưa sử dụng hoặc chưa kích hoạt; tư vấn không đúng thực tế về chất lượng dịch vụ, tự ý thay đổi huấn luyện viên cá nhân nhưng không giải quyết khiếu nại.

Trong lĩnh vực tài chính, một số phòng tập bị phản ánh thu thêm phí quẹt thẻ POS trái quy định nhưng không xuất hóa đơn, chứng từ hợp pháp. Đồng thời, xảy ra tình trạng hệ thống vẫn tự động trừ tiền gia hạn dù khách hàng đã thực hiện thủ tục hủy gói tập và được xác nhận thành công.

Các khuyến nghị với người tiêu dùng

Theo phân tích của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, hợp đồng dịch vụ tập luyện với phòng tập và hợp đồng tín dụng tiêu dùng với công ty tài chính là hai quan hệ pháp lý độc lập. Vì vậy, việc phòng tập vi phạm nghĩa vụ cung cấp dịch vụ, thay đổi huấn luyện viên, ngừng hoạt động hoặc giải thể không làm chấm dứt nghĩa vụ trả nợ của người vay đối với công ty tài chính.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng lưu ý, việc tự ý ngừng thanh toán khoản vay do bức xúc với phòng tập có thể dẫn đến bị áp dụng lãi phạt quá hạn, bị ghi nhận nợ xấu trên hệ thống thông tin tín dụng quốc gia (CIC) và ảnh hưởng đến lịch sử tín dụng cá nhân.

Để phòng ngừa rủi ro, Tổng đài 1800.6838 khuyến cáo người tiêu dùng không giao điện thoại cá nhân cho người khác sử dụng; không cung cấp mã OTP hoặc thực hiện e-KYC nếu không có nhu cầu vay vốn; chỉ thanh toán sau khi đã đọc, hiểu và đồng ý với hợp đồng bằng văn bản; làm rõ phương thức trả góp là sử dụng thẻ tín dụng sẵn có hay phát sinh khoản vay tín dụng mới; đồng thời từ chối thanh toán các khoản phí quẹt thẻ POS trái quy định.

Trong trường hợp phát hiện bị tự ý đăng ký khoản vay ngoài ý muốn, người tiêu dùng cần nhanh chóng liên hệ công ty tài chính để yêu cầu tạm dừng khoản vay, gửi khiếu nại bằng văn bản tới phòng tập, phản ánh tới Tổng đài 1800.6838, Sở Công Thương hoặc Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại địa phương.

Nếu cơ sở kinh doanh không hợp tác giải quyết tranh chấp, người tiêu dùng có thể tố giác đến cơ quan công an về hành vi có dấu hiệu "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" theo quy định của Bộ luật Hình sự, đồng thời khởi kiện ra Tòa án nhân dân để yêu cầu tuyên bố giao dịch vô hiệu và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia khuyến nghị người dân nâng cao cảnh giác, chia sẻ rộng rãi thông tin cảnh báo nhằm góp phần xây dựng môi trường tiêu dùng lành mạnh và tuân thủ pháp luật.