Cần thiết rút ngắn thời hạn tố tụng với người chưa thành niên bằng 1/2 người lớn

Dự thảo Luật Tư pháp người chưa thành niên đã quy định là thời hạn tố tụng của trẻ em chỉ bằng một nửa thời hạn tố tụng của người lớn.
Đề xuất 88 công việc cấm sử dụng người chưa thành niên Cần thiết ban hành Luật Tư pháp người chưa thành niên

"Trẻ em không phải là người lớn thu nhỏ, nhất là trong tư pháp"

Ngày 21/6, tiếp tục chương trình Kỳ họp 7, Quốc hội khóa XV, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Tư pháp người chưa thành niên.

Đại biểu Nguyễn Thị Thủy - Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Kạn
Đại biểu Nguyễn Thị Thủy - Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Kạn

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Thủy - Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Kạn đánh giá cao dự thảo đã thể hiện tinh thần đủ nghiêm khắc để bảo đảm an toàn cho cộng đồng, nhưng cũng nhân văn để mở đường cho các cháu nhận ra sai lầm, tự sửa chữa và tái hòa nhập cộng đồng.

Đại biểu tán thành với việc ban hành một đạo luật toàn diện về tư pháp người chưa thành niên với phạm vi điều chỉnh phải bao gồm hình phạt và tố tụng hình sự.

Thứ nhất, xuất phát từ đặc điểm của người chưa thành niên là người chưa trưởng thành về mọi mặt. Đáng lưu ý, tỷ lệ lớn người chưa thành niên có hoàn cảnh gia đình rất éo le, là nguyên nhân xã hội trực tiếp dẫn đến hành vi lệch chuẩn, vi phạm pháp luật của các cháu.

Trong tháng 3 vừa qua, Ủy ban Tư pháp tổ chức khảo sát tại 3/3 trường giáo dưỡng trên cả nước và tại đây, điều làm cho chúng tôi day dứt nhất là hoàn cảnh gia đình của các cháu. Số lượng các cháu có hoàn cảnh gia đình đặc biệt như bố, mẹ ly hôn, ly thân; bố, mẹ phạm tội hoặc mồ côi cha, mẹ... chiếm tỷ lệ rất lớn (trường tại Đà Nẵng có 42% và trường tại Đồng Nai có tới 64%).

"Nhiều cháu đã 16-17 tuổi nhưng học cả tuần vẫn chưa viết nổi họ tên của mình, nhiều cháu đã vào trường đến 9 tháng nhưng chưa có người thân đến thăm... Chúng tôi thầm nghĩ, giá như các cháu không mồ côi cha mẹ, giá như các cháu có một mái ấm gia đình đầy đủ mẹ cha thì có lẽ các cháu đã không phạm phải những sai lầm như ngày hôm nay" - bà Thủy nói.

Những đặc điểm đó đòi hỏi Nhà nước khi thiết kế các chính sách xử lý phải tính toán đầy đủ các đặc điểm đặc thù của người chưa thành niên cũng như phải cân nhắc toàn diện các nguyên nhân, điều kiện, hoàn cảnh dẫn đến các cháu phạm tội để có những biện pháp, chính sách thật phù hợp.

Thứ hai, xuất phát từ thực trạng của pháp luật hiện hành đang thiếu cách tiếp cận mang tính toàn diện và chuyên biệt về tư pháp người chưa thành niên, cho nên, vẫn có tư tưởng lấy tư pháp của người lớn để xây dựng cho trẻ em, sau đó điều chỉnh một chút, giảm trừ một chút, giảm nhẹ một chút, trong khi trẻ em không phải là người lớn thu nhỏ, đặc biệt là trong khía cạnh tư pháp.

Nữ đại biểu lấy ví dụ vào năm 2015, khi Quốc hội thông qua Bộ luật Hình sự với sự ra đời của 3 biện pháp, bao gồm khiển trách, hòa giải và giáo dục tại cộng đồng để nhằm xử lý chuyển hướng và sớm kết thúc quá trình truy cứu hình sự. Khi đó, các cơ quan tố tụng rất hy vọng là trong thời gian tới sẽ có nhiều cháu được áp dụng các biện pháp nhân văn này.

Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện nay, qua 6 năm thi hành Bộ luật Hình sự tổng kết cho thấy, trên phạm vi cả nước chỉ có 35 cháu được áp dụng và trung bình mỗi năm chỉ có khoảng 6 cháu được áp dụng trên cả nước.

"Chia sẻ với chúng tôi thì các cán bộ tố tụng cho biết, không phải các cháu không đủ điều kiện áp dụng mà bởi vì pháp luật hiện hành quy định trong 1 biện pháp có quá nhiều biện pháp cụ thể kèm theo và có quá nhiều nghĩa vụ phải thực hiện, dẫn đến các cháu và bản thân gia đình cũng đề nghị là xin không được áp dụng" - bà Thủy nêu.

Thứ ba, hình phạt và tố tụng hình sự là 2 vấn đề chính yếu của tư pháp hình sự, nếu ban hành Luật Tư pháp người chưa thành niên mà không điều chỉnh 2 vấn đề này thì người chưa thành niên hầu như sẽ không được hưởng chính sách gì từ luật này.

Thời hạn tố tụng của trẻ em chỉ bằng một nửa của người lớn

Về vấn đề tách vụ án có người chưa thành niên phạm tội, đại biểu đoàn Bắc Kạn thông tin, đối với vấn đề này qua thảo luận tại tổ có 51 đại biểu tán thành là phải tách và có 6 đại biểu đề nghị là không tách.

Chúng tôi cho rằng, quy định phải tách hay là không tách phải phụ thuộc vào các chính sách cụ thể trong dự thảo luật này đang được quy định như thế nào.

Về rút ngắn thời hạn tố tụng, theo bà Thủy luật hiện hành quyết định thời hạn tiến hành tố tụng của người lớn bằng trẻ em. Tuy nhiên, với việc này thì dự thảo luật đã đáp ứng yêu cầu của Công ước và quy định là thời hạn tố tụng của trẻ em chỉ bằng một nửa thời hạn tố tụng của người lớn.

Với quy định chính sách mới như vậy, nếu như vụ án có cả người lớn và trẻ em phạm tội mà không tách riêng trẻ em ra để giải quyết thì sẽ dẫn tới thời hạn tố tụng của trẻ em đã hết nhưng thời hạn tố tụng của người lớn thì vẫn còn, trong khi chưa thể kết thúc vụ án. Khi đó, có nguy cơ rất cao sẽ rơi vào một trong những trường hợp phải bồi thường theo Điều 35 của Luật Bồi thường, đó là hết thời hạn điều tra mà chưa chứng minh được bị can phạm tội.

Rút ngắn thời hạn tố tụng với người chưa thành niên bằng 1/2 người lớn
Đại biểu Phan Thị Nguyệt Thu - Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh

Đại biểu Phan Thị Nguyệt Thu - Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh đồng tình với quyết định tách vụ án theo quy định tại Điều 135 của dự thảo luật, bởi các lý do sau đây: Thứ nhất, tách ra để giải quyết độc lập, đảm bảo nguyên tắc giải quyết nhanh chóng, kịp thời, ưu tiên thủ tục tố tụng rút gọn, vì lợi ích tốt nhất của người chưa thành niên. Nguyên tắc này cũng phù hợp với quy định, chủ trương, đường lối của Đảng và Công ước về quyền trẻ em mà Việt Nam là thành viên.

Dự thảo luật cũng đã quy định thời hạn tạm giam, điều tra, truy tố, xét xử của người chưa thành niên bằng 1/2 người trưởng thành. Quy định này cũng phù hợp với thực tiễn và rất cần thiết.

Qua nghiên cứu báo cáo của các cơ quan chức năng và khảo sát tại các cơ quan, đại biểu thấy rằng người chưa thành niên thường đồng phạm với vai trò giúp sức trong các tội tổ chức đánh bạc, đua xe trái phép, trộm cắp hoặc đồng phạm trong một số tội nguy hiểm hơn như gây thương tích, cướp tài sản.

Các em phạm tội thường do hoàn cảnh, do dụ dỗ, do nhận thức còn hạn chế, dễ bị kích động, phần lớn các em là học sinh ở các trường nghề, trường PTTH. Nếu phải chờ kết thúc điều tra, truy tố, xét xử cùng với người trưởng thành mà trong vụ án có nhiều người, nhiều hành vi, nhiều đối tượng ở khắp các tỉnh thành trong cả nước, thậm chí có những đối tượng ở nước ngoài như các vụ án đánh bạc, lừa đảo qua mạng thì việc điều tra, giải quyết vụ án sẽ mất rất nhiều thời gian. Các em sẽ mất đi cơ hội học tập, làm việc khi phải chờ giải quyết xong vụ án, sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý của các em khi phải áp dụng biện pháp ngăn chặn của các cơ quan trong thời gian dài.

Thứ hai, nguyên tắc tách vụ án để thực hiện các thủ tục thân thiện. Về thủ tục thân thiện của người chưa thành niên, trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử thì thẩm phán giải quyết vụ án, điều tra viên, kiểm sát viên phải là người có am hiểu, có kinh nghiệm giải quyết các vụ án liên quan đến người chưa thành niên và hiểu tâm lý của trẻ.

Hội đồng xét xử những vụ án người chưa thành niên khác với Hội đồng xét xử của người trưởng thành, Hội đồng xét xử của người chưa thành niên có cán bộ đoàn là giáo viên, xử ở phòng xử thân thiện và Hội đồng xét xử không mặc áo choàng mà mặc trang phục xử hành chính. Người chưa thành niên không bị còng tay và được ngồi cạnh người đại diện, người bảo vệ là bố mẹ, thầy cô giáo, được trợ giúp để các em khai báo.

Hiện nay, trong thực tiễn đã có tòa gia đình và người chưa thanh niên ở một số địa phương, nếu như chúng ta không tách vụ việc để giải quyết độc lập thì dẫn đến người chưa thành niên phải xử chung với phòng xét xử của người trưởng thành, như vậy những chính sách ưu việt, nhân văn cho người chưa thành niên về thủ tục tố tụng thân thiện không được thực hiện.

Một lý do nữa đại biểu đề nghị tách, đó là đảm bảo mọi điều riêng tư của trẻ em phải được tôn trọng trong mọi giai đoạn tố tụng theo Công ước về quyền trẻ em mà Việt Nam là thành viên. Bởi bản án xử người chưa thành niên không được công bố công khai, thậm chí những phiên tòa có bị hại là người chưa thành niên bị xâm hại tình dục, bị mua bán và bị bạo lực phải xử kín và những thông tin của người chưa thành niên từ quá trình điều tra, truy tố, xét xử vẫn phải được đảm bảo.

Quỳnh Nga
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Quốc hội

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Công điện của Thủ tướng về việc tập trung ứng phó bão số 2 và mưa lũ

Công điện của Thủ tướng về việc tập trung ứng phó bão số 2 và mưa lũ

Để chủ động ứng phó với bão số 2 và mưa lũ, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tiếp tục chỉ đạo, triển khai kịp thời, hiệu quả các biện pháp cụ thể.
Mục tiêu tăng trưởng GDP 7% là có cơ sở nhưng vẫn cần thận trọng

Mục tiêu tăng trưởng GDP 7% là có cơ sở nhưng vẫn cần thận trọng

Kinh tế thế giới có tín hiệu phục hồi, tăng trưởng GDP trong nước 6 tháng đầu năm tích cực là cơ sở để Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng 7% trong năm 2024.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Tấm gương sáng để các thế hệ sau học tập

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Tấm gương sáng để các thế hệ sau học tập

Là nhà lãnh đạo lỗi lạc, trong cuộc sống đời thường Tổng Bí thư luôn giản dị, khiêm tốn, mẫu mực được dân kính, dân yêu…
Vai trò của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong lịch sử hiện đại Việt Nam

Vai trò của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong lịch sử hiện đại Việt Nam

Dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư, Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo đất nước đạt được những thành công mới, quan trọng trong phát triển kinh tế, xã hội...
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng kiên định mục tiêu xây dựng Đảng trong sạch

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng kiên định mục tiêu xây dựng Đảng trong sạch

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh, cùng Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương đưa ra những quyết sách quan trọng…

Tin cùng chuyên mục

Tuổi trẻ Quân đội khắc ghi lời căn dặn của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Tuổi trẻ Quân đội khắc ghi lời căn dặn của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Tổng Bí thư mong muốn những người trẻ mặc áo lính luôn nỗ lực thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ của Quân đội theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Công an và Quân đội là

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Công an và Quân đội là 'lá chắn' bảo vệ đất nước

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn dành sự quan tâm sâu sắc đến lực lượng Quân đội nhân dân và Công an nhân dân; chăm lo xây dựng Quân đội, Công an vững mạnh…
Hiện thực hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về chấn hưng, phát triển nền văn hóa

Hiện thực hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về chấn hưng, phát triển nền văn hóa

Lúc sinh thời, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là một nhà lãnh đạo hết lòng vì sự phát triển của nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Xây dựng ngành Công Thương vững mạnh, phát triển xứng đáng với mong muốn của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Xây dựng ngành Công Thương vững mạnh, phát triển xứng đáng với mong muốn của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Những thông điệp sâu sắc của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại cuộc làm việc với Bộ Công Thương năm 2018 vẫn là phương châm chỉ đạo cho toàn Ngành Công Thương.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với ngành điện Việt Nam

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với ngành điện Việt Nam

Với việc ký ban hành Nghị quyết 55/NQ-TW và 4 lần đến thăm ngành điện cho thấy, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng rất quan tâm đến an ninh năng lượng quốc gia.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là lãnh tụ kiệt xuất của nhân dân Việt Nam

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là lãnh tụ kiệt xuất của nhân dân Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình đến viếng và ghi sổ tang tưởng nhớ Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Đại sứ quán Việt Nam ở Bắc Kinh.
Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình viếng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình viếng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Chiều 20/7, tại Đại sứ quán Việt Nam ở Bắc Kinh, Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đến viếng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.
Danh sách Ban Lễ tang Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Danh sách Ban Lễ tang Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Đồng chí Tô Lâm, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước làm Trưởng Ban Lễ tang Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng.
Tang lễ Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng được tổ chức theo nghi thức Quốc tang

Tang lễ Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng được tổ chức theo nghi thức Quốc tang

Tang lễ đồng chí Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam được tổ chức theo nghi thức Quốc tang.
Thông cáo đặc biệt về Lễ tang Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Thông cáo đặc biệt về Lễ tang Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Tang lễ đồng chí Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam được tổ chức theo nghi thức Quốc tang.
Điện, thư, thông điệp chia buồn Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từ trần

Điện, thư, thông điệp chia buồn Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từ trần

Được tin đồng chí Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam từ trần, lãnh đạo nhiều quốc gia gửi điện, thư chia buồn.
Dấu ấn ngoại giao của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong mắt bạn bè quốc tế

Dấu ấn ngoại giao của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong mắt bạn bè quốc tế

Trường phái ngoại giao mang bản sắc “cây tre Việt Nam” của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là sự kế thừa và phát huy tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng - nhà chính trị sắc sảo, suốt đời cống hiến vì hạnh phúc của nhân dân

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng - nhà chính trị sắc sảo, suốt đời cống hiến vì hạnh phúc của nhân dân

Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là nhà chính trị sắc sảo, suốt đời cống hiến vì hạnh phúc của nhân dân.
8 điểm đặc biệt về thân thế và sự nghiệp của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

8 điểm đặc biệt về thân thế và sự nghiệp của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Tưởng nhớ Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, nguyên Vụ trưởng Vụ Cơ sở Đảng Nguyễn Đức Hà chia sẻ 8 điểm đặc biệt về thân thế và sự nghiệp của Tổng Bí thư.
"Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là nhân vật kiệt xuất trong phong trào cộng sản quốc tế"

"Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là nhân vật kiệt xuất trong phong trào cộng sản quốc tế"

Phó Giáo sư Piotr Tsvetov, Phó Chủ tịch thứ nhất Hội Hữu nghị Nga-Việt đánh giá Tổng Bí thư là nhân vật kiệt xuất trong phong trào cộng sản quốc tế.
Lãnh đạo các nước chia buồn Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từ trần

Lãnh đạo các nước chia buồn Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từ trần

Lãnh đạo nhiều nước gửi điện, thư chia buồn đến lãnh đạo và nhân dân Việt Nam sau khi Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từ trần.
Kiều bào ở châu Âu xúc động, tiếc thương vô hạn khi biết Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từ trần

Kiều bào ở châu Âu xúc động, tiếc thương vô hạn khi biết Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từ trần

Biết tin Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từ trần, kiều bào ở châu Âu đã bày tỏ lòng kính trọng và niềm tiếc thương vô hạn, khi phải tiễn biệt ông.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với ngành Công Thương

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với ngành Công Thương

Trong quá trình lãnh đạo đất nước, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã dành nhiều sự quan tâm tới ngành Công Thương.
10 nhiệm vụ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045

10 nhiệm vụ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045

Chính phủ vừa ban hành Danh mục nhiệm vụ triển khai đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Quy định về việc tổ chức Lễ Quốc tang tại Việt Nam

Quy định về việc tổ chức Lễ Quốc tang tại Việt Nam

Theo quy định, các cơ quan, công sở trong cả nước và các cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài treo cờ rủ, có dải băng tang trong thời gian Quốc tang.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động