Tin Khu Vực
Theo các chuyên gia y tế, mỗi năm, Việt Nam thiệt hại hơn 108.000 tỷ đồng và ghi nhận hơn 100.000 ca tử vong liên quan đến thuốc lá. Đặc biệt, sự bùng nổ của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đang nhắm trực tiếp vào giới trẻ, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tăng thuế và siết chặt các chế tài xử phạt.
Thiệt hại kinh tế gấp 5 lần nguồn thu từ thuế
Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm Việt Nam có khoảng 84.500 ca tử vong trực tiếp do hút thuốc lá và 18.800 ca tử vong do hít khói thuốc thụ động (cao gấp đôi số ca tử vong do tai nạn giao thông).
ThS. Nguyễn Thu Hương (Tổ chức Vital Strategies) cho rằng, tổng chi phí y tế điều trị các bệnh liên quan đến thuốc lá và xử lý rác thải môi trường tại Việt Nam hiện lên tới hơn 108.000 tỷ đồng/năm. Đáng chú ý, số tiền thu được từ thuế thuốc lá chỉ bằng 1/5 tổng chi phí thiệt hại. Thuốc lá cũng làm gia tăng gánh nặng kinh tế cho các hộ gia đình thu nhập thấp, lấy đi chi phí dành cho dinh dưỡng và giáo dục.
Thuốc lá ảnh hưởng đến sức khỏe và là gánh nặng kinh tế đến những người bị ảnh hưởng (Ảnh minh họa).
Theo đó, các chuyên gia y tế cho rằng, khi tỷ lệ hút thuốc lá điếu ở nam giới trưởng thành có xu hướng giảm (từ 47,4% năm 2010 xuống 35,3% năm 2024), ngành công nghiệp thuốc lá đang đẩy mạnh tiêu thụ thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.
Việc thiết kế sản phẩm bắt mắt, đa dạng hương vị và tuyên truyền đây là sản phẩm "giảm hại" hay giúp cai thuốc là các chiêu trò tiếp thị nhằm vào giới trẻ. Mục đích cốt lõi là tạo ra một thế hệ nghiện nicotine mới. Việc tiếp xúc sớm với nicotine gây ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển não bộ, sức khỏe và khả năng học tập của thanh thiếu niên.
Đề xuất tăng thuế và xử phạt nghiêm vi phạm
Để ngăn chặn các hệ lụy trên, các chuyên gia đề xuất triển khai đồng bộ hai nhóm giải pháp bao gồm như tăng thuế tiêu thụ đặc biệt, đây là giải pháp được WHO khuyến nghị. Việc tăng giá thuốc lá sẽ tạo rào cản tài chính, hạn chế khả năng tiếp cận của thanh thiếu niên và buộc nhóm người thu nhập thấp giảm hoặc bỏ hút thuốc, từ đó giảm gánh nặng bệnh tật.
Ngoài ra, cần siết chặt môi trường không khói thuốc, mặc dù Luật đã quy định, nhưng tỷ lệ vi phạm tại các khu vực công cộng (nhà hàng, quán cà phê) vẫn ở mức 60-70%. Theo đó, cần tăng cường công tác giám sát, xử phạt nghiêm các vi phạm hành chính, đồng thời ứng dụng công nghệ (như quét mã QR) để người dân trực tiếp phản ánh các cơ sở vi phạm cho cơ quan chức năng.