Cần mạnh tay siết chặt chất lượng xuất bản sách

Tọa đàm “Những cuốn sách làm “ô nhiễm” môi trường giáo dục thanh thiếu niên, thực trạng và giải pháp”.

“Một cuốn sách độc hại, cả xã hội phải gánh chịu”

Theo số liệu của Cục Xuất bản - In và Phát hành, năm 2014 có 399 xuất bản phẩm vi phạm bị phát hiện xử lý, với các hình thức: đình chỉ phát hành để sửa chữa (42 xuất bản phẩm), đình chỉ phát hành để thẩm định nội dung (12 xuất bản phẩm), đình chỉ phát hành thu hồi (13 xuất bản phẩm), không cho tái bản, nối bản (3 xuất bản phẩm), xuất bản sai thông tin (216 xuất bản phẩm)…

Theo ông Lê Hoàng- Phó Chủ tịch phụ trách phía Nam của Hội xuất bản Việt Nam- những loại sách bị xử lý đa phần là các loại sách giáo dục lịch sử, đạo đức, cung cấp kiến thức khoa học, từ điển.... có chất lượng kém, biên soạn cẩu thả, nội dung nhảm nhí, phản cảm, kiến thức và ngôn từ sai… Tình trạng này lặp đi lặp lại bởi một số dạng “tác giả”, “nhóm biên soạn” ở một số nhà xuất bản, một số đối tác liên kết làm sách với các nhà xuất bản.

Trước thực trạng này, ông Đỗ Quý Doãn- Nguyên Thứ trưởng Bộ TT-TT chia sẻ, một cái áo bị lỗi, hỏng chỉ có một người mặc phiền phức nhưng một cuốn sách độc hại thì cả xã hội phải gánh chịu.

Tác hại của những loại sách được gọi là sách “rác”, sách “bẩn” này như một căn bệnh âm ỉ ngấm sâu, làm tha hóa tư tưởng con người, đặc biệt rất xấu với trẻ em, học sinh, gây khó khăn kinh tế cho tác giả, nhà xuất bản (NXB) làm ăn nghiêm túc.

Cần mạnh tay siết chặt chất lượng xuất bản

Thực tế thời gian qua, trên 90% sai phạm xảy ra ở lĩnh vực sách liên kết. Khi thực hiện loại sách này, một số đối tác cho rằng NXB chỉ là nơi hợp thức hóa đầu ra của ấn phẩm. Việc liên kết xuất bản không có lỗi vì đã được luật pháp cho phép, vì vậy, trách nhiệm của NXB rất lớn trong việc lựa chọn đối tác ký hợp đồng liên kết, xem xét duyệt bản thảo, nộp lưu chiểu và quyết định phát hành sách ra thị trường. Nếu có xảy ra sự cố thì phải chịu trách nhiệm. Cần rà soát lại tất cả để phát hiện có khâu nào đã buông lỏng trong quản lý.

Bên cạnh đó, theo TS Quách Thu Nguyệt- Viện Nghiên cứu phát triển giáo dục IRED (nguyên Giám đốc NXB Trẻ) cần phải có sự chuẩn hóa, đào tạo tạo đội ngũ biên tập viên cơ hữu, chuyên nghiệp, chuyên ngành bởi họ chính là những “bà đỡ” cho những cuốn sách hay, sách tốt ra đời.

Ngoài ra, công tác thanh, kiểm tra cần được triển khai trên diện rộng ở cả 3 lĩnh vực: xuất bản, in và phát hành. Tổ chức nhiều đợt thanh kiểm tra trong lĩnh vực xuất bản, nhất là hoạt động liên kết nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh ngay những sai phạm. Trách nhiệm của mỗi đơn vị làm sách, các nhà xuất bản, các biên tập viên phải thấy được tầm quan trọng của nội dung sách để có sự đầu tư chu đáo nhằm hạn chế những sai phạm, thiếu sót không đáng có. Công tác tuyên truyền cũng cần được đẩy mạnh để nâng cao thị hiếu đọc, văn hóa đọc của người dân, đặc biệt là giới trẻ.