Tin Khu Vực 
6,1 triệu hộ kinh doanh đang tạo việc làm cho 10 triệu lao động
Theo thông tin từ Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), tính đến hết năm 2025, Việt có có khoảng 6,1 triệu hộ kinh doanh hoạt động, khu vực này thu hút khoảng 10 triệu lao động và đóng góp vào ngân sách nhà nước là 32.840 tỷ đồng.
Ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng thư ký VCCI phát biểu tại sự kiện. Ảnh minh hoạ
Thời gian qua, khung pháp luật về quản lý thuế, đăng ký kinh doanh và chính sách hỗ trợ hộ kinh doanh đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng: từ minh bạch hóa nghĩa vụ thuế, thúc đẩy chuyển đổi mô hình kinh doanh, đến nâng cao hiệu quả quản lý khu vực kinh tế cá thể.
Nhằm nắm bắt thông tin thực tiễn, đánh giá tác động chính sách và lắng nghe phản hồi từ khu vực hộ kinh doanh, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã tiến hành khảo sát trên phạm vi toàn quốc đối với các hộ kinh doanh nhằm ghi nhận thực trạng hoạt động, những khó khăn, vướng mắc cũng như nhu cầu hỗ trợ từ phía nhà nước.
Cụ thể, chia sẻ tại Toạ đàm Kết quả khảo sát của VCCI về các hộ kinh doanh diễn ra vào sáng 23/4, ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng thư ký VCCI cho rằng: Cuộc khảo sát được thực hiện từ tháng 2 - 4/2026 với 1.001 hộ kinh doanh đang hoạt động tại 34 tỉnh, thành phố trên cả nước. Trong đó, 64,69% hộ kinh doanh hoạt động tại khu vực đô thị và 35,31% hoạt động tại khu vực nông thôn; 90,1% hoạt động trong lĩnh vực bán lẻ và 5,3% trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống.
Trình bày về kết qủa khảo sát, ông Phạm Ngọc Thạch - Phó ban Pháp chế VCCI thông tin: Kết quả hoạt động năm 2025 cho thấy, đa phần hộ kinh doanh vẫn duy trì được hoạt động nhưng đang vận hành ở ngưỡng lợi nhuận rất thấp, khó tích luỹ vốn để tái đầu tư hoặc chống chịu với cú sốc mới. Cụ thể, có đến 73,7% hộ kinh doanh cho biết có lãi ít; 12,9% hoà vốn; 9,3% hộ lỗ ít; 2,2% hộ kinh doanh lỗ lớn và 1,9% đạt được mức lãi như kỳ vọng. 81,5% hộ kinh doanh cho biết có doanh thu giảm trong năm 2025 và 75,4% hộ kinh doanh có lượng khách hàng giảm.
Về khó khăn, 32,6% hộ kinh doanh cho biết gặp khó khăn về nguồn lực; 43,8% khó khăn về thị trường; 59,3% khó khăn về đầu vào và 73,3% hộ kinh doanh gặp khó khăn về pháp lý. Áp lực chi phí của hộ kinh doanh tập trung vào hàng hoá đầu vào và tuân thủ. Cụ thể, có 43,8% hộ kinh doanh gặp khó về nguyên liệu, hàng hoá; 39,5% hộ kinh doanh gặp khó về tuân thủ, kế toán; 11,9% gặp khó về mặt hàng và 2% gặp khó về nhân công.
Khảo sát cũng cho thấy, mức độ hiểu biết chính sách của hộ kinh doanh chủ yếu mới ở mức cơ bản, cụ thể 49,8% hộ kinh doanh hiểu về chính sách mới ở mức cơ bản; 33,9% hộ kinh doanh có nghe nói đến chính sách mới; 13,9% hiểu rõ và 2,3% hộ kinh doanh không biết về chính sách mới. Cùng với đó, hộ kinh doanh cũng phản ánh gặp khó khăn đối với các nghiệp vụ thuế, kế toán và khó trong quá trình thực hiện hoá đơn điện tử.
Khu vực hộ kinh doanh là một trụ cột sống còn của kinh tế hộ gia đình và an sinh xã hội. Ảnh minh họa
Cần môi trường kinh doanh thuận lợi, ít rào cản và chi phí tuân thủ thấp
Từ kết quả khảo sát về hộ kinh doanh, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam nêu ra 4 phát hiện của hộ kinh doanh hiện nay, bao gồm: Thứ nhất, khu vực hộ kinh doanh là một trụ cột sống còn của kinh tế hộ gia đình và an sinh xã hội.
Thứ hai, các hộ kinh doanh đang vận hành trong trạng thái sức khoẻ suy yếu, lợi nhuận mỏng và tâm thế phòng thủ kéo dài.
Phần lớn các hộ kinh doanh có quy mô lãi ít, doanh thu và lượng khách hàng giảm trên diện rộng. Xu hướng chủ đạo trong 2 năm tới của các hộ kinh doanh là duy trì hoặc thu hẹp thay vì mở rộng và chỉ có một tỷ lệ nhỏ có ý định chuyển đổi lên thành doanh nghiệp.
Thứ ba, điểm nghẽn của khu vực hộ kinh doanh hiện nay không chỉ nằm ở sức cầu yếu hay chi phí đầu vào tăng, mà còn nằm ở sự thiếu tương thức giữa yêu cầu quản lý ngày càng phức tạp với năng lực tuân thủ của một khu vực chủ yếu gồm các đơn vị siêu nhỏ và nhỏ.
Thứ tư, khó khăn pháp lý được đánh giá là nhóm áp lực lớn nhất với hộ kinh doanh, theo đó thì cải cách môi trường kinh doanh cần được hiểu là cải cách tính dễ tuân thủ của hệ thống, chứ không chỉ là siết chặt yêu cầu quản lý.
Từ những phát hiện trên, để khu vực hộ kinh doanh phát triển, VCCI kiến nghị cần giảm độ phức tạp của các quy định thuế, kế toán và hoá đơn điện tử theo hướng phù hợp với năng lực thực tế của hộ kinh doanh, đặc biệt là nhóm siêu nhỏ, nhóm học vấn thấp và nhóm lớn tuổi.
Cùng với đó, cần phát triển các công cụ hỗ trợ tuân thủ chi phí thấp và dễ sử dụng như phần mềm kế toán đơn giản, hướng dẫn kê khai theo ngôn ngữ dễ hiểu và cơ chế hỗ trợ trực tiếp tại địa phương, thay vì giả định rằng hộ kinh doanh có thể tự hấp thụ các quy định mới mà không cần trung gian hỗ trợ…
Chính sách hỗ trợ hộ kinh doanh cũng cần xác định rõ các ưu điểm, nhóm hộ phụ thuộc hoàn toàn vào hộ kinh doanh như nguồn sinh kế cần được ưu tiên trong các chính sách giảm sốc và tăng sức chống chịu. Nhóm siêu nhỏ và dễ tổn thương cần được hỗ trợ về tuân thủ và quản trị cơ bản, còn nhóm có quy mô vốn lớn hơn, khách hàng B2B hoặc nhu cầu ký kết hợp đồng và huy động nguồn vốn rõ hơn nên là đối tượng trọng tâm của các chương trình thúc đẩy chuyển đổi lên thành doanh nghiệp.
Liên quan đến những kiến nghị, ông Đậu Anh Tuấn khẳng định, một môi trường kinh doanh thuận lợi cho hộ kinh doanh không chỉ là môi trường có ít rào cản thị trường, mà còn phải là môi trường trong đó chi phí tuân thủ đủ đơn giản, dễ hiểu, có thể dự đoán và tương xứng với năng lực của nhóm đối tượng thực thi.
Kết quả khảo sát của VCCI cho thấy, khu vực hộ kinh doanh tiếp tục là trụ cột quan trọng của kinh tế hộ gia đình và an sinh xã hội, với quy mô lớn và khả năng tạo việc làm đáng kể. Tuy nhiên, “sức khỏe” của khu vực này đang suy yếu rõ rệt khi phần lớn hộ kinh doanh chỉ duy trì được mức lợi nhuận thấp, xu hướng chủ đạo là co hẹp hoạt động thay vì mở rộng.