Cải thiện chính sách, gia tăng lợi ích để người lao động ở lại hệ thống an sinh

Để hạn chế tình trạng rút bảo hiểm xã hội một lần, cần phải cải thiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ nhằm giúp người lao động ở lại hệ thống an sinh.
Chi trả chế độ an sinh xã hội không dùng tiền mặt qua hệ thống Bưu điện: Những tín hiệu tích cực Chính sách bảo hiểm thất nghiệp: Tác động tích cực đến an sinh xã hội

Tình trạng số người hưởng bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần nhiều và có xu hướng gia tăng đang đặt ra những thách thức rất lớn đến mục tiêu đảm bảo an sinh xã hội và chỉ tiêu của Nghị quyết số 28-NQ/TW là “từng bước mở rộng vững chắc diện bao phủ” và “hướng tới mục tiêu BHXH toàn dân”. TS.Tô Hoài Nam – Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME) trao đổi vấn đề này với phóng viên Báo Công Thương.

Cải thiện chính sách, gia tăng lợi ích để người lao động ở lại hệ thống an sinh
Cần cải thiện chính sách để người lao động từ bỏ ý định rút BHXH một lần, giúp họ ở lại hệ thống an sinh. Ảnh: Thanh Tùng

Thời gian qua, tình trạng rút bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần gia tăng, gây lo ngại đến mục tiêu an sinh xã hội. Ông chia sẻ gì về thực tế này?

Việc nhiều người lao động rút BHXH một lần là thực tế rất đáng lo ngại. Sự gia tăng số người lao động đã có thời gian tham gia BHXH nhận trợ cấp BHXH một lần – đồng nghĩa với việc rời bỏ hệ thống BHXH, tự mình tước bỏ quyền được tham gia, thụ hưởng các chế độ BHXH.

Theo báo cáo từ Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội cho thấy, có tới 72% số người rút BHXH một lần nằm ở khu vực phía Nam, miền Trung là những địa phương bị ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid-19. Đại bộ phận rút BHXH một lần là công nhân, điều này cho thấy thực tế người lao động rút BHXH đang gặp khó khăn.

Đáng chú ý, một số bộ phận người ở độ tuổi còn trẻ lựa chọn hưởng BHXH một lần để giải quyết khó khăn trước mắt. Một số lao động khác lại xuất phát từ nguyên nhân là chỉ quan tâm đến nhu cầu trước mắt hơn là nhu cầu hưởng lương hưu khi về già.

Một nguyên nhân khác là do áp lực về tài chính (bắt đầu tự lập, tiếp tục đầu tư học tập nâng cao trình độ nghề, lập gia đình, nuôi con nhỏ...) nên số lượng người hưởng BHXH một lần ở độ tuổi lao động trẻ chiếm tỷ trọng lớn.

Về lâu dài, khi người lao động khi lựa chọn hưởng BHXH một lần, các quyền lợi sẽ bị hạn chế hơn rất nhiều so với hưởng lương hưu. Người lao động không còn trong hệ thống BHXH được Nhà nước bảo hộ, mất cơ hội được hưởng lương hưu hàng tháng – nguồn thu nhập ổn định, hữu ích khi về già.

Ngoài ra, người lao động mất đi cơ hội được cấp thẻ BHYT miễn phí trong suốt thời gian hưởng lương hưu để hưởng các quyền lợi về khám chữa bệnh BHYT, chăm sóc sức khỏe khi tuổi già, độ tuổi dễ gặp bất trắc về sức khỏe nhất của mỗi người; nhân thân của người lao động không được hưởng chế độ tử tuất khi không may người lao động qua đời.

Suy rộng ra, trên phương diện quản lý của Nhà nước và yêu cầu của an sinh xã hội bền vững thì BHXH, BHYT là một công cụ đắc lực góp phần quan trọng vào việc điều hòa lại thu nhập quốc dân công bằng, hợp lý giữa các tầng lớp dân cư, đồng thời giảm chi cho ngân sách nhà nước, bảo đảm an sinh xã hội.

TS.Tô Hoài Nam – Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME)
TS.Tô Hoài Nam – Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME)

Trước thực trạng rút BHXH một lần đang gia tăng, tại Luật BHXH (sửa đổi), cơ quan thực hiện chính sách đã đề xuất hai phương án quy định hưởng BHXH một lần? Quan điểm của ông về đề xuất này?

Như tôi biết, Luật BHXH (sửa đổi) đã đưa ra hai phương án về rút BHXH một lần. Phương án 1: Quy định việc hưởng BHXH một lần đối với hai nhóm người lao động khác nhau. Nhóm 1, đối với người lao động đã tham gia BHXH trước khi Luật BHXH (sửa đổi) có hiệu lực, sau 12 tháng nghỉ việc và chưa đủ 20 năm đóng BHXH, có nhu cầu thì được nhận BHXH một lần.

Nhóm 2, đối với người lao động bắt đầu tham gia BHXH từ ngày Luật BHXH (sửa đổi) có hiệu lực trở đi (dự kiến 01/07/2025) thì không được nhận BHXH một lần (chỉ giải quyết hưởng BHXH một lần trong các trường hợp: Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ năm đóng để hưởng lương hưu; ra nước ngoài để định cư hoặc bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng theo quy định tại Điều 60 Luật BHXH hiện hành).

Phương án 2: Sau 12 tháng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, không tham gia BHXH tự nguyện và có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm mà người lao động có yêu cầu thì được giải quyết một phần nhưng tối đa không quá 50% tổng thời gian đã đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất. Thời gian đóng BHXH còn lại được bảo lưu để người lao động tiếp tục tham gia và hưởng các chế độ BHXH.

Theo tôi, việc đưa ra hai phương án đã thể hiện sự cầu thị của cơ quan chức năng trong việc bảo vệ quyền lợi cho người lao động, giữ họ ở lại hệ thống an sinh cũng như đảm bảo mục tiêu bao phủ chính sách BHXH. Ưu điểm của phương án 1 là dần dần từng bước khắc phục được tình trạng hưởng BHXH một lần theo tinh thần của Nghị quyết 28-NQ/TW.

Theo dữ liệu thống kê thời gian qua thì với phương án này, trong những năm đầu số người hưởng BHXH một lần có thể không giảm nhiều nhưng càng những năm sau giảm càng nhiều, từ năm thứ 5 trở đi sẽ giảm nhanh, có thể giảm quá nửa số người hưởng BHXH một lần so với giai đoạn vừa qua, tiến tới tiếp cận theo tiêu chuẩn, thông lệ quốc tế, giúp người lao động được thụ hưởng tối đa các quyền lợi dài hạn khi họ đến tuổi nghỉ hưu, góp phần ổn định cuộc sống khi về già.

Trong ngắn hạn, phương án này không giúp duy trì, gia tăng đối tượng tham gia BHXH bằng so với phương án 2 nhưng trong dài hạn thì phương án này tối ưu hơn. Do quy định này không ảnh hưởng tới những người lao động đang tham gia BHXH nên sẽ dễ nhận được sự đồng thuận hơn của người lao động.

Tuy nhiên, phương án 1 có nhược điểm là do chỉ áp dụng đối với người lao động bắt đầu tham gia BHXH từ ngày Luật này có hiệu lực, cho nên hơn 17,5 triệu người lao động đang tham gia BHXH vẫn có quyền lựa chọn hưởng BHXH một lần. Do vậy, số người hưởng BHXH một lần không giảm nhiều, đặc biệt trong những năm đẩu sau khi Luật mới có hiệu lực; đồng thời tạo sự so sánh giữa những người lao động tham gia trước và sau khi Luật này có hiệu lực trong việc hưởng BHXH một lần.

Phương án 2, tôi đồng tình với quan điểm của Chính phủ nhằm đảm bảo đúng tinh thần Nghị quyết số 28-NQ/TW; hài hòa quyền lợi trước mắt của người lao động và chính sách an sinh xã hội lâu dài. Phương án này vừa đáp ứng được nhu cầu nhận bảo hiểm xã hội một lần của người lao động trong thời điểm hiện tại, song cũng đáp ứng được yêu cầu bảo đảm sự ổn định của hệ thống, quyền lợi của người lao động trong thời gian dài hạn.

Tuy nhiên, phương án này chưa giải quyết triệt để việc rút BHXH một lần theo tiêu chuẩn và thông lệ quốc tế. Người lao động đã giải quyết một phần thời gian đóng, chỉ còn bảo lưu lại được một phần nên sẽ ảnh hưởng tới việc thụ hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội (thời gian đóng ngắn) khi tiếp tục tham gia. Ngoài ra, theo phương án này, tình trạng hưởng BHXH một lần khi còn trẻ (chưa đến tuổi nghỉ hưu) sẽ tiếp tục diễn ra trong tương lai.

Như vậy, thời gian tới, cùng với các quy định mới của Nhà nước, theo ông cần có giải pháp cụ thể nào để hạn chế người rút BHXH một lần, tránh ảnh hưởng đến bao phủ BHXH toàn dân?

Một trong những nguyên nhân dẫn đến số người nhận BHXH một lần tăng là do việc thiết kế chính sách BHXH hiện hành còn những rào cản, dẫn tới chưa có khả năng thu hút sự tham gia của người lao động.

Vì vậy, tôi ủng hộ tinh thần của Luật BHXH (sửa đổi), đó là khuyến khích người lao động ở lại hệ thống BHXH để được thụ hưởng tối đa các quyền lợi dài hạn khi người lao động đến tuổi nghỉ hưu, tránh những thiệt hại khi hưởng BHXH một lần.

Đây cũng chính là quan điểm của Đảng, Nhà nước trong nhiều năm qua, coi “BHXH và BHYT là hai chính sách xã hội quan trọng, là trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội, góp phần thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, bảo đảm ổn định chính trị - xã hội và phát triển kinh tế - xã hội”.

Theo đó, việc Luật BHXH (sửa đổi) bổ sung nhiều quy định nhằm mở rộng, gia tăng lợi ích để mọi người lao động có thêm cơ hội được hưởng lương hưu là hết sức quan trọng. Và, quá trình cải cách chính sách quan trọng nhất theo tôi là cần chú trọng làm sao để chế độ lương hưu phải tốt hơn hưởng BHXH một lần, như vậy mới khuyến khích người lao động chờ hưởng lương hưu. Bên cạnh đó, đối với nhóm có khó khăn thực sự thì cần có chính sách hỗ trợ tại thời điểm họ gặp khó khăn, qua đó giúp họ từ bỏ ý định rút BHXH một lần.

Xin cảm ơn ông!

Bảo Thoa
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Bảo hiểm xã hội

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Dự báo thời tiết Hà Nội hôm nay 22/2/2024: Hà Nội có mưa nhỏ vài nơi trước khi chuyển rét

Dự báo thời tiết Hà Nội hôm nay 22/2/2024: Hà Nội có mưa nhỏ vài nơi trước khi chuyển rét

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia dự báo thời tiết Hà Nội hôm nay 22/2/2024, Hà Nội có mưa và mưa nhỏ, trưa chiều trời nắng trước khi chuyển rét.
Đảm bảo hoàn thành tiến độ các dự án nhà ga, cảng hàng không

Đảm bảo hoàn thành tiến độ các dự án nhà ga, cảng hàng không

Bên cạnh nhiệm vụ đảm bảo an ninh, an toàn hàng không, năm 2024 Cục Hàng không Việt Nam phấn đấu hoàn thành đúng tiến độ các dự án cảng, nhà ga hàng không.
Quảng Ninh: 59 công nhân tại Khu công nghiệp Đông Mai nghi bị ngộ độc khí

Quảng Ninh: 59 công nhân tại Khu công nghiệp Đông Mai nghi bị ngộ độc khí

59 công nhân tại Khu công nghiệp Đông Mai (phường Đông Mai, TX. Quảng Yên) có hiện tượng buồn nôn, khó thở vì nghi hít phải khí bị rò rỉ.
22 tỉnh huy động ngân sách địa phương hỗ trợ người dân tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện

22 tỉnh huy động ngân sách địa phương hỗ trợ người dân tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện

Bảo hiểm Xã hội Việt Nam cho biết, hiện có 22/63 tỉnh huy động ngân sách địa phương hỗ trợ người dân tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.
Một doanh nghiệp thép được cấp chứng nhận ISO 14064-1:2018 về kiểm kê khí nhà kính

Một doanh nghiệp thép được cấp chứng nhận ISO 14064-1:2018 về kiểm kê khí nhà kính

Vừa qua Công ty CP Thép Hòa Phát Dung Quất đã được BSI cấp chứng nhận tiêu chuẩn ISO 14064-1:2018 về kiểm kê khí nhà kính cho các sản phẩm thép.

Tin cùng chuyên mục

Phát động Tết trồng cây- Đời đời nhớ ơn Bác Hồ

Phát động Tết trồng cây- Đời đời nhớ ơn Bác Hồ

Ngày 21/2 tại Khu quần thể sinh thái- tâm linh Tây Yên Tử, Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng tỉnh Bắc Giang đã phát động “Tết trồng cây- Đời đời nhớ ơn Bác Hồ”.
Thừa Thiên Huế: Xuất quân đánh cá vụ Nam xuân Giáp Thìn

Thừa Thiên Huế: Xuất quân đánh cá vụ Nam xuân Giáp Thìn

Ngày 21/2, lễ xuất quân đánh cá vụ Nam mùa xuân Giáp Thìn năm 2024 đã được tổ chức tại phường Thuận An, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế.
Đề xuất điều chỉnh phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế phù hợp với mức đóng

Đề xuất điều chỉnh phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế phù hợp với mức đóng

Đề xuất trên nhằm từng bước cải thiện phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế theo hướng tăng tính chi phí hiệu quả, đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Vụ thu tiền vào bãi đá sông Hồng với giá chát nhưng không có vé: Q.Tây Hồ yêu cầu xử lý nghiêm

Vụ thu tiền vào bãi đá sông Hồng với giá chát nhưng không có vé: Q.Tây Hồ yêu cầu xử lý nghiêm

UBND quận Tây Hồ đã thành lập đoàn kiểm tra liên ngành vào làm việc với khu du lịch bãi đá sông Hồng về việc thu tiền vào cổng mà không hề có vé hay biên lai.
Hà Nội: Cháy ngùn ngụt tại kho chứa hàng ở xã Ninh Hiệp

Hà Nội: Cháy ngùn ngụt tại kho chứa hàng ở xã Ninh Hiệp

Khoảng 15h ngày 21/2, một vụ cháy lớn đã xảy ra tại kho chứa hàng ở khu dân cư thôn 5 (xã Ninh Hiệp, huyện Gia Lâm, Hà Nội), khiến nhiều người dân hốt hoảng.
Không khí lạnh tràn về, miền Bắc giảm bao nhiêu độ?

Không khí lạnh tràn về, miền Bắc giảm bao nhiêu độ?

Dự báo khoảng chiều tối và đêm mai không khí lạnh sẽ ảnh hưởng đến các tỉnh Bắc Bộ, thời tiết miền Bắc có mưa, mưa nhỏ, trời lạnh, vùng núi trời rét.
XSBN 21/2, Kết quả xổ số Bắc Ninh hôm nay 21/2/2024, KQXSBN thứ Tư ngày 21 tháng 2

XSBN 21/2, Kết quả xổ số Bắc Ninh hôm nay 21/2/2024, KQXSBN thứ Tư ngày 21 tháng 2

Kết quả xổ số Bắc Ninh hôm nay 21/2/2024, Xổ số Bắc Ninh ngày 21 tháng 2. Xổ số hôm nay 21/2. KQXSBN 21/2. Xổ số Bắc Ninh thứ Tư. XSMB, XSBN 21/2.
Kiểm soát an toàn thực phẩm mùa lễ hội

Kiểm soát an toàn thực phẩm mùa lễ hội

Nhiều địa phương tại các tỉnh phía Nam đang bước vào mùa lễ hội. Tại các khu tham quan, du lịch… các cơ sở ăn uống đua nhau mọc lên, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn
Gỡ

Gỡ 'thẻ vàng' IUU, Bộ Nông nghiệp yêu cầu rà soát, xác định rõ tình trạng tàu cá mất kết nối

Để gỡ 'thẻ vàng' IUU, Bộ Nông nghiệp đã có văn bản đề nghị UBND các tỉnh, thành phố ven biển rà soát, xác định rõ tình trạng tàu cá mất kết nối.
Thanh Hóa: Khai mạc Hội báo Xuân Giáp Thìn 2024 với trên 300 ấn phẩm đặc sắc

Thanh Hóa: Khai mạc Hội báo Xuân Giáp Thìn 2024 với trên 300 ấn phẩm đặc sắc

Hội Nhà báo tỉnh Thanh Hóa phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, Sở Thông tin và Truyền Thông, huyện Hoằng Hóa tổ chức khai mạc Hội báo Xuân Giáp Thìn 2024.
Dịch vụ thuê xe mùa lễ hội đầu năm ảm đạm, hết thời "hốt bạc"

Dịch vụ thuê xe mùa lễ hội đầu năm ảm đạm, hết thời "hốt bạc"

Trái ngược với những năm trước, trong mùa lễ hội năm nay, dịch vụ cho thuê xe khá “ảm đạm”, thậm chí doanh nghiệp còn thiếu khách thuê.
100% cơ sở y tế trên cả nước triển khai khám chữa bệnh bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân

100% cơ sở y tế trên cả nước triển khai khám chữa bệnh bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân

Tính đến tháng 2/2024 đã có 100% cơ sở y tế trên cả nước triển khai khám chữa bệnh bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chíp.
Ăn chậm, nhai kỹ có lợi ích gì?

Ăn chậm, nhai kỹ có lợi ích gì?

Do cuộc sống bận rộn, thời gian dành cho bữa ăn ngày càng bị rút ngắn, nên nhai kỹ, ăn chậm sẽ mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Sau Tết, thú chơi hoa lê rừng hút khách dù giá cao "ngất ngưởng"

Sau Tết, thú chơi hoa lê rừng hút khách dù giá cao "ngất ngưởng"

Hoa lê rừng dù có giá cao nhưng nhiều người vẫn sẵn sàng “chơi lớn” để mang hơi thở mùa xuân của vùng cao về nhà sau Tết Nguyên đán.
Rà soát, khắc phục bất cập trên tuyến Cao tốc Cam Lộ - La Sơn

Rà soát, khắc phục bất cập trên tuyến Cao tốc Cam Lộ - La Sơn

Sau vụ tai nạn khiến 3 người chết, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải yêu cầu khẩn trương rà soát, điều chỉnh phương án giao thông tuyến cao tốc Cam Lộ - La Sơn.
Đề xuất sửa đổi Luật Bảo hiểm y tế: Giải quyết các vướng mắc, bất cập

Đề xuất sửa đổi Luật Bảo hiểm y tế: Giải quyết các vướng mắc, bất cập

Bộ Y tế đã có Tờ trình gửi Chính phủ đề nghị xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, nhẳm giải quyết các vướng mắc, bất cập...
Quảng Trị: Tích cực triển khai đảm bảo tiến độ 2 dự án giao thông trọng điểm

Quảng Trị: Tích cực triển khai đảm bảo tiến độ 2 dự án giao thông trọng điểm

2 dự án giao thông trọng điểm của Quảng Trị là Đường tránh phía Đông TP. Đông Hà và Đường ven biển kết nối Hành lang kinh tế Đông – Tây.
Củ kiệu - món ăn đơn giản nhưng rất có lợi cho sức khỏe

Củ kiệu - món ăn đơn giản nhưng rất có lợi cho sức khỏe

Củ kiệu là loại rau củ quen thuộc trong các bữa ăn của gia đình Việt, những món ăn được chế biến từ củ kiệu tuy đơn giản nhưng rất có lợi cho sức khỏe.
Thí sinh đạt 4.0 IELTS trở lên được cộng điểm, miễn thi lớp 10

Thí sinh đạt 4.0 IELTS trở lên được cộng điểm, miễn thi lớp 10

Nhiều tỉnh hiện đã phê duyệt kế hoạch tuyển sinh lớp 10 năm nay, cụ thể, sẽ cộng điểm hoặc miễn thi lớp 10 cho những thí sinh đạt 4.0 IELTS trở lên.
Chi tiết các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy năm 2024

Chi tiết các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy năm 2024

Năm 2024, lịch thi đánh giá năng lực và đánh giá tư duy chủ yếu diễn ra từ tháng 3 - 7, thí sinh có thể tham dự nhiều đợt và đăng ký từ tháng 2.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động