Sáng ngày 29/4 (theo giờ Việt Nam), lãnh đạo các nước Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) đã họp tại Jeddah, Saudi Arabia để bàn các vấn đề an ninh cấp bách, đồng thời thảo luận các biện pháp ứng phó trước những thách thức gia tăng trong khu vực. Cùng thời điểm, việc UAE tuyên bố rời OPEC thu hút sự quan tâm của dư luận quốc tế, làm dấy lên lo ngại về tác động đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Bộ trưởng Ngoại giao UAE Sheikh Abdullah bin Zayed được Bộ trưởng Ngoại giao Saudi Arabia, Hoàng tử Faisal bin Farhan, đón tiếp tại Jeddah trước thềm cuộc họp tại Jeddah. Ảnh: The National News.
Đây là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên kể từ khi xung đột tại Iran bùng phát, cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình hình. Đồng thời cuộc họp cũng đặt ra yêu cầu tăng cường phối hợp giữa các quốc gia thành viên.
Tại hội nghị, các bên tập trung thảo luận cách thức ứng phó với các mối đe dọa an ninh, trong đó có nguy cơ từ tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái của Iran, được cho là đã được triển khai với số lượng lớn kể từ cuối tháng 2. Bên cạnh đó, vấn đề bảo đảm an toàn hàng hải cũng được đặt lên hàng đầu, với trọng tâm là khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz. Đây cũng là nơi phần lớn các quốc gia GCC phụ thuộc để vận chuyển dầu mỏ, khí đốt và nhiều mặt hàng thiết yếu ra thị trường toàn cầu.
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh UAE thông báo sẽ rời OPEC từ ngày 1/5. Đây là nhà sản xuất dầu lớn thứ ba trong tổ chức và đứng thứ bảy trên thế giới. UAE cho biết, quyết định này phù hợp với định hướng chiến lược và kinh tế dài hạn. Đồng thời, nước này có kế hoạch nâng sản lượng từ khoảng 3,6 triệu thùng/ngày lên 5 triệu thùng/ngày vào năm 2027.
Trước đó, ngày 28/4, Bộ trưởng Năng lượng và Cơ sở hạ tầng UAE Suhail Al Mazrouei cho biết, quyết định rút khỏi OPEC là bước đi mang tính chính sách, nhằm chuẩn bị cho tương lai của nước này. Ông nhận định thời điểm hiện tại là phù hợp...Bộ trưởng cũng nhấn mạnh, khi chủ động ra quyết định, UAE có thể rút ngắn thời gian so với việc phải đàm phán trong khuôn khổ tập thể.
Việc UAE rút khỏi OPEC được đánh giá là bước đi đáng chú ý, khi động thái này khiến tổ chức mất đi một trong những nhà sản xuất lớn, qua đó có thể làm suy giảm ảnh hưởng đối với nguồn cung và giá dầu toàn cầu. Theo tờ Al Jazeera, quyết định này đã được đồn đoán từ trước, trong bối cảnh UAE nhiều lần bày tỏ hạn ngạch sản lượng của OPEC hiện tại hạn chế khả năng xuất khẩu.
Sau thời gian đầu tư mở rộng công suất, UAE có xu hướng muốn tăng sản lượng mạnh hơn. Giới phân tích nhận định, sự gắn kết trong OPEC đang suy yếu, đặc biệt sau khi Qatar rời tổ chức vào năm 2019.
Ông Jorge Leon, phụ trách phân tích địa chính trị tại Rystad Energy (Na Uy) nhận định, việc UAE rút lui sẽ khiến OPEC mất đi một thành viên có khả năng nhanh chóng tăng sản lượng. Qua đó, khả năng điều tiết nguồn cung và ổn định giá dầu của tổ chức có thể bị suy yếu, nhất là khi thị trường vẫn tiềm ẩn nhiều biến động.
Hiện OPEC chiếm khoảng 40% sản lượng dầu toàn cầu, song ảnh hưởng của tổ chức đã suy giảm trong những năm gần đây. Nguyên nhân một phần là do Mỹ đã tăng sản lượng khai thác, với mức hơn 13 triệu thùng/ngày trước khi xung đột Trung Đông bùng phát.




