Các điểm mới trong quản lý nhà nước về xuất xứ hàng hóa

Đại diện Việt Nam có Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) tham gia trực tuyến từ Hà Nội và cán bộ Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Geneva tham dự trực tiếp.

Bà Trịnh Thị Thu Hiền - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đã có bài phát biểu cập nhật các điểm mới trong quản lý nhà nước về xuất xứ hàng hóa tại Việt Nam.

Liên quan đến việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, bà Hiền thông tin về việc xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa thay thế Nghị định số 31/2018/NĐ-CP ngày 08/3/2018. Dự thảo Nghị định bổ sung quy định mới, trong đó có điều khoản về cơ chế tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa, tạo cơ sở pháp lý để nội luật hóa các cam kết về tự chứng nhận xuất xứ trong các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam tham gia. Đồng thời, dự thảo cũng cập nhật quy định về Hệ thống quản lý và cấp chứng nhận xuất xứ điện tử (eCoSys) và trao đổi dữ liệu C/O điện tử với các đối tác.

Đáng chú ý, Việt Nam chia sẻ tác động tích cực trong việc điện tử hóa công tác cấp C/O. Theo đó, C/O được cấp điện tử thông qua Hệ thống eCoSys, có chữ ký số, con dấu điện tử của cơ quan, tổ chức cấp C/O và mã QR để xác thực. Việc tích hợp mã QR hỗ trợ cơ quan hải quan nước nhập khẩu chủ động kiểm tra, qua đó giảm đáng kể số lượng yêu cầu xác thực C/O, góp phần tạo thuận lợi thương mại, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục và tăng tính minh bạch trong quản lý xuất xứ hàng hóa.

Bên cạnh đó, bà Hiền cũng cập nhật việc phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực xuất xứ hàng hóa tại Việt Nam. Hiện nay, việc cấp C/O được thực hiện bởi Bộ Công Thương (Cục Xuất nhập khẩu) và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Trong quá trình triển khai, hiện đã có 31/34 tỉnh/thành phố thực hiện phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực xuất xứ hàng hóa, giúp nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ công, tạo thuận lợi hơn cho cộng đồng doanh nghiệp xuất khẩu tại địa phương.

Thông tin do Việt Nam báo cáo tại phiên họp nhận được sự quan tâm của các thành viên WTO trong bối cảnh nhiều nền kinh tế đang thúc đẩy chuyển đổi số thủ tục xuất nhập khẩu và hoàn thiện phương thức thực thi quy tắc xuất xứ nhằm tăng khả năng thích ứng của chuỗi cung ứng toàn cầu. Đại diện của Hoa Kỳ, Singapore và Colombia đánh giá cao nội dung báo cáo, tinh thần hợp tác phòng, chống gian lận xuất xứ hàng hoá và việc triển khai chuyển đổi số trong công tác cấp C/O của Việt Nam.

Trước đó, tại Phiên họp kỷ niệm 30 năm thành lập Ủy ban ngày 03/4/2025, Phiên họp ngày 01/10/2025 và Phiên họp ngày 05/11/2025, Đoàn Việt Nam đã có các bài phát biểu liên quan đến việc thông báo quy tắc xuất xứ trong khuôn khổ WTO, áp dụng chuyển đổi số, cập nhật danh sách cơ quan, tổ chức cấp C/O đi các nước thành viên WTO. Bài phát biểu của đại diện Cục Xuất nhập khẩu tại phiên họp lần này thể hiện nỗ lực của Việt Nam trong duy trì tính minh bạch và bảo đảm thực thi hiệu quả các nghĩa vụ quốc tế.

Sự hiện diện và đóng góp tích cực của Việt Nam tại các phiên họp của WTO tiếp tục khẳng định tinh thần chủ động, trách nhiệm trong thúc đẩy tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và tăng cường phối hợp quốc tế về phòng chống gian lận xuất xứ hàng hóa. Các cải cách trong lĩnh vực xuất xứ cũng góp phần đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nhà nước về ngoại thương, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW năm 2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. 

Việc Việt Nam cập nhật định hướng chính sách tại phiên họp lần này tiếp tục phát huy tiếng nói của nước ta tại các tổ chức, cơ chế đa phương, nâng cao vai trò, vị thế và uy tín quốc tế của đất nước theo mục tiêu nêu tại Nghị quyết số 59-NQ/TW năm 2025 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới. Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/01/2025 và Nghị quyết 57-NQ/TW năm 2024 được coi là hai trong bốn Nghị quyết trụ cột đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới.