Cà phê Robusta từ Brazil đang đe dọa vị trí "ngôi vương" của Việt Nam

Brazil sẽ thay thế Việt Nam trở thành quốc gia sản xuất Robusta lớn nhất thế giới nếu tình trạng sản xuất hiện tại vẫn duy trì.
Giá cà phê toàn cầu chưa hạ nhiệt, chuyên gia dự báo sản lượng cà phê Brazil tăng liên tục đến 2025 Giá cà phê sẽ hạ nhiệt nhờ nguồn cung vụ mới từ Brazil và Indonesia?

Trước nguy cơ đang hiện diện, chúng ta cần nhanh chóng bắt tay giải quyết các vướng mắc để giữ vững vị thế hiện có.

Vị thế số 1 thế giới của Việt Nam dần lung lay

Việt Nam hiện là quốc gia sản xuất và xuất khẩu Robusta lớn nhất thế giới. Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), hàng năm chúng ta sản xuất khoảng 27 - 30 triệu bao cà phê Robusta, đóng góp khoảng 40% tổng sản lượng toàn cầu.

Tuy nhiên, vị thế bá chủ đang dần mờ nhạt trên bản đồ cà phê thế giới. Kể từ sau niên vụ 2021-2022, thị phần cà phê của Việt Nam liên tục sụt giảm, từ việc chiếm 40% tổng sản lượng toàn cầu, giảm xuống còn 36% trong niên vụ hiện tại.

Cà phê Robusta từ Brazil đang đe dọa vị trí "ngôi vương" của Việt Nam
Sản lượng Robusta Việt Nam so với thế giới 10 năm trở lại đây

Sự sụt giảm này xuất phát từ nhiều nguyên nhân bao gồm cả khách quan và chủ quan.

Thứ nhất, biến đổi khí hậu đẩy nhiệt độ toàn cầu nóng lên, khiến một số vùng sản xuất cà phê tại Việt Nam không còn phù hợp và sản lượng có xu hướng đi xuống. Hiệp hội Cà phê Ca cao (VICOFA) dự báo sản lượng cà phê vụ 2023-2024 tại Việt Nam giảm thêm 10% so với vụ trước, về khoảng 1,6 triệu tấn (tương đương 26 triệu bao loại 60kg).

Thứ hai, nông dân ưu tiên trồng các loại cây mang lại lợi ích kinh tế cao như sầu riêng, chanh leo. Tính đến tháng 3/2024, giá sầu riêng tăng lên 200.000 đồng/kg, cao gấp đôi so với thời điểm trước khi thỏa thuận xuất khẩu sang Trung Quốc được ký kết.

Thứ ba, khó khăn mở rộng diện tích khi gia tăng sản lượng không còn là ưu tiên hàng đầu trong kế hoạch phát triển ngành cà phê. Trong đề án cơ cấu lại lĩnh vực chế biến nông sản theo hướng nâng cao năng lực chế biến gắn với phát triển thị trường đến năm 2030, tổng diện tích cà phê cả nước mục tiêu duy trì ổn định khoảng 600.000 hecta. Trước khó khăn về điều kiện thời tiết bất lợi, diện tích gieo trồng không được mở rộng, đương nhiên sản lượng cà phê nước ta sẽ khó duy trì.

Cà phê Robusta từ Brazil đang đe dọa vị trí "ngôi vương" của Việt Nam
Ông Nguyễn Ngọc Quỳnh, Phó Tổng giám đốc Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam

Nhận định về tình hình sản xuất cà phê trong những năm gần đây, ông Nguyễn Ngọc Quỳnh, Phó Tổng giám đốc Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) cho biết: “Không thể phủ nhận việc nâng cao chất lượng là lối đi cần thiết để hướng tới sự phát triển lâu dài của ngành cà phê Việt Nam. Tuy nhiên, khi chúng ta chỉ tập trung vào hướng đi mới mà lãng quên lợi thế vốn có về sản lượng, việc giữ được vị thế số một về sản xuất cà phê trên thị trường toàn cầu là một thách thức vô cùng lớn”.

Brazil với tham vọng chiếm lĩnh toàn thị trường

Trái ngược với tình hình sản lượng cà phê đang đi xuống tại Việt Nam, Brazil, đối thủ cạnh tranh hàng đầu của nước ta đã và đang hướng tới mở rộng sản xuất Robusta.

Nhìn sâu vào tình hình nguồn cung, sản lượng Robusta tại Brazil đã từng bước chuyển mình trong suốt 10 năm qua. Theo thống kê từ USDA, trong niên vụ 23/24, sản lượng Robusta tại Brazil đạt 21,4 triệu bao, tăng 26% so với niên vụ 2014-2015. Đồng thời, tỷ trọng cà phê Robusta của Brazil so với toàn cầu từ mức 24% trong 10 niên vụ trước đã tăng lên 29% trong niên vụ hiện tại. Các số liệu cho thấy khoảng cách về sản lượng Robusta của Brazil đối với Việt Nam đang dần một thu hẹp.

Cà phê Robusta từ Brazil đang đe dọa vị trí "ngôi vương" của Việt Nam
Tương quan sản lượng Robusta của Việt Nam và Brazil

Bên cạnh việc sản lượng cải thiện, hoạt động xuất khẩu cà phê tại Brazil cũng chứng kiến sự gia tăng đáng kể. Đặc biệt, xuất khẩu Robusta từ quốc gia Nam Mỹ đã thực sự bùng nổ trong niên vụ 2023-2024. Tính từ tháng 7/2023 đến hết tháng 2/2024, Brazil đã xuất đi khoảng 5 triệu bao Robusta dạng hạt, tăng gấp 5 lần so cùng kỳ năm trước.

Một trong những lý do nổi bật khiến Brazil đẩy mạnh sản xuất Robusta đến từ sự thay đổi thời tiết trong những năm gần đây. Trước đây, nông dân Brazil thường ưu tiên việc canh tác Arabica nhưng “nút thắt” lớn nhất đối với giống cà phê này chính là sự nhạy cảm với thời tiết. Trong bối cảnh thời tiết ngày càng trở nên khắc nghiệt, Robusta với tính ưu việt về khả năng chống chịu dần được ưa chuộng hơn. Minh chứng là, diện tích Robusta tại Brazil trong một thập kỷ trước chỉ chiếm chưa tới 20% tổng quỹ đất trồng cà phê, đến nay, con số này đã mở rộng lên gần 22%.

Hướng đi nào cho ngành cà phê Việt?

“Nếu hoạt động sản xuất cà phê tại Việt Nam và Brazil duy trì xu hướng như hiện tại, việc Brazil thay thế nước ta trở thành quốc gia sản xuất Robusta lớn nhất thế giới là điều hoàn toàn có thể xảy ra trong vài năm tới. Vì vậy, việc tìm ra hướng giải quyết để giúp Việt Nam duy trì sự an toàn của vị thế dẫn đầu thị trường Robusta là điều cần làm ngay lúc này”, ông Quỳnh nhấn mạnh về thực trạng chuyển dịch sản xuất cà phê.

Trước tình cảnh cấp thiết kể trên, MXV đặt ra ba giải pháp chính giúp đảm bảo vị thế “ngôi vương” thế giới về sản xuất Robusta của Việt Nam.

Thứ nhất, giá Robusta thế giới và Việt Nam đang tiếp đà tăng trên vùng đỉnh lịch sử là lợi thế lớn giúp giữ chân nông dân với ngành cà phê. Tuy nhiên, để nông dân thực sự gắn bó lâu dài với ngành, việc thúc đẩy hợp tác giữa nông dân và doanh nghiệp trong các khâu để đảm bảo mức giá hợp lý và nguồn cung ổn định cho thị trường là điều cần nghiêm túc đẩy mạnh. Khi nông dân duy trì sự ràng buộc và lợi ích kinh tế nhờ việc trồng cà phê, sẽ hạn chế việc chuyển đổi sang các loại cây trồng khác.

Thứ hai, trước sự đe dọa của biến đổi khí hậu, việc cải tiến cây trồng để đáp ứng với bối cảnh mới là điều cần duy trì thường xuyên và liên tục. Cải tiến không chỉ dừng lại ở việc thích nghi với điều kiện mới mà còn cần thúc đẩy năng suất cây trồng để đưa đến mức sản lượng tốt hơn trong bối cảnh khó mở rộng diện tích trồng cà phê.

Hiện nay, Việt Nam vẫn được biết đến là quốc gia có năng suất cà phê lớn nhất thế giới nhưng không có sự cải thiện đáng kể nào trong những năm gần đây. Kể từ niên vụ 2018-2019 đến nay, năng suất cà phê nước ta vẫn chỉ dao động trong khoảng 2,9 – 3,0 tấn/hecta.

Cà phê Robusta từ Brazil đang đe dọa vị trí "ngôi vương" của Việt Nam
Năng suất trồng cà phê của Việt Nam

Cuối cùng, chính phủ nên tạo cơ hội để ngành cà phê phát triển một cách toàn diện hơn. Các kế hoạch phát triển ngành cần cân bằng giữa yếu tố chất và lượng. Bên cạnh đó, các hiệp định thương mại, hợp tác quốc tế cần được thúc đẩy hơn nữa để tạo không gian mở cho ngành cà phê phát triển lâu dài và bền vững.

Trịnh Thảo – Phương Linh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Cà phê

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 24/5: Chỉ số giá hàng hoá giảm 3 ngày liên tiếp

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 24/5: Chỉ số giá hàng hoá giảm 3 ngày liên tiếp

Số liệu Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) cho thấy, thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới đóng cửa hôm qua (23/5) với diễn biến phân hoá rõ rệt.
Cú huých cho nhóm kim loại bước vào thời kỳ ‘sốt giá’

Cú huých cho nhóm kim loại bước vào thời kỳ ‘sốt giá’

Kể từ tháng 3 tới nay, giá các mặt hàng kim loại liên tục tăng mạnh do lực hỗ trợ từ cả yếu tố vĩ mô và yếu tố cung – cầu cơ bản.
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 23/5: Lực bán áp đảo thị trường kim loại, năng lượng

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 23/5: Lực bán áp đảo thị trường kim loại, năng lượng

Đóng cửa hôm qua (22/5), trên thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới có 17 mặt hàng giảm giá, 12 mặt hàng tăng giá và 2 mặt hàng nghỉ giao dịch.
Hỏi đáp Giao dịch Hàng hóa (Số 66): Các chiến lược trong giao dịch Hợp đồng quyền chọn

Hỏi đáp Giao dịch Hàng hóa (Số 66): Các chiến lược trong giao dịch Hợp đồng quyền chọn

Trong giao dịch hàng hóa, hợp đồng quyền chọn là một trong những hợp đồng được các nhà đầu tư lựa chọn nhiều nhất bởi lợi thế bảo hiểm giá.
Cơ hội cho lúa mì Mỹ tìm lại thị phần toàn cầu

Cơ hội cho lúa mì Mỹ tìm lại thị phần toàn cầu

Từng có thời điểm là quốc gia xuất khẩu lúa mì lớn nhất thế giới, tuy nhiên, trong những thập kỷ gần đây, Mỹ đã dần đánh mất vị thế trên thị trường quốc tế.

Tin cùng chuyên mục

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 22/5: Chỉ số hàng hoá MXV-Index đứt chuỗi tăng 4 ngày

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 22/5: Chỉ số hàng hoá MXV-Index đứt chuỗi tăng 4 ngày

Số liệu Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam cho thấy, diễn biến phân hoá khiến sắc xanh đỏ đan xen trên bảng giá hàng hoá nguyên liệu thế giới trong ngày hôm qua.
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 21/5: Chỉ số hàng hoá MXV-Index lên mức cao nhất từ tháng 2/2023

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 21/5: Chỉ số hàng hoá MXV-Index lên mức cao nhất từ tháng 2/2023

Đóng cửa ngày giao dịch đầu tuần (20/5), có đến 25 trên tổng số 31 mặt hàng nguyên liệu đồng loạt tăng giá, hỗ trợ chỉ số hàng hoá MXV-Index chốt ngày tăng mạnh
Thị trường thực phẩm chay dịp lễ Phật Đản đa dạng, hút khách

Thị trường thực phẩm chay dịp lễ Phật Đản đa dạng, hút khách

Xu hướng ăn chay đang ngày càng phổ biến, bởi ngoài giá trị tôn giáo, tín ngưỡng, thực phẩm chay còn mang nhiều giá trị dinh dưỡng, giúp cải thiện sức khỏe.
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 20/5: Giá hàng hoá tăng trở lại, đầu tư hàng hóa tăng trưởng mạnh

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 20/5: Giá hàng hoá tăng trở lại, đầu tư hàng hóa tăng trưởng mạnh

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới giao dịch sôi động trong tuần vừa qua (13/5 – 19/5).
Giá cao su ngày 18/5/2024: Bất ngờ tăng mạnh gần 2%

Giá cao su ngày 18/5/2024: Bất ngờ tăng mạnh gần 2%

Giá cao su ngày 18/5/2024, giá cao su trực tuyến, giá cao su trong nước, giá cao su thế giới, giá cao su Tây Nguyên, giá cao su Bình Phước ngày 18/5/2024.
Nâng cao nghiệp vụ cho các thành viên trên thị trường giao dịch hàng hóa

Nâng cao nghiệp vụ cho các thành viên trên thị trường giao dịch hàng hóa

Chiều ngày 16/5, tại Hà Nội, Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) đã tổ chức Hội nghị thành viên thường niên và Công bố bảng xếp hạng thành viên năm 2023.
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 17/5: Giá hàng hoá nguyên liệu biến động trái chiều

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 17/5: Giá hàng hoá nguyên liệu biến động trái chiều

Thông tin từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) cho biết, thị trường hàng hoá nguyên liệu thế giới biến động trái chiều trong phiên giao dịch ngày 16/5.
Thị trường giao dịch hàng hóa sẽ tiếp tục sôi động trong 6 tháng cuối năm

Thị trường giao dịch hàng hóa sẽ tiếp tục sôi động trong 6 tháng cuối năm

MXV đã phối hợp cùng Sở Giao dịch Hàng hóa Chicago tổ chức Hội thảo quốc tế “Triển vọng kinh tế thế giới và tác động tới thị trường hàng hóa 2024”.
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 16/5: Chỉ số giá hàng hóa MXV-Index hồi phục về mức cao nhất

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 16/5: Chỉ số giá hàng hóa MXV-Index hồi phục về mức cao nhất

Số liệu từ MXV cho thấy, đóng cửa hôm qua, 20 trên tổng số 31 mặt hàng nguyên liệu đang được giao dịch liên thông thế giới đồng loạt tăng giá.
Sau ngô, giá lúa mì cũng đối mặt với nguy cơ tăng mạnh

Sau ngô, giá lúa mì cũng đối mặt với nguy cơ tăng mạnh

Thị trường nông sản thế giới ghi nhận biến động ngay trong những ngày đầu tháng 5, khi mùa vụ tại các quốc gia sản xuất chính đang bước vào giai đoạn quan trọng
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 15/5: Thị trường hàng hóa nguyên liệu diễn biến phân hoá

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 15/5: Thị trường hàng hóa nguyên liệu diễn biến phân hoá

Số liệu từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) cho thấy, thị trường hàng hóa nguyên liệu diễn biến phân hoá trong ngày hôm qua (14/5).
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 14/5: Giá ca cao lao dốc, đường điều chỉnh giảm mạnh

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 14/5: Giá ca cao lao dốc, đường điều chỉnh giảm mạnh

Số liệu từ MXV cho thấy, mặc dù sắc xanh áp đảo trên bảng giá hàng hoá nguyên liệu thế giới trong ngày giao dịch đầu tuần.
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 13/5: Giá hàng hóa nguyên liệu hồi phục mạnh

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 13/5: Giá hàng hóa nguyên liệu hồi phục mạnh

Kết thúc tuần 6-10/5, với 21 trên tổng số 31 mặt hàng đóng cửa trong sắc xanh, lực mua hoàn toàn áp đảo trên cả 4 nhóm hàng hóa nguyên liệu đang được giao dịch.
Vào hè, thị trường kem chống nắng tăng nhiệt

Vào hè, thị trường kem chống nắng tăng nhiệt

Lượng người sử dụng tăng cao, thị trường kem chống nắng trở nên sôi động hơn với đa dạng sản phẩm, mẫu mã, chủng loại và giá thành khác nhau.
Bong bóng vỡ, giá cà phê đi đâu?

Bong bóng vỡ, giá cà phê đi đâu?

Giá cà phê giảm 35.000 đồng/kg chỉ trong một tuần sau khi chạm đỉnh lịch sử. Tuy nhiên, đà giảm dự kiến sẽ không kéo dài do lo ngại về nguồn cung vẫn còn.
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 10/5: Đầu tư hàng hóa nhóm nông sản đạt mức kỷ lục

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 10/5: Đầu tư hàng hóa nhóm nông sản đạt mức kỷ lục

Số liệu từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) cho thấy, đóng cửa ngày 9/5, có đến 23 trên tổng số 31 mặt hàng giao dịch liên thông thế giới tại MXV tăng giá.
Giá thép hôm nay ngày 10/5/2024: Thị trường chờ “bứt phá” trong quý II

Giá thép hôm nay ngày 10/5/2024: Thị trường chờ “bứt phá” trong quý II

Giá thép hôm nay ngày 10/5/2024: Sản lượng tiêu thụ của quý II/2024 được dự báo sẽ tăng so với quý I/2024.
Hà Nội: Thời tiết nắng nóng, thị trường thiết bị làm mát tăng nhiệt

Hà Nội: Thời tiết nắng nóng, thị trường thiết bị làm mát tăng nhiệt

Thời tiết nắng nóng khiến cho nhu cầu sử dụng các thiết bị làm mát tăng cao, nhiều người tìm đến hệ thống siêu thị điện máy để mua sắm thiết bị chống nóng.
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 9/5: Chỉ số giá hàng hóa MXV-Index đứt chuỗi phục hồi

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 9/5: Chỉ số giá hàng hóa MXV-Index đứt chuỗi phục hồi

Số liệu từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) cho thấy, đóng cửa hôm qua 8/5, thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới diễn biến trái chiều.
Giao dịch hàng hóa lập kỷ lục trong tháng 4

Giao dịch hàng hóa lập kỷ lục trong tháng 4

Khối lượng giao dịch hàng hóa tại Việt Nam trong tháng 4/2024 lập kỷ lục cao nhất từ trước tới nay. Giá trị giao dịch trung bình đạt gần 7.000 tỷ đồng/ngày.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động