Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng làm việc với Cục Xuất nhập khẩu

Xuất nhập khẩu tăng tốc, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số

Báo cáo tại buổi làm việc, ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu thông tin, tổng kim ngạch xuất khẩu 4 tháng đầu năm 2026 đạt 169 tỷ USD, tăng 20% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò chủ lực với mức tăng trưởng 21,7%; nhóm nhiên liệu, khoáng sản tăng 28,5%. Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu đạt 176,7 tỷ USD, tăng 29,4% so với cùng kỳ.

Theo ông Nguyễn Anh Sơn, điểm tích cực là xuất khẩu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao, vượt mục tiêu tăng trưởng bình quân 15-16% đã đề ra. Động lực tăng trưởng đến từ cả nhóm nông sản, thủy sản và công nghiệp chế biến; đồng thời hầu hết các thị trường xuất khẩu lớn đều ghi nhận mức tăng trưởng khả quan.

Cơ cấu xuất khẩu tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực khi nhóm hàng công nghiệp chiếm tới 87,6% tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong khi đó, cơ cấu nhập khẩu chủ yếu là nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất và tiêu dùng, chiếm khoảng 89,7% tổng kim ngạch nhập khẩu.

Một trong những điểm đáng chú ý là công tác quản lý, điều hành trong lĩnh vực xuất nhập khẩu tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng minh bạch, hiện đại và tạo thuận lợi thương mại.

Trong 4 tháng đầu năm, Cục Xuất nhập khẩu đã trình lãnh đạo Bộ ký ban hành 7 thông tư trong lĩnh vực xuất nhập khẩu; đồng thời tiếp tục xây dựng 4 nghị định, 1 quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 8 thông tư khác nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động thương mại quốc tế.

Cục cũng đang chủ trì xây dựng Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đây được xem là định hướng lớn nhằm tái cơ cấu hoạt động xuất nhập khẩu theo hướng bền vững, nâng cao giá trị gia tăng và tăng khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong lĩnh vực quản lý xuất xứ hàng hóa, công tác cấp giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) tiếp tục được đẩy mạnh. Tính đến nay, các cơ quan, tổ chức cấp C/O đã cấp hơn 811.000 bộ C/O; 32/34 Sở Công Thương địa phương đã thực hiện cấp C/O theo cơ chế phân quyền, phân cấp.

Song song đó, Cục Xuất nhập khẩu tăng cường phối hợp với cơ quan hải quan và cơ quan có thẩm quyền nước nhập khẩu để kiểm tra, xác minh xuất xứ hàng hóa, ngăn chặn gian lận thương mại và hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các FTA.

Trong lĩnh vực logistics, Bộ Công Thương đang triển khai kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050. Tuy nhiên, theo đánh giá của Cục Xuất nhập khẩu, chi phí logistics của Việt Nam hiện vẫn ở mức 16-18% GDP, cao hơn đáng kể so với mức trung bình toàn cầu khoảng 10-11%.

Từ nay đến cuối năm, Cục Xuất nhập khẩu đặt mục tiêu tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu theo hướng bền vững, phấn đấu duy trì mức tăng trưởng xuất khẩu bình quân 15-16%, kiểm soát nhập khẩu hợp lý và đẩy mạnh tận dụng các FTA thế hệ mới.

Tại cuộc họp, các đại biểu đã thảo luận, trao đổi nhiều nội dung liên quan đến công tác triển khai các nhiệm vụ trọng tâm của Cục Xuất nhập khẩu trong thời gian tới. Đồng thời đề xuất nhiều giải pháp, cơ chế phối hợp cụ thể giữa Cục và các đơn vị nhằm nâng cao hiệu quả công tác.

Định hình mô hình quản trị mới cho lĩnh vực xuất nhập khẩu

Phát biểu kết luận cuộc họp, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực của Cục Xuất nhập khẩu trong việc triển khai nhiệm vụ được giao, đặc biệt trong bối cảnh tình hình thế giới còn tiềm ẩn nhiều khó khăn.

Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng đề nghị Cục Xuất nhập khẩu rà soát toàn diện vai trò, chức năng và mô hình quản trị trong bối cảnh mới, bảo đảm lĩnh vực ngoại thương được điều hành đồng bộ, hiệu quả và gắn chặt với yêu cầu phát triển kinh tế đất nước.

Một nội dung được Bộ trưởng đặc biệt nhấn mạnh là yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số thực chất trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. Theo đó, Cục Xuất nhập khẩu cần phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng và thống nhất hệ thống dữ liệu dùng chung, tiến tới quản trị điều hành dựa trên dữ liệu số.

Bộ trưởng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ xây dựng Chiến lược xuất nhập khẩu, bảo đảm đồng bộ với chiến lược phát triển ngành và định hướng chung của Bộ Công Thương. Đồng thời, cần rà soát lại toàn bộ hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách liên quan để kịp thời sửa đổi, bổ sung phù hợp với thực tiễn phát triển.

Đối với nhiệm vụ điều hành năm 2026, Bộ trưởng đề nghị đánh giá hoạt động xuất nhập khẩu không chỉ dừng ở số liệu thống kê mà phải tiếp cận dưới góc độ quản trị theo từng ngành hàng, lĩnh vực và thị trường. Trên cơ sở đó, xây dựng các giải pháp điều hành linh hoạt, mở rộng thị trường xuất khẩu mới và phối hợp đồng bộ với các đơn vị sản xuất để xử lý hài hòa bài toán xuất khẩu, nhập khẩu và cán cân thương mại.