Tin Khu Vực
Sáng 31/10, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, kế hoạch năm 2027; ngân sách nhà nước năm 2026, dự toán năm 2027 và quyết toán ngân sách năm 2025.
Bộ trưởng Bộ Tài chính nhìn nhận, các ý kiến đại biểu đánh giá khách quan, thẳng thắn kết quả đạt được, đồng thời chỉ rõ tồn tại, hạn chế và nguyên nhân. Đại biểu cũng đề xuất nhiều giải pháp sát thực tiễn, khả thi cho 11 nhóm nhiệm vụ của kế hoạch năm 2027, nhằm đạt ở mức cao nhất các mục tiêu Nghị quyết của Đảng và Quốc hội đề ra.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội.
"Trên cơ sở ý kiến của các đại biểu, Bộ Tài chính sẽ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ, hoàn thiện báo cáo trình Chính phủ, trình Quốc hội ban hành nghị quyết và đưa vào công tác quản lý, điều hành", Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.
Tăng trưởng nhưng người dân phải được thụ hưởng thành quả
Bộ trưởng Bộ Tài chính thông tin, 9 tháng đầu năm 2026, tăng trưởng kinh tế đạt 9,01%, lạm phát ở mức 4,52%. Kết quả này là nỗ lực rất lớn, được dư luận trong nước, quốc tế và đại biểu Quốc hội đánh giá cao.
Trong khi đó, theo dự báo của Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm nay chỉ khoảng 2,8 - 3%, lạm phát ở mức 4,7%. Nguyên nhân chủ yếu là xung đột địa chính trị tác động đến giá dầu, nguồn cung và ảnh hưởng đến các cơ sở lọc hóa dầu.
"Chúng tôi đối chiếu chỉ số giá cả trên trang Livingcost.org. Nếu lấy mặt bằng của Việt Nam làm mốc 1 thì Mỹ cao gấp 3,7 lần, Singapore 3,13 lần, EU khoảng 2,5 lần, Thái Lan 1,5 lần, Lào 1,3 lần, Malaysia 1,24 lần", Bộ trưởng thông tin.
Dẫn chứng cụ thể, Bộ trưởng cho biết, trong nước, giá lương thực, thực phẩm chỉ tăng 4,17%, giá dịch vụ y tế tăng 1,12%, dịch vụ giáo dục tăng khoảng 1,39%. Theo Bộ trưởng, kết quả trên có được nhờ sự phối hợp giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, điều hành linh hoạt, chặt chẽ tỷ giá, lãi suất. Riêng năm nay, các khoản miễn, giảm thuế khoảng 240.000 tỷ đồng, cộng khoảng 120.000 tỷ đồng gia hạn, tổng cộng khoảng 360.000 tỷ đồng.
Đáng chú ý, Bộ trưởng cho biết, thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ báo cáo Chính phủ phương án tiếp tục lùi thời điểm áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, qua đó đưa toàn bộ các sắc thuế đối với xăng dầu về 0%. Đồng thời, Bộ sẽ báo cáo phương án tính toán giá điện.
"Chỉ đạo của Chính phủ và các đồng chí lãnh đạo chủ chốt xác định rất rõ, tăng trưởng nhưng người dân phải được thụ hưởng thành quả; lạm phát phải kiểm soát quanh 4,5% và tăng trưởng trên 10%", Tư lệnh ngành Tài chính nêu rõ.
Huy động nguồn lực cho giai đoạn 2026 - 2030
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, để tăng trưởng trên 10%, vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026 - 2030 phải tăng khoảng 2,21 lần so với giai đoạn 2021 - 2025. Tuy nhiên, nền kinh tế vẫn còn phụ thuộc nhiều vào thị trường tín dụng, vì vậy cần phát triển mạnh thị trường vốn.
Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, bảo đảm công khai, minh bạch với nhà đầu tư; đẩy mạnh cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, thu hút nhà đầu tư nước ngoài...
Một số kết quả bước đầu đã rõ nét, thị trường chứng khoán được nâng hạng, Luật Chứng khoán tiếp tục được trình Quốc hội sửa đổi. 9 tháng năm 2026, huy động vốn trên thị trường chứng khoán tăng 15% so với cùng kỳ; phát hành cổ phiếu ra công chúng tăng 60%; phát hành cổ phiếu riêng lẻ tăng 80%.
Từ cuối năm 2025 đến nay, chỉ riêng 10 doanh nghiệp thực hiện chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) đã huy động trên 60.000 tỷ đồng, gấp 9 lần cả giai đoạn 2021 - 2025. Mục tiêu đến năm 2030, vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt 120% GDP, từ mức khoảng 89% hiện nay.
Từ thực tiễn trên, Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, bảo đảm công khai, minh bạch với nhà đầu tư; đẩy mạnh cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, thu hút nhà đầu tư nước ngoài; phát triển các tổ chức đầu tư chuyên nghiệp để nhà đầu tư yên tâm gửi gắm vốn.
Ngân sách: Tăng cường nguồn lực, đẩy mạnh thanh toán tạm ứng
Trước băn khoăn của đại biểu về chất lượng dự toán, chuyển nguồn và tạm ứng, Bộ trưởng nhìn nhận, công tác phân tích, dự báo còn bất cập nên dự toán đưa ra thấp, thiếu chủ động. Năm 2025, thu ngân sách thực hiện tăng 3,6% so với dự toán và tăng 34% so với thực hiện năm 2024.
Theo Bộ trưởng, tình trạng này cũng có nguyên nhân khách quan. Đầu năm 2025, các dự báo chỉ đưa ra mức tăng trưởng 5,5 - 6,5%, nhưng cả năm tăng trưởng GDP về đích ở mức 8,02%.
Về tạm ứng, 9 tháng năm 2026, giải ngân vốn đầu tư công đạt 62,9%, trong đó tạm ứng chiếm tới 37%, chủ yếu cho các công trình hạ tầng quan trọng. Ngày 8/10, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 312/NQ-CP, yêu cầu tăng cường nguồn lực, đẩy mạnh thanh toán tạm ứng, thu hồi đúng quy định để sớm thanh quyết toán, đưa công trình vào khai thác.
Đối với vùng Đồng bằng sông Cửu Long, nhiều đại biểu đề nghị bố trí vốn thực hiện các công trình phòng, chống lũ lụt, xâm nhập mặn, nước biển dâng. Bộ trưởng Bộ Tài chính thông tin thêm, Dự toán Kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026 - 2030 đã bố trí 214 nghìn tỷ đồng hỗ trợ có mục tiêu cho 6 vùng (giai đoạn 2021 - 2025 là 118 nghìn tỷ đồng), cùng 56,6 nghìn tỷ đồng vốn ODA. Riêng Đồng bằng sông Cửu Long, nguồn lực thích ứng với biến đổi khí hậu chiếm khoảng 18% tổng nguồn hỗ trợ có mục tiêu. Nguồn lực này giúp vùng chủ động hơn trong ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn tới.