Tăng cường kiểm tra thị trường xăng dầu
Những ngày gần đây, một số doanh nghiệp bán lẻ và thương nhân phân phối xăng dầu tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và một số địa phương phản ánh việc tiếp cận nguồn hàng xăng dầu, đặc biệt là dầu diesel gặp khó khăn. Trao đổi với báo chí chiều 28/7, ông Trần Hữu Linh - Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương thông tin, gần đây, xung đột tại Trung Đông chưa chấm dứt khiến việc tạo nguồn của các doanh nghiệp đầu mối khó khăn. Cùng với nhu cầu tăng nhanh tại một số địa bàn, lượng khách dịch chuyển về hệ thống các đầu mối lớn nhiều hơn cho nên tạo áp lực lên khâu tiếp nhận, vận chuyển và bổ sung hàng hóa. Trong trường hợp này, một số đơn vị có thể phải điều tiết lượng bán trong thời gian ngắn nhằm duy trì khả năng cung ứng liên tục.
Bộ Công Thương tăng cường công tác kiểm tra hoạt động kinh doanh bán lẻ xăng dầu trên địa bàn nhằm bảo đảm nguồn cung phục vụ sản xuất, kinh doanh và nhu cầu tiêu dùng của người dân.
Hiện nay, Bộ Công Thương đang nắm chắc tình hình, nguồn cung vẫn được cân đối và không thiếu. Tuy nhiên, tại một số địa bàn có thể xuất hiện tình trạng thương nhân phân phối hoặc cửa hàng bán lẻ không lấy được hàng trong vài ngày gần đây, đặc biệt là mặt hàng dầu diesel. Điều này có thể là do một số thương nhân phân phối ký hợp đồng với nhiều đầu mối khác nhau, thay vì gắn bó với nguồn cung ổn định. Bên cạnh đó, không loại trừ nguyên nhân doanh nghiệp bán cầm chừng chờ tăng giá.
Đứng trước tình hình này, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã liên tục ban hành các văn bản về việc tăng cường công tác kiểm tra hoạt động kinh doanh bán lẻ xăng dầu trên địa bàn nhằm bảo đảm nguồn cung phục vụ sản xuất, kinh doanh và nhu cầu tiêu dùng của người dân. Gần đây nhất, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã ban hành Công văn số 2371/TTTN-NV ngày 23/7/2026 gửi Sở Công Thương các tỉnh, thành phố về việc tăng cường công tác kiểm tra hoạt động kinh doanh bán lẻ xăng dầu trên địa bàn.
Công văn nêu rõ, để bảo đảm cung ứng đầy đủ, liên tục mặt hàng xăng dầu phục vụ sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của nhân dân, góp phần ổn định thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đề nghị Sở Công Thương các tỉnh, thành phố chỉ đạo chi cục quản lý thị trường và các đơn vị liên quan triển khai ngay nhiều biện pháp.
Trong đó, tăng cường giám sát địa bàn, nắm chắc tình hình cung cầu mặt hàng xăng dầu, trọng tâm là dầu DO. Phân công công chức quản lý chặt chẽ địa bàn, theo dõi sát sao diễn biến tình hình cung cầu, lượng tồn kho và giá bán thực tế mặt hàng xăng dầu tại từng cửa hàng bán lẻ trên địa bàn. Kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm (nếu có) như: Găm hàng, bán hàng nhỏ giọt, giảm thời gian bán hàng hoặc tự ý ngừng bán hàng không có lý do chính đáng/chưa được chấp thuận bằng văn bản.
Cùng đó, đôn đốc các thương nhân đảm bảo nguồn cung và duy trì bán hàng; đôn đốc các thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối và các cửa hàng bán lẻ xăng dầu trên địa bàn thực hiện nghiêm túc việc đăng ký, cam kết bảo đảm nguồn hàng; chủ động nguồn cung để cung ứng liên tục cho thị trường. Yêu cầu toàn bộ các cửa hàng bán lẻ xăng dầu mở cửa bán hàng đúng thời gian đã đăng ký, niêm yết giá đầy đủ và bán đúng giá niêm yết.
Hoàn thiện hành lang pháp lý cho thị trường xăng dầu
Song song với các giải pháp kiểm tra, kiểm soát thị trường xăng dầu, tránh tình trạng thiếu hụt nguồn cung, Bộ Công Thương đã xây dựng dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 83/2014/NĐ-CP ngày 3/9/2014 của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu.
Tại hội nghị lấy ý kiến dự thảo nghị định diễn ra mới đây, ông Trần Hữu Linh cho hay, sau nhiều lần xây dựng, chỉnh sửa, Bộ Công Thương dự kiến trình Chính phủ lần cuối dự thảo nghị định về kinh doanh xăng dầu trong tháng 7 để xem xét ban hành.
Theo đó, một trong những nội dung trọng tâm của Dự thảo là sửa đổi điều kiện đối với thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu theo hướng nâng cao năng lực, trách nhiệm và tính bền vững của doanh nghiệp tham gia thị trường. Theo đó, thương nhân đầu mối phải có ít nhất 36 tháng liên tục hoạt động dưới hình thức thương nhân phân phối xăng dầu để bảo đảm đủ kinh nghiệm và năng lực hoạt động; phải sở hữu kho tiếp nhận xăng dầu có tổng sức chứa tối thiểu 15.000 m³ và sở hữu tối thiểu 10 cửa hàng bán lẻ xăng dầu thay vì cho phép đi thuê như trước đây.
Dự thảo cũng bổ sung trách nhiệm thực hiện tổng nguồn xăng dầu tối thiểu không thấp hơn 100.000 m³/năm; trường hợp 2 năm liên tiếp không đạt mức này sẽ bị thu hồi giấy phép.
Dự thảo cắt giảm tối đa khâu trung gian, tạo lập chuỗi cung ứng thông suốt từ khâu tạo nguồn đến khâu phân phối. Loại hình thương nhân bán lẻ xăng dầu (đại lý bán lẻ xăng dầu, thương nhân nhận quyền bán lẻ xăng dầu) và thương nhân phân phối xăng dầu được sáp nhập thành một loại hình thống nhất với tên gọi là thương nhân phân phối xăng dầu nhằm phản ánh đầy đủ hoạt động phân phối (bán buôn, bán lẻ) của thương nhân. Thương nhân phân phối sẽ được bãi bỏ giấy xác nhận đủ điều kiện do Bộ Công Thương cấp, chuyển sang phương thức quản lý bằng hậu kiểm trên cơ sở báo cáo, đăng ký và kê khai của thương nhân nhằm giảm gánh nặng thủ tục hành chính.
Một nội dung quan trọng khác là đổi mới cơ chế điều hành giá theo nguyên tắc thị trường, trao quyền chủ động cho doanh nghiệp nhưng đồng thời tăng cường trách nhiệm và sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước. Theo đó, Nhà nước không công bố giá cơ sở định kỳ như hiện nay; thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối được quyền tự quyết định và công bố giá bán lẻ trong hệ thống phân phối của mình trên cơ sở công thức giá quy định tại Nghị định.
Sau khi điều chỉnh giá, thương nhân có trách nhiệm kê khai giá và gửi thông báo đến cơ quan quản lý để kiểm tra, giám sát. Đối với vùng sâu, vùng xa, giá bán lẻ của thương nhân phân phối không được vượt quá mức giá cao nhất do thương nhân đầu mối công bố tại cùng địa bàn nhằm bảo đảm an sinh xã hội. Nhà nước chỉ công bố một yếu tố hình thành giá là chi phí kinh doanh định mức để thương nhân áp dụng, góp phần ngăn chặn việc tăng giá bất hợp lý.
Ngoài ra, dự thảo quy định thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối bắt buộc phải kết nối mạng với Bộ Công Thương để cung cấp dữ liệu về kho chứa, tồn kho, tổng nguồn, hệ thống phân phối và kê khai giá, tạo cơ sở cho việc theo dõi sát diễn biến cung cầu và thị trường. Dự thảo cũng bổ sung trách nhiệm của thương nhân đầu mối trong việc bảo đảm quyền lợi của các thương nhân phân phối do mình cung cấp xăng dầu.
Trước đó, thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tại Thông báo số 333/TB-VPCP ngày 26/6/2026, Bộ Công Thương đã nghiên cứu, rà soát, tiếp thu ý kiến của các đại biểu và hoàn thiện bổ sung đối với dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu và các Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 83/2014/NĐ-CP, gửi lấy ý kiến các bộ, cơ quan ngang bộ tại Công văn số 5091/BCT-TTTN ngày 3/7/2026. Trên cơ sở ý kiến nhận được của các bộ, cơ quan ngang bộ đã gửi về, Bộ Công Thương tiếp tục hoàn thiện dự thảo Nghị định.