Thúc đẩy phát triển hệ thống lưu trữ
Trả lời câu hỏi về cơ chế hỗ trợ điện mặt trời mái nhà, ông Bùi Quốc Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), cho biết, Bộ được Chính phủ giao xây dựng quyết định ban hành cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà.
Theo dự thảo, chính sách gồm hai nhóm hỗ trợ là hỗ trợ một phần kinh phí đầu tư từ ngân sách nhà nước và tạo điều kiện để các hộ dân vay vốn ưu đãi đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà.
Họp báo thường kỳ Bộ Công Thương. Ảnh: Nguyễn Nam
Tuy nhiên, sau khi lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan, Bộ Tài chính cho biết hiện chưa bố trí được nguồn ngân sách để thực hiện chính sách hỗ trợ, trong khi cơ chế tín dụng vẫn còn ý kiến khác nhau về đơn vị cho vay. Vì vậy, quyết định này đến nay chưa được ban hành.
Dù vậy, theo ông Bùi Quốc Hùng, ngày 26/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 243/2026/NĐ-CP của Chính phủ: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 57/2025/NĐ-CP ngày 3/3/2025 của Chính phủ quy định cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn và Nghị định số 58/2025/NĐ-CP ngày 3/3/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới (Nghị định 243) bổ sung nhiều cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà, tạo cơ sở triển khai một số nội dung trong thời gian tới.
Liên quan đề xuất của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đầu tư thêm 1.700 MW hệ thống lưu trữ điện, đại diện Cục Điện lực cho biết, điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2021 - 2030 tầm nhìn 2050 đặt mục tiêu đến năm 2030 phát triển từ 10.000 - 16.000 MW công suất lưu trữ năng lượng. Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương đã phân bổ chỉ tiêu cho các địa phương và EVN.
Hiện Tổng công ty Điện lực miền Bắc và Tổng công ty Điện lực Hà Nội đang triển khai đầu tư hệ thống lưu trữ. Trong khi đó, theo tính toán của Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO), miền Trung và miền Nam hiện chưa có nhu cầu cấp thiết do nguồn cung vẫn đáp ứng phụ tải, vì vậy việc đầu tư trước mắt tập trung tại miền Bắc.
Theo đại diện Cục Điện lực, thời gian tới, không chỉ EVN mà các địa phương cũng sẽ tiếp tục đầu tư hệ thống lưu trữ năng lượng. Đồng thời, Bộ Công Thương đang nghiên cứu để coi hệ thống lưu trữ là một loại hình dịch vụ hỗ trợ vận hành hệ thống điện.
Đáng chú ý, hệ thống lưu trữ cũng sẽ là yêu cầu bắt buộc đối với các dự án điện mặt trời tập trung. Theo đó, các dự án nằm trong quy hoạch phát triển điện quốc gia phải đầu tư hệ thống lưu trữ tương đương khoảng 10% công suất trong thời gian 2 giờ.
Chưa áp dụng giá điện theo giờ đối với khách hàng sinh hoạt
Liên quan đề xuất điều chỉnh giờ cao điểm, thấp điểm đối với điện sinh hoạt, ông Bùi Quốc Hùng cho biết, trước đây hệ thống điện có hai khoảng thời gian cao điểm là buổi trưa và buổi tối. Tuy nhiên, khi điện mặt trời phát triển mạnh, lượng điện phát vào buổi trưa tăng đáng kể, khiến phụ tải cao điểm giữa ngày gần như được san bằng, nên giờ cao điểm hiện chỉ còn tập trung vào buổi tối.
Ông Bùi Quốc Hùng - Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công Thương. Ảnh: Nguyễn Nam
Hiện việc áp dụng giá điện theo giờ chưa triển khai đối với khách hàng sinh hoạt. Tuy nhiên, đây là nhóm khách hàng có mức tiêu thụ điện lớn, chỉ đứng sau khu vực công nghiệp.
Vì vậy, trong quá trình sửa đổi Luật Điện lực, Bộ Công Thương đang nghiên cứu phương án áp dụng đối với các hộ sử dụng điện lớn, có khả năng điều chỉnh phụ tải sang giờ thấp điểm để giảm áp lực huy động nguồn điện.
Tuy nhiên, việc áp dụng còn phụ thuộc vào nhiều điều kiện như hệ thống công tơ đo đếm theo thời gian sử dụng, hạ tầng kỹ thuật, hệ thống truyền dữ liệu và kết quả đánh giá tác động đối với người dân cũng như toàn xã hội. Do đó, nội dung này hiện mới ở giai đoạn nghiên cứu, chưa có thời điểm áp dụng cụ thể.
Theo Bộ Công Thương, mục tiêu của việc điều chỉnh là khuyến khích khách hàng sử dụng điện lớn dịch chuyển phụ tải sang giờ thấp điểm, giảm áp lực huy động công suất và bảo đảm vận hành hệ thống điện an toàn.
Trả lời câu hỏi về hóa đơn tiền điện tăng cao trong tháng 6, đại diện Bộ Công Thương cho hay, nguyên nhân chủ yếu là nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh trong các đợt nắng nóng, đặc biệt đối với điện sinh hoạt.
Bên cạnh đó, giá điện sinh hoạt được tính theo biểu giá lũy tiến. Khi sản lượng điện tăng và chuyển sang các bậc thang cao hơn, đơn giá điện cũng tăng tương ứng. Việc sử dụng nhiều điều hòa nhiệt độ và các thiết bị làm mát trong mùa nắng nóng khiến sản lượng điện tiêu thụ tăng mạnh, dẫn đến hóa đơn tiền điện cao hơn.
Bộ Công Thương khuyến nghị người dân sử dụng điện tiết kiệm, hạn chế tiêu thụ điện trong các khung giờ có giá cao, đồng thời kiểm soát sản lượng điện sử dụng để tránh vượt lên các bậc giá điện cao, qua đó giảm chi phí tiền điện hàng tháng.
Tại họp báo thường kỳ quý II/2026 của Bộ Công Thương, đại diện Cục Điện lực đã trả lời nhiều nội dung khác được các cơ quan truyền thông quan tâm, đặt câu hỏi.