Bộ Công Thương: Tập trung nguồn lực cho phát triển ngành công nghiệp nền tảng

Bộ Công Thương đang xây dựng chính sách, tập trung nguồn lực cho phát triển các ngành công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp nền tảng.
3 trụ cột phát triển ngành công nghiệp công nghệ số Cần ưu tiên phát triển ngành công nghiệp năng lượng

Ông Lương Đức Toàn - Phó trưởng Phòng Công nghiệp chế tạo, Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương trao đổi với phóng viên Báo Công Thương xung quanh vấn đề này.

Giai đoạn từ năm 2011-2020, công nghiệp có tốc độ tăng trưởng cao nhất trong các ngành kinh tế, xin ông nêu cụ thể và đánh giá tốc độ của tăng trưởng của ngành này thời gian qua?

Trong giai đoạn chiến lược 10 năm 2011 - 2020 vừa qua, công nghiệp là ngành có đóng góp ngày càng lớn trong nền kinh tế; cơ cấu từng bước dịch chuyển theo hướng hiện đại; đã hình thành được một số ngành công nghiệp có quy mô lớn, có khả năng cạnh tranh và vị trí vững chắc trên thị trường quốc tế.

Cụ thể, quy mô sản xuất công nghiệp liên tục được mở rộng với chỉ số sản xuất công nghiệp giai đoạn 2011-2020 tăng cao (bình quân 7,7%/năm), tốc độ tăng trưởng giá trị tăng thêm bình quân tăng 7,42%/năm, góp phần đưa công nghiệp thành trở thành ngành có tốc độ tăng trưởng cao nhất trong các ngành kinh tế quốc dân; đưa Việt Nam trở thành một trong những trung tâm công nghiệp của khu vực và của thế giới, thuộc nhóm ASEAN-4 và nhóm 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh công nghiệp trung bình cao.

Chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp có sự chuyển biến theo hướng hiện đại. Giảm tỷ trọng các ngành thâm dụng tài nguyên, tăng tỷ trọng của các ngành chế biến chế tạo.

Chuyển dịch nội ngành từ các ngành thâm dụng lao động (dệt may, da giày) sang các ngành thâm dụng vốn (thép, ô tô, hóa chất) và hiện nay là sang các ngành thâm dụng công nghệ (điện tử, công nghệ thông tin).

Việt Nam đã hình thành được một số ngành công nghiệp chủ lực của nền kinh tế, tạo nền tảng quan trọng cho tăng trưởng dài hạn, cũng như thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Ông Lương Khắc Toàn
Ông Lương Đức Toàn- Phó trưởng Phòng Công nghiệp chế tạo, Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương

Công nghiệp chế biến, chế tạo trở thành động lực tăng trưởng của toàn ngành và toàn nền kinh tế. Tốc độ tăng trưởng cao nhất (bình quân 10,4%/năm), đóng góp vào tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước tăng nhanh qua các năm.

Giá trị tăng thêm ngành chế biến, chế tạo bình quân đầu người giai đoạn 2011-2020 đạt kết quả ấn tượng và tăng đều qua các năm (bình quân tăng 9,2%/ năm; trong đó năm 2017 đạt mức tăng cao nhất 13,1%).

Nếu duy trì tốc độ tăng MVA cao ở mức trên 10% như thời gian vừa qua thì trong vòng từ 5 đến 7 năm tới, nước ta sẽ đạt tiêu chí để gia nhập nhóm các nền kinh tế công nghiệp mới nổi theo tiêu chí phân loại của UNIDO.

Ngành công nghiệp hiện nay được nhận định đang phát triển mất cân đối, theo ông, nguyên nhân mấu chốt nằm ở đâu?

Hệ thống thể chế, chính sách phát triển công nghiệp còn chưa phát huy hiệu lực, hiệu quả để thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa. Việc ban hành chính sách, pháp luật thúc đẩy phát triển công nghiệp nhiều khi còn chậm, với chất lượng chính sách còn chưa cao. Chưa có các công cụ chính sách đủ mạnh để thúc đẩy phát triển công nghiệp, thể hiện công nghiệp hoá là cốt lõi của quá trình phát triển.

Chính sách kinh tế vĩ mô chưa điều tiết phù hợp các nguồn lực quốc gia cho phát triển công nghiệp, chưa khuyến khích sự quan tâm của xã hội đầu tư vào lĩnh vực sản xuất công nghiệp. Việc này dẫn đến sản xuất công nghiệp gặp nhiều khó khăn về tiếp cận vốn do bản chất của khu vực sản xuất đòi hỏi lượng vốn đầu tư lớn và dài hạn, thời gian thu hồi vốn chậm, lợi nhuận biên kém hấp dẫn so với đầu tư vào lĩnh vực khác như bất động sản, tài chính.

Nội lực của nền công nghiệp trong nước còn yếu, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp công nghiệp trong nước chưa cao, giá trị gia tăng tạo ra trong nước còn thấp, nền công nghiệp chủ yếu phụ thuộc vào các nguồn lực bên ngoài.

Nguồn nhân lực công nghiệp còn yếu kém, tỉ lệ lao động đã qua đào tạo thấp, thiếu tính liên kết giữa khu vực sản xuất với các cơ sở đào tạo, đội ngũ lãnh đạo các doanh nghiệp công nghiệp còn thiếu kinh nghiệm cạnh tranh trên thị trường toàn cầu, thiếu nền tảng lý thuyết khoa học về quản trị sản xuất, không có cơ hội tiếp cận với các phương pháp quản lý sản xuất hiệu quả.

Bên cạnh đó, trình độ công nghệ của doanh nghiệp công nghiệp trong nước còn hạn chế, đa số các doanh nghiệp Việt Nam đang đứng ngoài cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, với sự tiếp cận ở mức độ thấp đối với tất cả các trụ cột của một nền sản xuất thông minh.

Bộ Công Thương đang xây dựng Luật Phát triển công nghiệp, trong đó tập trung điều chỉnh các hoạt động phát triển một số ngành công nghiệp nền tảng, luật này đã triển khai đến đâu, thưa ông?

Mặc dù Đảng đã đề ra chủ trương công nghiệp hóa đất nước qua nhiều kỳ Đại hội (từ Đại hội VIII đến Đại hội XII), tuy nhiên, nhiều chỉ tiêu, tiêu chí trong mục tiêu phấn đấu để đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại đã chưa đạt được.

Nguyên nhân chủ yếu là do Nhà nước chưa thể chế hóa một cách có hiệu lực, hiệu quả các chủ trương của Đảng, mà tiêu biểu là chưa có một hệ thống pháp luật thống nhất để cụ thể hóa các tiêu chí về công nghiệp hóa làm cơ sở để thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp ưu tiên.

Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 17/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã định hướng "Ưu tiên xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật chuyên ngành về phát triển công nghiệp quốc gia" trong quá trình xây dựng và hoàn thiện thể chế, chính sách thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Phục hồi sản xuất công nghiệp
Xây dựng ngành công nghiệp Việt Nam thích ứng với bối cảnh mới

Trên cơ sở đó, tại Kế hoạch số 13-KH/TW ngày 28/11/2022 thực hiện Nghị quyết 29 nêu trên, Bộ Chính trị đã chỉ đạo Bộ Công Thương "xây dựng hồ sơ luật về phát triển công nghiệp trình cấp có thẩm quyền".

Như vậy, việc xây dựng Luật về phát triển công nghiệp là hoàn toàn phù hợp với định hướng của Đảng về việc hoàn thiện hệ thống thể chế, pháp luật trong nhiệm kỳ này để hướng tới mục tiêu thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Trên cơ sở đánh giá toàn diện các thành tựu, hạn chế, tiềm năng và thách thức của công nghiệp Việt Nam, vào tháng 4/2022, Bộ Công Thương đã hoàn thiện Hồ sơ đề nghị xây dựng Luật về phát triển công nghiệp, được Chính phủ thông qua chủ trương và báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội đăng ký vào Chương trình xây dựng luật của Quốc hội.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét, đề nghị Chính phủ tiếp tục hoàn thiện Hồ sơ đề nghị xây dựng Dự án Luật về phát triển công nghiệp, bảo đảm tính khả thi của Dự án; tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành; đánh giá đầy đủ hơn tác động của Dự án Luật đối với kinh tế - xã hội để xem xét, báo cáo Quốc hội.

Hiện tại, Bộ Công Thương đang tiến hành tiếp thu, giải trình ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đồng thời tiếp thu những chủ trương, định hướng, giải pháp mới của Đảng về phát triển công nghiệp quốc gia tại Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 17/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 để tiếp tục hoàn thiện Hồ sơ đề nghị xây dựng Luật về phát triển công nghiệp, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong thời gian gần nhất.

Mục tiêu của Đề án tái cơ cấu ngành Công Thương giai đoạn đến năm 2030 là thực hiện chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế, nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh. Thưa ông, để hiện thực hóa các mục tiêu này, giải pháp cần được tập trung là gì?

Hoàn thiện hệ thống thể chế, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật để làm nền tảng, cơ sở cho các hoạt động thúc đẩy phát triển công nghiệp.

Phối hợp với các Bộ, ngành, cơ quan liên quan trong việc tiếp tục tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi cho phát triển công nghiệp thông qua điều hành bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, các chính sách tài chính, tiền tệ, thuế cũng như các công cụ hỗ trợ thúc đẩy phát triển công nghiệp.

Phân bổ hợp lý các nguồn lực quốc gia từ Trung ương đến địa phương để tập trung phát triển các ngành công nghiệp, đặc biệt là các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp ưu tiên như vật liệu, cơ khí, chế tạo, chế biến, công nghiệp hỗ trợ cũng như các ngành Việt Nam có lợi thế sử dụng lao động và xuất khẩu như dệt may, da – giày, điện tử…

Phát triển hệ thống doanh nghiệp công nghiệp. Đặc biệt là phát triển các doanh nghiệp công nghiệp tư nhân trong nước thực sự trở thành một động lực quan trọng cho phát triển công nghiệp đất nước.

Phát triển nguồn nhân lực công nghiệp đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đặc biệt là yêu cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4.

Thúc đẩy khoa học và công nghệ, các hoạt động đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển cho các ngành công nghiệp.

Khai thác hợp lý nguồn tài nguyên, khoáng sản để huy động nguồn lực phát triển các ngành công nghiệp vật liệu, công nghiệp hỗ trợ và công nghiệp chế biến, chế tạo; bảo đảm việc bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu trong quá trình phát triển công nghiệp.

Việt Anh- Hải Linh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Cục Công nghiệp

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Từ đất hiếm đến con chip Việt Nam

Từ đất hiếm đến con chip Việt Nam

Từ 22 triệu tấn đất hiếm đến con chip kích cỡ bằng namonet là quá trình rất dài. Vậy Việt Nam đang ở đoạn nào trong tiến trình này?
“Sức khỏe” ngành sản xuất đang phục hồi tích cực

“Sức khỏe” ngành sản xuất đang phục hồi tích cực

2 tháng đầu năm 2024, chỉ số IIP tăng 5,7%; PMI tháng 2/2024 cũng trên ngưỡng 50 điểm…Đây được coi là tín hiệu tốt đối với ngành sản xuất Việt Nam.
Vĩnh Phúc: Sản xuất công nghiệp duy trì đà tăng

Vĩnh Phúc: Sản xuất công nghiệp duy trì đà tăng

2 tháng đầu năm 2024, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc tăng 16,16% so với cùng kỳ năm 2023.
Dự báo, sản xuất sẽ tăng trưởng mạnh trong nửa cuối năm 2024

Dự báo, sản xuất sẽ tăng trưởng mạnh trong nửa cuối năm 2024

Đơn đặt hàng được cải thiện, giúp chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp 2 tháng đầu năm 2024 tăng gần 6% và dự báo sẽ bứt phá trong nửa cuối năm nay.
Tháng 2/2024: Sản xuất công nghiệp của Bắc Ninh sụt giảm đáng kể

Tháng 2/2024: Sản xuất công nghiệp của Bắc Ninh sụt giảm đáng kể

So với tháng trước và cùng kỳ năm trước, chỉ số sản xuất công nghiệp của tỉnh Bắc Ninh tháng 2/2024 tiếp tục giảm lần lượt 8,72% và 14,61%.

Tin cùng chuyên mục

Khuyến công Vĩnh Long: Dấu ấn 10 năm triển khai

Khuyến công Vĩnh Long: Dấu ấn 10 năm triển khai

Gần 10 năm triển khai, công tác khuyến công của Vĩnh Long đã gặt hái được những kết quả quan trọng, góp sức phát triển ngành Công Thương của địa phương.
Thanh Hóa: Tạo động lực mới cho tăng trưởng công nghiệp gắn với dịch vụ logistics

Thanh Hóa: Tạo động lực mới cho tăng trưởng công nghiệp gắn với dịch vụ logistics

Thanh Hóa ưu tiên thu hút các dự án mới, hàm lượng cao, tạo động lực, đột phá mới cho tăng trưởng công nghiệp.
Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng ở 56 địa phương trong 2 tháng đầu năm 2024

Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng ở 56 địa phương trong 2 tháng đầu năm 2024

Theo Tổng cục Thống kê, chỉ số sản xuất công nghiệp 2 tháng đầu năm 2024 so với cùng kỳ năm trước tăng ở 56 địa phương.
Đồng Nai: Phê duyệt Đề án chuyển đổi Khu công nghiệp Biên Hòa 1 thành Khu đô thị, thương mại, dịch vụ

Đồng Nai: Phê duyệt Đề án chuyển đổi Khu công nghiệp Biên Hòa 1 thành Khu đô thị, thương mại, dịch vụ

UBND tỉnh Đồng Nai vừa có quyết định phê duyệt đề án chuyển đổi công năng Khu công nghiệp Biên Hòa 1 thành Khu đô thị - thương mại - dịch vụ.
Sắp trình Chính phủ Đề án phát triển nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn

Sắp trình Chính phủ Đề án phát triển nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn

Đề án “Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2045” sẽ được Bộ KH&ĐT trình Chính phủ trong quý I/2024.
Hà Nội: Tôn vinh 42 nghệ nhân ngành thủ công mỹ nghệ

Hà Nội: Tôn vinh 42 nghệ nhân ngành thủ công mỹ nghệ

Chiều 28/2, Sở Công Thương Hà Nội tổ chức Lễ phong tặng danh hiệu nghệ nhân Hà Nội năm 2023 ngành thủ công mỹ nghệ cho 42 cá nhân.
Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục "hút" vốn FDI

Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục "hút" vốn FDI

Công nghiệp chế biến chế tạo dẫn đầu thu hút vốn FDI với tổng vốn đầu tư đạt gần 2,54 tỷ USD, chiếm 59,1% tổng vốn đầu tư đăng ký, tăng 16,8% so với cùng kỳ.
Nam Định: Thu hút thêm dự án FDI 60 triệu USD vào Khu công nghiệp lớn nhất tỉnh

Nam Định: Thu hút thêm dự án FDI 60 triệu USD vào Khu công nghiệp lớn nhất tỉnh

Mới đây, Dự án FDI 60 triệu USD sản xuất các sản phẩm vải không nhuộm, vải có nhuộm, … được đầu tư vào Khu công nghiệp dệt may Rạng Đông, tỉnh Nam Định.
Bắc Giang: Mở rộng kết cấu hạ tầng khu công nghiệp Việt - Hàn

Bắc Giang: Mở rộng kết cấu hạ tầng khu công nghiệp Việt - Hàn

Phó Thủ tướng Lê Minh Khái vừa ký Quyết định 196/QĐ-TTg chấp thuận chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng KCN Việt Hàn mở rộng.
2 tháng đầu năm 2024, Việt Nam đầu tư ra nước ngoài 17 dự án mới

2 tháng đầu năm 2024, Việt Nam đầu tư ra nước ngoài 17 dự án mới

2 tháng đầu năm 2024, các doanh nghiệp Việt Nam đã đầu tư ra nước ngoài 17 dự án đầu tư, với tổng vốn đăng ký 25 triệu USD.
Khai thác và chế biến khoáng sản: Chú trọng nghiên cứu, đầu tư đổi mới công nghệ

Khai thác và chế biến khoáng sản: Chú trọng nghiên cứu, đầu tư đổi mới công nghệ

Trong khai thác và chế biến khoáng sản, hoạt động khoa học và công nghệ đã góp phần đẩy mạnh đổi mới công nghệ nâng cao năng suất, chất lượng, giảm giá thành...
Đồng Nai thu hút gần 500 triệu USD đầu tư vào khu công nghiệp trong 2 tháng

Đồng Nai thu hút gần 500 triệu USD đầu tư vào khu công nghiệp trong 2 tháng

Trong 2 tháng đầu năm 2024, Đồng Nai đã thu hút 12 dự án mới với tổng vốn đầu tư gần 36 triệu USD.
Hoàn thiện chính sách phát triển hạ tầng gắn với công nghiệp hiện đại

Hoàn thiện chính sách phát triển hạ tầng gắn với công nghiệp hiện đại

Tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 13 ngày 16/1/2012 về xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ nhằm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.
Sản xuất công nghiệp tăng tốc ngay đầu năm: Quyết tâm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng

Sản xuất công nghiệp tăng tốc ngay đầu năm: Quyết tâm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng

Với mục tiêu tăng trưởng GDP 2024 đạt 6-6,5%, ngay đầu năm Chính phủ, bộ ngành,địa phương đã quyết liệt vào cuộc. Đáng chú ý, khu vực công nghiệp phục hồi mạnh.
Thúc đẩy hợp tác cung cấp linh kiện thiết bị giữa Việt Nam - Hàn Quốc

Thúc đẩy hợp tác cung cấp linh kiện thiết bị giữa Việt Nam - Hàn Quốc

Tại trụ sở Viện Nghiên cứu Cơ khí vừa diễn ra buổi làm việc giữa các đơn vị Việt Nam với các đối tác Hàn Quốc nhằm thúc đẩy hợp tác cung cấp linh kiện thiết bị.
Bắc Giang: Đầu tư 1.800 tỷ đồng xây dựng Khu công nghiệp Phúc Sơn

Bắc Giang: Đầu tư 1.800 tỷ đồng xây dựng Khu công nghiệp Phúc Sơn

Thủ tướng Chính phủ vừa có quyết định chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp Phúc Sơn, tỉnh Bắc Giang.
Bài 3: Phát triển công nghiệp phụ trợ bán dẫn nên bắt đầu từ đâu?

Bài 3: Phát triển công nghiệp phụ trợ bán dẫn nên bắt đầu từ đâu?

Công nghiệp phụ trợ không chỉ liên quan đến chất bán dẫn mà liên quan đến nhiều sản phẩm khác và đây thường là các ngành công nghệ cao, rất cần sự hỗ trợ HTQT.
Bài 2: “Làm bán dẫn” không thể thiếu công nghiệp phụ trợ

Bài 2: “Làm bán dẫn” không thể thiếu công nghiệp phụ trợ

Để phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, thị trường nhân lực và sản xuất bán dẫn phải được xây dựng song song, gắn đào tạo, nghiên cứu R&D với sản xuất.
Tái chế sản phẩm bao bì: Cơ hội thúc đẩy ngành công nghiệp môi trường công nghệ cao

Tái chế sản phẩm bao bì: Cơ hội thúc đẩy ngành công nghiệp môi trường công nghệ cao

Việc sản phẩm nhựa tái chế của Việt Nam đã xuất khẩu đi 12 quốc gia, điều này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp môi trường công nghệ cao.
Kon Tum: Làm rõ trách nhiệm về những bất cập trong xây dựng hạ tầng công nghiệp

Kon Tum: Làm rõ trách nhiệm về những bất cập trong xây dựng hạ tầng công nghiệp

UBND tỉnh Kon Tum đã chỉ đạo các sở, ngành liên quan khẩn trương làm rõ trách nhiệm về những tồn tại, bất cập tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp trên địa bàn.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động