Bộ Công Thương họp về giải pháp đảm bảo nguồn than nhập khẩu cho sản xuất điện

Cùng dự cuộc họp có đại diện các đơn vị thuộc Bộ Công Thương và đại diện các đơn vị cung cấp, sử dụng than cho sản xuất điện.

Tại cuộc họp, ông Trịnh Đức Duy, Phó Vụ trưởng Vụ Dầu khí và Than đã trình bày báo cáo tổng quan về công tác cung cấp than nhập khẩu cho sản xuất điện năm 2026 và các năm tiếp theo.

Về sử dụng than cho sản xuất điện 5 tháng đầu năm 2026 và dự kiến kế hoạch nhu cầu các tháng còn lại của năm 2026, Phó Vụ trưởng cho biết, theo báo cáo của Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện quốc gia (NSMO), tổng lượng than tiêu thụ cho sản xuất điện 5 tháng đầu năm 2026 khoảng 35,53 triệu tấn, bằng khoảng 41,66% so với dự kiến theo Biểu đồ cấp than cho sản xuất điện năm 2026 (khoảng 85,28 triệu tấn). Kết quả thực hiện 5 tháng đầu năm 2026 cho thấy, công tác cung ứng nhiên liệu than đã cơ bản đảm bảo đáp ứng yêu cầu của hệ thống điện. 

Qua thực tế vận hành hệ thống điện cho thấy, nhu cầu than cho sản xuất điện tiếp tục tăng cao (trên 80 triệu tấn), trong khi khả năng khai thác than bình quân chỉ đạt khoảng 40 - 45 triệu tấn/năm. Bên cạnh đó, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, như: xung đột quân sự tại Trung Đông, thay đổi về chính sách khai thác, xuất khẩu than của Chính phủ Indonesia… trong khi Việt Nam tiếp tục có nhu cầu nhập khẩu khoảng 17-19 triệu tấn than bitum/ábitum cho sản xuất điện năm 2026, tương ứng khoảng 20 - 22% so với dự kiến tổng nhu cầu than cho sản xuất điện năm 2026.

Tại cuộc họp, đại diện các đơn vị cung cấp và sử dụng than cho sản xuất điện đã trao đổi, đánh giá tình hình cung ứng và tiêu thụ than, tác động về việc thay đổi chính sách liên quan đến khai thác, xuất khẩu than của Chính phủ Indonesia đến việc cung cấp than cho sản xuất điện; thảo luận về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực, hiệu quả trong việc chuẩn bị nguồn than nhập khẩu ổn định, đáp ứng đủ cho sản xuất điện các tháng còn lại của năm 2026 và các năm tiếp theo.

Cũng tại cuộc họp, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài đã thông tin thêm về Chính sách của Indonesia liên quan đến cơ chế tập trung đầu mối xuất khẩu than. Về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam đã có Công hàm gửi Bộ trưởng Bộ Năng lượng và Tài nguyên khoáng sản Indonesia trao đổi về tầm quan trọng của nguồn nhiên liệu than Indonesia đối với Việt Nam, trong đó đã đề nghị Indonesia tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi, duy trì sản lượng than xuất khẩu sang Việt Nam trong năm 2026 và các năm tiếp theo; đồng thời, ưu tiên việc thực hiện các hợp đồng mua bán than đã được doanh nghiệp hai nước ký kết để góp phần đảm bảo an ninh năng lượng và hoạt động sản xuất điện của Việt Nam.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long ghi nhận, hoan nghênh và đánh giá cao nỗ lực của các doanh nghiệp trong công tác chuẩn bị nguồn than nói chung và nguồn than nhập khẩu nói riêng cho sản xuất điện thời gian qua, đặc biệt là khoảng thời gian các tháng mùa khô vừa qua. Đồng thời, Thứ trưởng cảm ơn các đơn vị đã luôn chủ động phối hợp, đồng hành cùng Bộ Công Thương trong việc đảm bảo cung cấp điện phục vụ phát triển kinh tế - xã hội thời gian qua.

Trong bối cảnh các nhà máy nhiệt điện than đang đóng góp vai trò rất quan trọng trong việc bảo đảm cung ứng điện cho hệ thống điện quốc gia, qua đó góp phần giữ vững an ninh năng lượng quốc gia, để tiếp tục chủ động ứng phó với những diễn biến phức tạp của thị trường than thế giới, trong đó có thị trường than Indonesia, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long đề nghị các đơn vị tập trung triển khai một số nhiệm vụ sau:

Thứ nhất, đề nghị tất cả các đơn vị tiếp tục thực hiện nghiêm các chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Công Thương liên quan đến công tác bảo đảm nguồn nhiên liệu sơ cấp cho sản xuất điện.

Thứ hai, đối với các đơn vị mua và sử dụng than nhập khẩu, cần khẩn trương rà soát toàn bộ các hợp đồng nhập khẩu than đang thực hiện; chủ động làm việc với các đối tác cung cấp than để cập nhật khả năng thực hiện hợp đồng, tiến độ giao hàng và các vấn đề có thể phát sinh. Đồng thời, cần chủ động xây dựng chi tiết các phương án ứng phó trong trường hợp nguồn than nhập khẩu truyền thống bị ảnh hưởng; đa dạng hóa nguồn cung than nhập khẩu nhằm hạn chế phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống hiện nay; tích cực tìm kiếm các nguồn cung ổn định, dài hạn, có chất lượng phù hợp, không để phát sinh nguy cơ đứt gãy nguồn cung than cho sản xuất điện.

“Trong quá trình tìm kiếm các nguồn cung mới, Bộ Công Thương sẽ luôn đồng hành cùng các doanh nghiệp; trường hợp các doanh nghiệp cần sự hỗ trợ của Bộ Công Thương, các Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài hoặc các cơ quan đại diện ngoại giao trong việc kết nối đối tác phù hợp, đề nghị các đơn vị chủ động trao đổi để được hỗ trợ kịp thời”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng yêu cầu các đơn vị nhập khẩu than cho sản xuất điện cần nghiên cứu áp dụng các hình thức hợp đồng mua than nhập khẩu phù hợp, áp dụng các điều khoản phòng ngừa rủi ro nhằm bảo đảm về khối lượng và quyền ưu tiên giao hàng trong các hợp đồng mua bán than nhập khẩu để giảm thiểu tác động từ những biến động bất thường của thị trường than thế giới, ngay cả trong trường hợp nước xuất khẩu áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu.

Thứ trưởng cũng đề nghị các đơn vị phát điện cần chủ động nghiên cứu việc phối trộn các loại than có thông số kỹ thuật tương đương từ các thị trường cung cấp khác, bảo đảm lò hơi và các thiết bị liên quan vận hành an toàn, hiệu quả, đáp ứng các yêu cầu về môi trường theo quy định để có thể linh hoạt mở rộng thị trường cung ứng than khi nguồn than truyền thống gặp khó khăn.

Đồng thời, Thứ trưởng yêu cầu các đơn vị thường xuyên duy trì đầy đủ lượng than dự trữ trong kho theo định mức đã ban hành; thường xuyên cập nhật khả năng cung ứng than, kế hoạch vận hành thực tế của hệ thống điện quốc gia cũng như diễn biến thị trường than trong nước và quốc tế để kịp thời chỉ đạo, điều hành hiệu quả; thường xuyên phối hợp chặt chẽ với các đơn vị cung cấp than trong việc xây dựng kế hoạch điều phối, tiếp nhận và dự trữ than hợp lý.

Ngoài ra, Thứ trưởng cũng đề nghị các đơn vị chủ động thiết lập kênh theo dõi, cập nhật thường xuyên các thay đổi về thuế, chính sách quản lý tài nguyên, chính sách xuất nhập khẩu và các thị trường cung cấp than khác để có giải pháp ứng phó kịp thời với những biến động của thị trường.