Bộ Công Thương: Chủ động ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai

Chủ động ứng phó và khôi phục sau thiên tai

Theo báo cáo tham luận của Bộ Công Thương tại Hội nghị toàn quốc về phòng, chống thiên tai ngày 1/4, ngay từ đầu năm 2025, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã có 2 chỉ thị quan trọng về phòng, chống thiên tai.

Cụ thể là Chỉ thị số 07/CT-BCT ngày 20/3/2025 về tăng cường công tác phòng, chống thiên tai trong ngành và Chỉ thị số 11/CT-BCT ngày 20/6/2025 về tiếp tục tăng cường công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai trước mùa mưa bão năm 2025.

Theo đó, triển khai chỉ đạo của Bộ Công Thương, Sở Công Thương các tỉnh đã phối hợp với Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Tổng công ty Điện lực và Tổng công ty Phát điện đã ban hành văn bản hướng dẫn và triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phòng ngừa và ứng phó. 

Bộ Công Thương cũng thành lập các đoàn kiểm tra, tiến hành đánh giá an toàn đập, hồ chứa thủy điện tại 40 công trình quan trọng và công trình thuỷ điện trên địa bàn 2 tỉnh, qua đó kịp thời chỉ đạo các đơn vị, bảo đảm sẵn sàng tích nước trước mùa mưa bão.

Đặc biệt, trong mùa mưa bão năm 2025, Bộ đã ban hành 67 công điện chỉ đạo các đơn vị chủ động ứng phó với thiên tai, tập trung bảo đảm an toàn công trình và hạ du hồ chứa thủy điện thuộc các lưu vực sông trọng điểm. Bộ Công Thương cũng thường xuyên cử đoàn công tác trực tiếp kiểm tra các công trình xung yếu về lưới điện và hồ chứa thủy điện, kịp thời chỉ đạo ứng phó, khắc phục sự cố.

Bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công Thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã huy động tối đa lực lượng từ các đơn vị, khẩn trương triển khai công tác khắc phục, hỗ trợ các địa phương bị thiệt hại nặng. Các lực lượng làm việc liên tục, bảo đảm tiến độ và an toàn trong quá trình xử lý sự cố.

Nhờ công tác chuẩn bị kỹ lưỡng, các sự cố lưới điện trong các cơn bão lớn được khắc phục nhanh chóng. Bên cạnh đó, Tổng công ty Điện lực miền Bắc và miền Trung đã huy động hàng nghìn cán bộ, kỹ sư và công nhân tới hiện trường để khắc phục thiệt hại do Bão số 10 (tháng 9/2025) gây ra. 

Các đơn vị triển khai đồng bộ các phương án khôi phục hệ thống điện với tinh thần khẩn trương và trách nhiệm cao, bảo đảm cấp điện sớm nhất cho các khu vực bị ảnh hưởng.

Nhờ sự chủ động này, toàn bộ lưới điện tại các khu vực trọng điểm đã được khôi phục chỉ trong thời gian ngắn, đảm bảo duy trì cấp điện liên tục, góp phần ổn định đời sống nhân dân và hoạt động kinh tế khu vực miền Trung.

Theo đó, Bão số 12 và 13 dù gây mất điện diện rộng ở Huế - Đà Nẵng và Gia Lai - Đắk Lắk, cũng đã được khôi phục trong thời gian ngắn. Bên cạnh đó, công tác điều tiết hồ chứa thủy điện được thực hiện chủ động và hiệu quả. Trong bão số 3 vào tháng 7/2025, hồ Bản Vẽ đã cắt giảm 74% lưu lượng đỉnh lũ về hạ du, góp phần giảm thiểu thiệt hại cho khu vực hạ du và vùng chịu ảnh hưởng. 

Tại khu vực miền Trung và Tây Nguyên, các hồ A Vương, Sông Tranh 2, Sông Ba Hạ và Đơn Dương cũng vận hành linh hoạt, cắt giảm từ 4 - 82% lưu lượng đỉnh lũ tùy từng hồ và lưu vực, đồng thời duy trì cấp điện ổn định, bảo đảm an toàn cho hạ du.

Những kết quả trên đã khẳng định vai trò chủ động, linh hoạt và hiệu quả của Bộ Công Thương trong công tác phòng, chống thiên tai. Qua đó, góp phần duy trì an ninh năng lượng và bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân.

Đảm bảo an toàn lưới điện, hồ chứa

Để nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống lưới điện trung áp, hạ áp và bảo đảm an toàn cho đập, hồ chứa thủy điện cũng như hạ du công trình trước diễn biến phức tạp của thiên tai, Bộ Công Thương cùng Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã chỉ đạo các đơn vị thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. 

Thứ nhất, rà soát các đường dây có vị trí xung yếu, bổ sung cột néo, dây néo, cột chống tại các khu vực ven biển, sông suối, đồng thời tăng cường phát quang hành lang tuyến, cắt tỉa cây định kỳ… đặc biệt trước những đợt bão lũ. Bên cạnh đó, kiểm tra hệ thống cáp viễn thông treo để bảo đảm thực hiện đúng quy định của Tập đoàn. 

Thứ hai, chủ động xem xét điều chỉnh, cập nhật tiêu chuẩn thiết kế nội bộ, nâng cao cấp độ an toàn để phù hợp với đặc thù từng khu vực, đặc biệt là những vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão, lũ,...

Thứ ba, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, địa phương trong công tác đánh giá nguyên nhân ngập lụt, hành lang thoát lũ; rà soát việc quản lý, vận hành hồ đập thủy điện để bảo đảm vận hành chủ động, an toàn, hiệu quả. 

Thứ tư, nghiên cứu, đề xuất và triển khai các giải pháp, phương án bổ sung hạng mục công trình xả lũ nhằm bảo đảm khả năng xả được lũ thiết kế và lũ kiểm tra. Đồng thời, rà soát, đề xuất hiệu chỉnh quy trình vận hành hồ chứa trình cấp thẩm quyền phê duyệt nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho công trình đầu mối... 

Bên cạnh những bài học kinh nghiệm từ công tác quản lý, vận hành lưới điện và hồ đập thủy điện, Bộ Công Thương cũng đề xuất các kiến nghị, giải pháp tổng thể nhằm nâng cao năng lực ứng phó thiên tai.

Theo đó, Bộ Công Thương đã kiến nghị Chính phủ sớm ban hành Kế hoạch thực hiện Kết luận số 213-KL/TW của Ban Bí thư, tiếp tục triển khai Chỉ thị số 42-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai. 

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương đề xuất sớm sửa đổi, bổ sung và phê duyệt quy trình vận hành liên hồ chứa tại 11 lưu vực sông liên tỉnh, nhằm nâng cao hiệu quả điều tiết, sử dụng nguồn nước và bảo đảm xử lý kịp thời các tình huống khẩn cấp, bất thường.

Bộ Công Thương cũng đồng thời đề xuất tăng cường đầu tư hiện đại hóa hệ thống quan trắc, dự báo khí tượng thủy văn, hoàn thiện quy định pháp lý về vận hành hồ chứa theo thời gian thực. Cùng với đó, cập nhật bản đồ ngập lụt hạ du và chuyển giao cho các bên liên quan nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai.

Đối với UBND các tỉnh, việc tăng cường quản lý hành lang an toàn công trình điện lực, bảo vệ hành lang thoát lũ và nâng cấp hệ thống bơm tưới tiêu thủy lợi được xác định là các giải pháp trọng tâm nhằm giảm thiểu rủi ro cho hạ du. Qua đó, bảo đảm an toàn cho người dân trước diễn biến phức tạp của thiên tai.