Biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt 5 bậc thay đổi gì?

Mở rộng bậc đầu, phần lớn hộ dân có thể giảm tiền điện

Ông Nguyễn Đình Phước, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), cho biết thực hiện nghiêm chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Chính phủ, sự điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương và Bộ Tài chính, sau khi rà soát tính toán, tiết kiệm chi phí trên cơ sở các quy định hiện hành, Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã quyết định giảm giá bán lẻ điện cho tất cả các khách hàng sử dụng điện với mức giảm là 2%, áp dụng kể từ ngày 1/11/2026. Theo đánh giá của cục Thống kê, Bộ Tài chính sau khi điều chỉnh giảm giá bán lẻ điện sẽ làm giảm chỉ số giá tiêu dùng CPI khoảng 0,08 điểm phần trăm.

Cụ thể, biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt gồm 5 bậc, bậc 1 áp dụng cho 100 kWh đầu tiên, bậc 2 từ 101 kWh đến 200 kWh, bậc 3 từ 201 kWh đến 400 kWh, bậc 4 từ 401 kWh đến 700 kWh và bậc 5 từ 701 kWh trở lên.

Ông Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam khẳng định, biểu giá mới phù hợp hơn với cơ cấu tiêu dùng điện hiện nay. Biểu giá cũ đã được áp dụng trong nhiều năm, trong khi nhu cầu và mức sử dụng điện của các hộ gia đình đã thay đổi.

“Trước đây, bậc đầu tiên được quy định cho mức sử dụng đến 50 kWh. Hiện nay, số hộ sử dụng dưới 50 kWh không còn nhiều, chủ yếu là những hộ có mức tiêu dùng thấp, trong đó có hộ nghèo. Vì vậy, việc mở rộng bậc đầu tiên lên đến 100 kWh phù hợp hơn với thực tế sử dụng điện”, ông Thỏa cho biết.

Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam nhấn mạnh: “Việc giảm số bậc và mở rộng khoảng tiêu thụ ở từng bậc giúp người dân dễ theo dõi, tính toán và kiểm soát hóa đơn tiền điện hơn. Đặc biệt, việc chuyển từ 6 bậc xuống 5 bậc không làm tăng giá bán lẻ điện bình quân. Chúng ta cần phân biệt việc điều chỉnh cơ cấu các bậc với điều chỉnh mức giá bình quân. Cùng với cải tiến biểu giá, nay có thêm quyết định giảm giá bán lẻ điện bình quân thì người sử dụng điện có thêm lợi ích”.

Đồng thời, biểu giá lũy tiến cũng tiếp tục tạo động lực tiết kiệm điện, những hộ tiêu dùng nhiều điện cần có ý thức và biện pháp tiết kiệm hơn, bởi lượng điện sử dụng ở các bậc cao phải trả mức giá cao hơn.

Ông Thỏa cũng phân tích, theo biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt mới, giá điện ở các bậc từ bậc 4 trở xuống được giữ nguyên hoặc giảm so với các mức tương ứng trong biểu giá cũ. Chẳng hạn, khi bậc 1 được mở rộng đến 100 kWh, phần điện năng từ kWh thứ 51 đến kWh thứ 100 được hưởng mức giá thấp hơn trước. Bậc 2 của biểu giá mới tương ứng với bậc 3 của biểu giá cũ và được giữ nguyên mức giá.

Ở nhóm tiêu thụ cao, phương án có các ngưỡng từ 401 kWh đến 700 kWh và trên 700 kWh, với sự điều chỉnh mức giá nhằm tăng yêu cầu tiết kiệm điện. Theo chuyên gia, đơn giá ở bậc cao nhất gần gấp đôi bậc đầu. Khi sử dụng thêm điện ở bậc cao, hộ gia đình phải trả đơn giá cao hơn cho phần sản lượng tăng thêm, qua đó có thêm động lực tiết giảm tiêu thụ.

Theo bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, Phó trưởng phòng Quản lý giá điện, Cục Điện lực, Bộ Công Thương, ước tính sơ bộ, các hộ tiêu thụ dưới 800 kWh/tháng có thể giảm tiền điện, trong khi nhóm sử dụng từ khoảng ngưỡng này trở lên có thể phải trả nhiều hơn. Khoảng trên 94% số hộ trên cả nước, tương đương hơn 29 triệu hộ gia đình, sử dụng điện ở mức khoảng 800 kWh/tháng trở xuống. Việc rút gọn số bậc và giảm giá bán lẻ điện sinh hoạt sẽ giúp phần lớn hộ dân dễ quản lý hóa đơn theo mức sử dụng thực tế.

Tách tác động của biểu giá 5 bậc và mức giảm giá bình quân

Theo PGS.TS. Ngô Trí Long, giá bán lẻ điện bình quân là cơ sở xây dựng mức giá cụ thể cho từng nhóm khách hàng, tùy theo mục đích, thời gian, đối tượng và địa bàn sử dụng. Mức giảm bình quân 2%  theo ước tính mỗi hộ gia đình dùng khoảng 400 kWh/tháng có thể giảm gần 20.000 đồng tiền điện mỗi tháng khi giá điện giảm.

PGS.TS. Ngô Trí Long nhấn mạnh, trong bối cảnh giá thế giới gây sức ép lên mặt bằng giá trong nước, phần tiền điện tiết kiệm được giúp người dân có thêm dư địa chi cho các nhu cầu khác. Khoản giảm có thể nhỏ với từng gia đình, song có ý nghĩa đối với hộ khó khăn và gia đình chính sách. Cùng với giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, giảm giá điện góp phần giảm áp lực lạm phát, hỗ trợ sức mua và giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp, nhất là khi nền kinh tế có độ mở lớn và cạnh tranh cao.

“Theo tính toán của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), ước tính CPI  có thể giảm trực tiếp khoảng 0,08 điểm phần trăm. Nếu tính cả tác động vòng hai, mức giảm có thể đạt khoảng 0,1324 điểm phần trăm. Giá thành sản xuất thép có thể giảm khoảng 0,12%, xi măng khoảng 0,3% và dệt may khoảng 0,23%”, ông Long chia sẻ.