Bí mật phía sau hai tổ hợp pháo phản lực mới ra mắt của Ai Cập

Mở lối tự chủ pháo phản lực

Theo Topwar, trong biên chế lục quân Ai Cập hiện có nhiều hệ thống pháo phản lực phóng loạt thuộc các chủng loại khác nhau, được mua sắm từ nhiều quốc gia nước ngoài. Vài năm trước, Ai Cập quyết định phát triển các hệ thống cùng loại do mình tự thiết kế và chế tạo. Đến nay, nhiệm vụ này cơ bản đã được hoàn thành.

Tại các triển lãm quốc phòng trong những năm gần đây, ngành công nghiệp quốc phòng Ai Cập đã giới thiệu hai hệ thống pháo phản lực phóng loạt nội địa mang tên Raad-200 và Rad’a-300. Dự kiến, các hệ thống này sẽ sớm được đưa vào trang bị, từng bước thay thế các mẫu nhập khẩu đã lạc hậu.

Kết quả của dự án đầu tiên được công bố vào tháng 12/2023 tại Triển lãm công nghiệp quốc phòng quốc tế (EDEX) tổ chức ở New Cairo, Ai Cập. Tại gian trưng bày, nguyên mẫu pháo phản lực phóng loạt mang tên Raad-200 lần đầu tiên được giới thiệu, cùng với các thông tin cơ bản về dự án và các thông số kỹ thuật dự kiến.

Khi đó, phía Ai Cập cho biết mẫu chiến đấu đang được chuẩn bị cho các đợt thử nghiệm, nhằm kiểm chứng các đặc tính đã công bố. Sau giai đoạn này, kế hoạch sản xuất hàng loạt và bàn giao cho quân đội được đặt ra. Tuy nhiên, các mốc thời gian cụ thể, số lượng sản xuất và nhiều chi tiết quan trọng khác không được tiết lộ.

Sau đó, dự án Raad-200 tiếp tục được phát triển với cải tiến sâu hệ thống, thay thế nhiều thành phần then chốt. Những điều chỉnh này không chỉ làm thay đổi rõ nét hình dáng tổng thể mà còn giúp nâng cao các đặc tính chiến đấu chủ yếu.

Kết quả của quá trình hiện đại hóa được giới thiệu tại triển lãm EDEX-2025, với sự ra mắt của hệ thống mới mang tên Rad’a-300. Mẫu pháo phản lực này được trưng bày song song với Raad-200, cho phép khách tham quan trực tiếp so sánh hai cấu hình. Điểm khác biệt quan trọng nhất của Rad’a-300 nằm ở khả năng sử dụng nhiều loại đạn khác nhau, qua đó mở rộng đáng kể biên độ tính năng và phương thức tác chiến.

Cả hai hệ thống pháo phản lực phóng loạt do Ai Cập phát triển đều nhận được những đánh giá tích cực. Sự xuất hiện của Raad-200 và Rad’a-300 được xem là bước tiến quan trọng đối với lực lượng vũ trang Ai Cập. Nhờ đó Ai Cập từng bước làm chủ năng lực tự sản xuất pháo phản lực, phục vụ tái trang bị cho các đơn vị chiến đấu.

Đến nay, Raad-200 đã hoàn tất quá trình thử nghiệm và xác nhận các đặc tính chiến thuật kỹ thuật theo thiết kế. Trên cơ sở đó, hệ thống này đã được quyết định đưa vào trang bị và triển khai sản xuất hàng loạt. Trong khi đó, Rad’a-300 vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm và chưa bước vào sản xuất hàng loạt. Nếu các đợt đánh giá diễn ra thuận lợi, khả năng ký kết đơn đặt hàng sản xuất trong tương lai gần được đánh giá là hoàn toàn khả thi.

Raad-200 được phát triển với mục tiêu thay thế các hệ thống BM-21 Grad đã khai thác hết vòng đời. Hiện lực lượng pháo binh Ai Cập vẫn còn ít nhất 350 hệ thống Grad, bao gồm cả các mẫu do Liên Xô sản xuất và các phiên bản lắp ráp trong nước. Một phần đáng kể trong số này dự kiến sẽ được rút khỏi biên chế và thay thế bằng các hệ thống mới.

Rad’a-300, với khả năng sử dụng nhiều loại đạn khác nhau, được kỳ vọng sẽ bổ sung cho lực lượng hiện có hoặc từng bước thay thế các hệ thống cỡ lớn đã lạc hậu. Việc thay thế các tổ hợp nhập khẩu bằng sản phẩm do Ai Cập tự phát triển được đánh giá sẽ mang lại những lợi ích rõ rệt về chi phí, bảo đảm kỹ thuật và tính tự chủ.

Pháo phản lực đa cấu hình

Hai hệ thống pháo phản lực do Ai Cập chế tạo có kết cấu tổng thể tương đồng, khác biệt chủ yếu nằm ở vũ khí và cấu hình bệ phóng. Cả hai đều sử dụng khung gầm bánh xích, có cabin bọc giáp và bệ phóng rocket đặt phía sau, đồng thời được trang bị các hệ thống điện tử hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả tác chiến và khả năng khai thác.

Khung gầm của Raad-200 và Rad’a-300 được phát triển trên cơ sở xe chiến đấu bộ binh Sena-200, vốn là phiên bản hiện đại hóa sâu của BMP-1/2 Liên Xô, với các cải tiến phù hợp năng lực công nghiệp quốc phòng Ai Cập. Mẫu Sena-200 được giới thiệu lần đầu vào năm 2021 và nhiều khả năng đã được lựa chọn làm nền tảng cho các hệ thống pháo phản lực ngay từ giai đoạn đầu.

Khung gầm này được thiết kế ban đầu cho dự án Raad-200 và sau đó tiếp tục được tinh chỉnh để đáp ứng yêu cầu của Rad’a-300. Khi chuyển đổi Sena-200 thành nền tảng cho pháo phản lực, phần trên của thân xe và khoang chiến đấu được tháo bỏ. Phần thân dưới, bao gồm hệ thống treo, động cơ và các cụm chính, được giữ lại. Phía trước bố trí cabin bọc giáp kiểu không nắp ca-pô, trong khi phía sau là khoang chứa thiết bị và bệ phóng rocket.

Khung gầm sử dụng động cơ diesel HD12ZLG-M do Trung Quốc sản xuất, công suất 385 mã lực. Hệ thống treo gồm 5 bánh chịu tải đường kính lớn mỗi bên, sử dụng thanh xoắn độc lập. Tốc độ tối đa trên đường nhựa đạt khoảng 65 km/h. Cả hai hệ thống có chiều dài không quá 7 m, rộng khoảng 2,9 m và cao 3 m. Trọng lượng chiến đấu của Raad-200 cỡ 122 mm không vượt quá 18,6 tấn, trong khi Rad’a-300 đa cỡ nòng có trọng lượng khoảng 20 tấn.

Raad-200 được trang bị bệ phóng rocket 122 mm. Phía sau khung gầm là bệ quay với khung nâng cho cụm ống phóng, sử dụng hệ thống dẫn động thủy lực. Góc xoay ngang đạt 100 độ mỗi bên so với trục trung tâm, trong khi góc nâng tối đa đạt 55 độ. Cụm phóng gồm 30 ống, bố trí thành ba hàng ngang, mỗi hàng 10 ống. Các ống phóng tương tự hệ thống BM-21 Grad, có rãnh xoắn bên trong nhằm tạo chuyển động quay ổn định cho rocket.

Raad-200 có thể sử dụng nhiều loại rocket 122 mm, bao gồm đạn Grad của Liên Xô và các biến thể, trong đó có rocket Sakr do Ai Cập sản xuất. Đối với Rad’a-300, Ai Cập đã phát triển một bệ phóng hoàn toàn mới. Hệ thống này sử dụng khung có kích thước khác, cho phép lắp các container vận chuyển và phóng kín, đồng thời được tích hợp khả năng tự nạp và tháo container.

Mời bạn đọc vào chuyên mục Công nghiệp quốc phòng để xem các tin, bài liên quan.

Rad’a-300 được định vị là hệ thống đa cỡ nòng, dù danh mục đạn đầy đủ chưa được công bố. Tại các triển lãm gần đây, hệ thống được trưng bày với 4 container dành cho rocket 300 mm. Ngoài ra, Rad’a-300 vẫn có khả năng sử dụng các loại rocket khác, bao gồm cả rocket 122 mm.