Tin Khu Vực
BESS được ví như “ngân hàng năng lượng”
Trong làn sóng chuyển dịch năng lượng toàn cầu, khi điện mặt trời, điện gió ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu nguồn điện, bài toán lưu trữ năng lượng đang trở thành yếu tố quyết định khả năng khai thác hiệu quả các nguồn điện tái tạo. Nếu trước đây, năng lượng chỉ được sản xuất và tiêu thụ gần như đồng thời, thì nay, sự phát triển của công nghệ pin lưu trữ năng lượng (BESS) đang mở ra những cách tiếp cận thị trường hoàn toàn mới.
Điện mặt trời kết hợp pin lưu trữ năng lượng đang mở ra những bước chuyển kinh tế mới.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Trần Quốc Tâm, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Cơ điện Liên Thành Việt Nam (LITHACO) khẳng định, điện mặt trời là một xu hướng không thể đảo ngược. Vấn đề chúng ta cần đẩy nhanh hiện nay là nâng cấp lưới điện, khuyến khích phát triển lưu trữ năng lượng bằng pin - một công nghệ đã được chứng minh và đang bùng nổ ở nhiều nước trên thế giới, ưu tiên khuyến khích mô hình điện mặt trời phân tán trên các mái nhà của hộ gia đình và các nhà máy để tự dùng.
Cũng theo đại diện LITHACO, các nhà máy công nghiệp có nhiều lợi thế để lắp đặt điện mặt trời tự dùng do có ưu thế mái nhà có sẵn, hạ tầng trạm biến áp, đường dây có sẵn, và tiêu thụ điện tại chỗ.
Ông Trần Quốc Tâm, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Cơ điện Liên Thành Việt Nam (LITHACO).
“Nếu dầu mỏ từng giữ vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế trong thế kỷ trước, thì pin đang dần trở thành một trong những nền tảng công nghệ quan trọng của thế kỷ 21. Sự phát triển của công nghệ pin không chỉ thúc đẩy xe điện và các thiết bị điện tử mà còn tạo điều kiện để điện mặt trời, điện gió và các nguồn năng lượng tái tạo được khai thác hiệu quả hơn. Nguồn điện được tạo ra không còn phải sử dụng ngay lập tức mà có thể được lưu trữ để dùng khi nhu cầu tăng cao, giá điện cao hoặc khi lưới điện xảy ra sự cố. Đây là nền tảng giúp gia đình, doanh nghiệp và nhà máy chủ động hơn trong việc quản lý và sử dụng năng lượng”, ông Trần Quốc Tâm cho biết.
Cũng theo ông Trần Quốc Tâm, trước tiềm năng và xu hướng phát triển của giải pháp điện mặt trời kết hợp pin lưu trữ, BESS được ví như một “ngân hàng năng lượng”, cho phép lưu trữ điện vào giờ thấp điểm với chi phí thấp, sau đó cung cấp trở lại vào giờ cao điểm khi nhu cầu và giá điện tăng.
Giải pháp này giúp gia đình, doanh nghiệp và nhà máy có thể tối ưu chi phí sử dụng điện, chủ động nguồn điện cho các thiết bị quan trọng, giảm áp lực tiêu thụ điện trong giờ cao điểm. Đồng thời, nâng cao hiệu quả khai thác điện mặt trời và năng lượng tái tạo và hạn chế ảnh hưởng khi nguồn điện lưới bị gián đoạn.
Do đó, BESS không chỉ đơn thuần là thiết bị lưu trữ điện mà còn là một phần quan trọng của hệ thống năng lượng hiện đại, giúp cân bằng giữa quá trình sản xuất và tiêu thụ điện.
"Sự kết hợp giữa điện mặt trời và pin lưu trữ mở ra một tương lai mà mỗi mái nhà có thể trở thành một “nhà máy điện thông minh". Kỷ nguyên của pin cũng đang dần hình thành, nơi năng lượng không chỉ được sản xuất và sử dụng mà còn có thể được lưu trữ, quản lý và khai thác hiệu quả hơn", ông Tâm nói.
Hạ tầng chiến lược trong chuyển dịch năng lượng
Hiện nay, công nghệ pin lưu trữ năng lượng đang phát triển mạnh mẽ với giá thành ngày càng giảm, trong khi tuổi thọ chu kì hoạt động của pin càng gia tăng. Chuyên gia cũng dự báo, trong thời gian sắp tới, thị trường này sẽ phát triển bùng nổ với mạng lưới rộng khắp và bao trùm nhiều lĩnh vực, từ quy mô hộ gia đình đến các nhà máy, khu công nghiệp,…
Tại Việt Nam, việc ứng dụng công nghệ lưu trữ năng lượng đang tăng trưởng mạnh mẽ, hứa hẹn làm thay đổi diện mạo từ giao thông điện hóa cho đến hệ thống điện quốc gia.
Nhìn vào bước chuyển dịch năng lượng toàn cầu hiện nay, khi ô tô điện, xe khách, xe tải chạy pin dần phủ sóng. Các trung tâm dữ liệu AI tiêu tốn khổng lồ điện năng và năng lượng tái tạo lên ngôi, pin đã trở thành "nhà máy điện mini", hạ tầng chiến lược. BESS vì thế được kỳ vọng trở thành một mắt xích quan trọng trong hệ thống năng lượng tương lai.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, PGS.TS Phạm Trung Kiên (Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh) cho biết, trong khoảng 10 năm trở lại đây đã diễn ra một cuộc cách mạng trong công nghệ lưu trữ năng lượng.
PGS.TS Phạm Trung Kiên (Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh)
Nhìn về tương lai, theo mục tiêu phấn đấu của Chính phủ, đến năm 2030, có 50% các tòa nhà công sở và 50% nhà dân sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu (phục vụ tiêu thụ tại chỗ, không bán điện vào hệ thống điện quốc gia), lượng điện sinh ra sẽ rất khổng lồ. Lúc đó, “ngân hàng pin” sẽ giải quyết bài toán cung - cầu và đảm bảo an toàn lưới điện.
Bên cạnh đó, hệ thống lưu trữ năng lượng sẽ giúp Việt Nam giảm tải được áp lực đầu tư vào các nhà máy điện trong tương lai. Trong Quy hoạch điện VIII, Việt Nam cũng đã xác định nâng tỉ trọng của điện mặt trời và điện gió. Sự xuất hiện của hệ thống lưu trữ năng lượng quy mô lớn sẽ giúp chúng ta giải quyết được rất nhiều vấn đề.
Đặc biệt, Nghị định 243/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành mới đây được coi như “cú hích” dự báo thị trường năng lượng sẽ bùng nổ mạnh mẽ. Tuy nhiên, thị trường vẫn mong đợi nhiều hơn những chính sách cụ thể, cơ chế riêng liên quan đến pin lưu trữ năng lượng.
Theo PGS.TS. Phạm Trung Kiên, điều khiến người dân và doanh nghiệp còn e ngại quyết định đầu tư và sử dụng BESS chính là các vấn đề về kỹ thuật liên quan đến an toàn, phòng chống cháy nổ. Bên cạnh đó, sau thời gian dài sử dụng, pin chắc chắn sẽ bị giảm hiệu năng. Câu chuyện tái sử dụng và “tái sinh” pin như thế nào cũng là một vấn đề đáng quan tâm.
Tuy nhiên, chuyên gia cho biết, dựa trên các nghiên cứu khoa học, hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin hiện nay với các công nghệ hiện đại thì tỉ lệ nguy cơ cháy nổ rất nhỏ trong trạng thái cố định tại các khu công nghiệp.
Ông Trần Quốc Tâm và PGS.TS Phạm Trung Kiên tham dự talkshow trực tuyến với chủ đề "PIN có phải là dầu mỏ mới của thế kỷ 21?" do Báo Tuổi Trẻ tổ chức.
Còn theo ông Trần Quốc Tâm, thị trường pin lưu trữ phát triển bùng nổ cũng đặt ra lo ngại đối với tình trạng các dòng pin trữ điện áp thấp, giá thấp và chất lượng thấp đang được lắp đặt rất nhiều hiện nay. Nếu không có cơ chế kiểm soát tình trạng này, có thể vô tình biến lưới điện quốc gia thành “bãi rác công nghệ”.
Các chuyên gia đề xuất, trong thời gian tới, Bộ Công Thương, EVN sẽ sớm có các hướng dẫn, khuyến cáo cụ thể để người dân biết cách lựa chọn các sản phẩm lưu trữ năng lượng đảm bảo chất lượng và an toàn.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, đại diện Hiệp hội Năng lượng tái tạo TP. Hồ Chí Minh cho biết, công nghệ pin lưu trữ năng lượng đã sẵn sàng và lợi ích của pin đã được chứng minh rất rõ ràng. Điều cần làm hiện tại là thiết kế để thị trường “trả giá” đúng cho pin. Trong thời gian tới, Hiệp hội sẽ có những đề xuất, kiến nghị đến Bộ Công Thương và Chính phủ liên quan đến vấn đề này.
Mới đây, Báo điện tử Tuổi Trẻ đã tổ chức buổi talkshow trực tuyến với chủ đề "PIN có phải là dầu mỏ mới của thế kỷ 21?". Tại talkshow, hai chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng là PGS.TS Phạm Trung Kiên (Trường Đại học Bách khoa, Đại học quốc gia TP. Hồ Chí Minh) và ông Trần Quốc Tâm (Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Cơ điện Liên Thành Việt Nam - LITHACO) đã trao đổi và làm rõ nhiều vấn đề mới về chủ đề này. Tại chương trình, các diễn giả đã chia sẻ nhiều góc nhìn chuyên môn và thực tiễn về vai trò của pin trong đời sống, sản xuất và hệ thống năng lượng hiện đại.