Bắt kẻ trục lợi, trả lại suất nhà ở xã hội cho đúng người

Bắt và xử lý nghiêm kẻ trục lợi nhà ở xã hội, bảo đảm chủ trương nhân văn của Đảng, Nhà nước đi vào cuộc sống, trả lại quyền an cư cho đúng đối tượng.

Thêm một vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” liên quan tới dự án nhà ở xã hội bị khởi tố. Lần này là tại Hà Nội, với quy mô được nhiều người đánh giá rất lớn, dù trong thông báo Bộ Công an phát đi hôm qua 18/3, thông tin chi tiết chưa được nêu rõ.

Cơ sở đánh giá quy mô vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản này rất lớn không chỉ nằm ở con số 40 tỷ đồng, là số tiền bước đầu cơ quan chức năng xác định các đối tượng đã chiếm đoạt; mà còn nằm ở chi tiết “một số dự án nhà ở xã hội”.

Cơ quan Cảnh sát điêu tra Công an tỉnh Bắc Ninh tống đạt quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và Lệnh bắt bị can để tạm giam các đối tượng trục lợi chính sách mua nhà ở xã hội. Ảnh: Bocongan.gov.vn

Cơ quan Cảnh sát điêu tra Công an tỉnh Bắc Ninh tống đạt quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và Lệnh bắt bị can để tạm giam các đối tượng trục lợi chính sách mua nhà ở xã hội. Ảnh: Bocongan.gov.vn

Trước đó 2 ngày, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Bắc Ninh cũng đã khởi tố 5 đối tượng có hành vi làm giả tài liệu để trục lợi chính sách mua nhà ở xã hội tại dự án Khu nhà ở xã hội Thống Nhất Smart City (thuộc xã  xã Yên Trung và xã Tam Đa, tỉnh Bắc Ninh).

Những vụ án này cho thấy mức độ lan rộng, tinh vi và có hệ thống của hành vi trục lợi chính sách. Nhưng nếu chỉ nhìn vào các quyết định tố tụng, người ta sẽ chưa thấy hết nỗi cay đắng phía sau một chính sách an sinh xã hội giàu tính nhân văn của Đảng, Nhà nước.

Hãy nhìn lại hình ảnh những hàng người xếp dài dưới mưa, dưới nắng, xuyên đêm, trước các điểm tiếp nhận hồ sơ nhà ở xã hội được báo chí phản ánh suốt thời gian qua. Họ không tranh nhau mua một món hàng xa xỉ. Họ chỉ tìm cho mình cơ hội để có một mái nhà vừa túi tiền.

Trong dòng người đó phần lớn là công nhân, người lao động, người thu nhập thấp - những đối tượng mà chính sách này hướng tới phục vụ. Nhưng nghịch lý nằm ở chỗ, để chạm tới một quyền tối thiểu, họ phải chấp nhận những điều kiện phi lý, là xếp hàng, chờ đợi, lo lắng, thậm chí đánh cược vào may rủi.

Trong khi ở góc tối đang dần được làm sáng tỏ, những kẻ trục lợi lại vận hành “dịch vụ” vô cùng trơn tru, thậm chí là cả việc hợp thức hoá hồ sơ, làm giả giấy tờ cho những trường hợp không đủ điều kiện như kết quả điều tra ban đầu của Công an tỉnh Bắc Ninh.

Cái giá của sự thuận lợi ấy không cao, chỉ từ 4-7 triệu đồng một bộ hồ sơ. Hoặc có thể là những khoản tiền lớn hơn, như trong vụ lừa đảo quy mô bước đầu xác định lên tới 40 tỷ đồng xảy ra tại Hà Nội.

Nhà ở xã hội, về bản chất, không phải là một sản phẩm thị trường thuần túy. Quan điểm của Đảng, Nhà nước ta là thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, không ngừng cải thiện đời sống nhân dân, bảo đảm quyền có chỗ ở của công dân.

Trong đó, phát triển nhà ở là một trụ cột quan trọng của chính sách an sinh xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội với quan điểm không hy sinh tiến bộ, công bằng xã hội, an sinh xã hội để đổi lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần, như Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định.

Chính vì vậy, trước thực tế nhức nhối về nhà ở xã hội, những chỉ đạo của người đứng đầu Chính phủ được đưa ra rất rõ. Thủ tướng yêu cầu phải loại bỏ tình trạng thiếu minh bạch, đầu cơ, trục lợi trong việc xét duyệt, mua bán, cho thuê nhà ở xã hội.

Đáng chú ý, chỉ đạo cũng yêu cầu lực lượng công an phải nắm tình hình, vào cuộc và xử lý nghiêm nếu phát hiện vi phạm. Trên cơ sở đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 34/CT-TTg ngày 11/12/2025 về chấn chỉnh, tăng cường minh bạch, phòng ngừa tiêu cực trong lĩnh vực nhà ở xã hội.

Và thực tế đã cho thấy, chỉ đạo đó đã được triển khai bằng những hành động cụ thể. Từ việc Cục An ninh kinh tế, Bộ Công an khởi tố vụ án tại Hà Nội, rồi chuyển điều tra mở rộng; Công an tỉnh Bắc Ninh triệt phá đường dây làm giả hồ sơ; cùng với nhiều động thái siết chặt quản lý ở các địa phương… cho thấy, những vùng xám lâu nay đang dần bị bóc tách.

Đây là bước chuyển quan trọng. Bởi lẽ, trong một thời gian dài, những biểu hiện như “cò suất”, “làm giả hồ sơ” tồn tại như một thực tế ngầm, ai cũng biết nhưng khó xử lý triệt để.

Khi các vụ việc đã bị đưa ra ánh sáng và tới đây phải trả giá bằng một bản án hình sự, những lệch chuẩn đó sẽ từng bước được đẩy lùi, góp phần lập lại trật tự, kỷ cương trong lĩnh vực nhà ở xã hội.

Nhưng có lẽ xử lý thôi là chưa đủ.

Điều quan trọng hơn là phải bịt kín các kẽ hở, nơi những hành vi sai phạm có thể len vào. Bởi mỗi suất nhà ở xã hội bị trục lợi không chỉ là một căn nhà bị chiếm đoạt, mà là cơ hội an cư của một gia đình bị đánh cắp.

Và hơn hết, đó là sự bào mòn niềm tin.

Trả lại suất nhà cho đúng đối tượng không chỉ là yêu cầu quản lý.

Đó còn là cách để trả lại công bằng và giữ vững niềm tin của người dân vào chính sách nhân văn của Đảng, Nhà nước.

Ngày 17/3/2026, Cục An ninh kinh tế, Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo Điều 174, Bộ Luật Hình sự xảy ra tại một số dự án nhà ở xã hội trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Bước đầu xác định các đối tượng đã chiếm đoạt số tiền hơn 40 tỷ đồng. Trước đó, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố 5 đối tượng có hành vi làm giả tài liệu để trục lợi chính sách mua nhà ở xã hội tại dự án Khu nhà ở xã hội Thống Nhất Smart City, tại xã Yên Trung và xã Tam Đa, tỉnh Bắc Ninh.

Binh Nhất

Có thể bạn quan tâm