Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cảm ơn các đại biểu Quốc hội đã đóng góp nhiều ý kiến thẳng thắn, tâm huyết, trách nhiệm cho dự thảo Luật. Đa số ý kiến tán thành với hồ sơ dự án Luật được chuẩn bị đầy đủ, công phu.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin, cả nước hiện có khoảng 105 triệu thửa đất, trên 70 triệu thửa đã có dữ liệu, trong đó 44 triệu thửa đã kết nối với VNeID. Dự thảo Luật quy định mỗi thửa đất có một mã định danh duy nhất, cơ quan giải quyết thủ tục không được yêu cầu người dân nộp lại giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng giải trình tại hội trường về các vấn đề đại biểu quan tâm.
Phân loại đất thành 3 nhóm
Về phân loại đất, theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các ý kiến cơ bản thống nhất với việc dự thảo Luật chỉ phân thành 3 nhóm chính: đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp và đất dự trữ phát triển (trước đây gọi là đất chưa sử dụng). Việc phân loại đất không chỉ phục vụ công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất mà còn phục vụ quản lý nhà nước về đất đai, đặc biệt là thống kê, kiểm kê đất đai.
Tiếp thu ý kiến đại biểu, dự thảo đã được hoàn thiện theo hướng nội dung sử dụng đất là một nội dung của quy hoạch tỉnh; kế hoạch sử dụng đất cấp xã được lập theo hướng đơn giản, số hóa, lồng ghép các quy hoạch, chỉ phân bổ các chỉ tiêu cứng do quốc gia phân bổ và cập nhật nội dung sử dụng đất của các ngành.
Về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, Bộ trưởng nhìn nhận, dự thảo đã thể chế rõ quan điểm chuyển tư duy từ "bồi thường tài sản bị thu hồi" sang "tái thiết cuộc sống cho người dân", bảo đảm cải thiện nơi ở, điều kiện sống và sinh kế của người có đất bị thu hồi.
Dự thảo cũng quy định rõ việc hoàn trả kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư mà nhà đầu tư đã ứng trước theo hướng ngân sách nhà nước hoàn trả bằng hình thức trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; phần còn lại được tính vào chi phí đầu tư của dự án. Trường hợp dự án chấm dứt thì ngân sách nhà nước hoàn trả phần đã ứng trước.
Tiếp tục thí điểm dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận
Về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, theo Bộ trưởng các ý kiến cơ bản thống nhất với việc dự thảo đã quy định rõ các trường hợp phải đấu giá, đấu thầu và các trường hợp không phải đấu giá, đấu thầu.
Riêng nội dung sử dụng đất thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án nhà ở thương mại, tiếp thu kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra và ý kiến đại biểu, Chính phủ đề xuất tiếp tục thực hiện thí điểm theo Nghị quyết số 171/2024/QH15 của Quốc hội mà chưa luật hóa ngay trong dự thảo Luật.
Về tài chính đất đai, giá đất, dự thảo Luật tiếp tục quy định Nhà nước quyết định giá đất; giá đất được xác định theo bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất, không quy định giá đất cụ thể. Bảng giá đất và hệ số điều chỉnh do HĐND cấp tỉnh ban hành, áp dụng từ ngày 1/1/2028.
Việc xác định giá đất đối với các dự án lấn biển, tiếp tục thực hiện theo Nghị quyết số 254 của Quốc hội, áp dụng giá đất cụ thể; từ ngày 1/1/2028 sẽ thực hiện đồng bộ theo quy định mới. Chức năng về giá đất đã được chuyển sang ngành Tài chính từ Trung ương đến địa phương.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin, cả nước hiện có khoảng 105 triệu thửa đất, trên 70 triệu thửa đã có dữ liệu, trong đó 44 triệu thửa đã kết nối với VNeID.
Về công chứng, chứng thực, Chính phủ đề xuất giao Chính phủ quy định loại hợp đồng thực hiện quyền của người sử dụng đất phải công chứng, chứng thực, phù hợp với lộ trình chuyển đổi số và kết nối liên thông dữ liệu đất đai.
"Cách tiếp cận này vừa đúng tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, vừa tạo tính chủ động, linh hoạt, giảm thủ tục hành chính cho người dân và không làm mất quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất", Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh.
44 triệu thửa đất đã kết nối với VNeID
Về phân cấp, phân quyền, Bộ trưởng thông tin, một số ý kiến đề nghị đẩy mạnh phân cấp phải đi đôi với năng lực thực thi và điều kiện bảo đảm, nhất là đối với cấp xã. Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát, quy định cụ thể, nâng cao tính khả thi cùng với cơ chế giám sát, hỗ trợ, hướng dẫn trong tổ chức thực hiện.
Về cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, dự thảo Luật quy định mỗi thửa đất được gán một mã định danh duy nhất, thống nhất trên phạm vi cả nước, làm cơ sở tham chiếu cho các cơ sở dữ liệu quốc gia.
“Khi dữ liệu đất đai bảo đảm ‘đúng, đủ, sạch, sống’, người dân thực hiện thủ tục sẽ đơn giản, thuận lợi. Cơ quan, người có thẩm quyền không được yêu cầu cung cấp thêm thành phần hồ sơ đã có trong cơ sở dữ liệu đất đai. Việc yêu cầu bổ sung hồ sơ, nếu có, chỉ được thực hiện một lần”, Bộ trưởng cho hay.
Về bảo đảm thống nhất với dự thảo Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các luật liên quan, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định, cơ quan soạn thảo tiếp thu và sẽ rà soát chặt chẽ.
Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị Tổng Thư ký Quốc hội phối hợp với Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính khẩn trương tổng hợp đầy đủ ý kiến đại biểu Quốc hội gửi Chính phủ để chỉ đạo tiếp thu, giải trình, hoàn thiện dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), bảo đảm chất lượng và tiến độ, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua.