Bảo đảm cơ chế sandbox triển khai chặt chẽ, an toàn, đúng mục tiêu

Do sandbox áp dụng với công nghệ, sản phẩm, dịch vụ hoặc mô hình kinh doanh mới, nên trong quá trình chuẩn bị, phải xác định rất rõ mục tiêu, phạm vi, giới hạn thử nghiệm.

Tích cực thúc đẩy triển khai thực tế sandbox

Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đã được quy định trong Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025. Đối với lĩnh vực công nghệ số, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 353/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, quy định về các nguyên tắc, điều kiện, thời gian, không gian, phạm vi và đối tượng, hồ sơ, quy trình cấp phép thử nghiệm, báo cáo, giám sát và đánh giá kết quả sau thử nghiệm.

Ông Trần Anh Tú, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin

Ông Trần Anh Tú, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin

Trong đó, điểm nhấn là tăng cường phân cấp mạnh mẽ cho UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, phối hợp với các cơ quan liên quan cấp phép thử nghiệm trên địa bàn tỉnh mình.

Một vấn đề đang được quan tâm hiện nay là sau khi cơ chế sandbox chính thức có hiệu lực từ năm 2025, việc triển khai thực tế tại Việt Nam đang ở giai đoạn nào, kết quả bước đầu ra sao?.

Bên cạnh đó, quá trình triển khai sandbox hiện đang gặp những vướng mắc gì, nhất là về hành lang pháp lý, cơ chế phối hợp liên ngành cũng như khả năng chuyển đổi từ giai đoạn thử nghiệm sang cấp phép chính thức cho doanh nghiệp?

Trả lời vấn đề này tại Họp báo thường kỳ Bộ Khoa học và Công nghệ mới đây, ông Trần Anh Tú, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin cho biết, đến nay, việc triển khai thực tế sandbox đang được các cơ quan liên quan tích cực thúc đẩy. Trước mắt, tập trung vào một số trường hợp đầu tiên có tính điển hình để làm mẫu, rút kinh nghiệm và hoàn thiện quy trình tổ chức thực hiện.

Bộ Khoa học và Công nghệ đang phối hợp với tỉnh Điện Biên và các cơ quan liên quan để hoàn thiện đề án thử nghiệm có kiểm soát đối với một số mô hình ứng dụng UAV trong nông nghiệp, lâm nghiệp, logistics y tế, dân sinh và quản lý nhà nước.

"Đây không phải là thử nghiệm riêng công nghệ UAV, mà là thử mô hình ứng dụng thực tế để đánh giá hiệu quả, cách tổ chức thực hiện và cơ chế phối hợp. Hiện nay, đang trong quá trình phối hợp xin ý kiến liên ngành, hoàn thiện hồ sơ, thẩm định và tiến hành cấp phép thử nghiệm" - ông Trần Anh Tú nhấn mạnh. 

Theo ông Trần Anh Tú, kết quả bước đầu lớn nhất đến nay là cơ chế sandbox đã được đưa từ quy định pháp lý sang giai đoạn tổ chức triển khai trong thực tế. Đồng thời, đã hình thành một số đề án, trường hợp chuẩn bị thí điểm cụ thể để làm cơ sở hoàn thiện quy trình, cơ chế phối hợp và cách thức giám sát trong thời gian tới.

Xây dựng phương án giám sát, kiểm soát rủi ro

Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin cho rằng, về khó khăn trong quá trình triển khai sandbox hiện nay, chủ yếu có hai nhóm. Thứ nhất, khó khăn trong khâu chuẩn bị và tổ chức triển khai.

Sử dụng máy bay không người lái phun thuốc trừ sâu cho cây trồng - Ảnh: Thành Chung

Sử dụng máy bay không người lái phun thuốc trừ sâu cho cây trồng - Ảnh: Thành Chung

Do sandbox áp dụng đối với công nghệ, sản phẩm, dịch vụ hoặc mô hình kinh doanh mới, nên trong quá trình chuẩn bị phải xác định rất rõ mục tiêu, phạm vi, điều kiện, giới hạn thử nghiệm và các yêu cầu quản lý đối với từng mô hình cụ thể.

Đồng thời, cần xây dựng phương án giám sát, kiểm soát rủi ro và xử lý tình huống phát sinh để bảo đảm việc thử nghiệm được triển khai chặt chẽ, an toàn và đúng mục tiêu.

Thứ hai, khó khăn đối với các mô hình thử nghiệm có tính liên ngành. Nhiều mô hình liên quan đồng thời đến quy định và trách nhiệm quản lý của nhiều bộ, ngành và địa phương.

Vì vậy, trong quá trình triển khai cần rà soát, xác định rõ quy định được phép không áp dụng hoặc được phép áp dụng đối với từng nội dung cụ thể; trường hợp cần thiết thì xem xét cơ chế phù hợp nhất trong phạm vi thử nghiệm theo đúng thẩm quyền. Cùng với đó, cũng cần làm rõ hơn, chi tiết hơn về cơ chế phối hợp trong giám sát, kiểm soát rủi ro, xử lý sự cố và giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh nếu có trong quá trình thực hiện.

Về lâu dài, cùng với quá trình triển khai các trường hợp đầu tiên, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiếp tục theo dõi, tổng hợp thực tiễn để nghiên cứu hoàn thiện hành lang pháp lý phù hợp đối với các mô hình mới. Đây là yêu cầu đặt ra trong quá trình hoàn thiện cơ chế, chưa phải là vướng mắc phát sinh ngay ở giai đoạn hiện nay.

Theo ông Trần Anh Tú, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin, trong thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương để hỗ trợ triển khai thực tiễn các sandbox, kịp thời tháo gỡ khó khăn trong quá trình tổ chức thực hiện. Đồng thời, tổng hợp thực tiễn để đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách, vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm an toàn, hiệu quả và lợi ích xã hội.

Quỳnh Nga

Có thể bạn quan tâm