Phát triển năng lượng tái tạo: Doanh nghiệp kêu có đúng?

Bài 1: Điện gió, điện mặt trời -Lãng phí, cạnh tranh và an ninh hệ thống

Thời gian qua, một số doanh nghiệp đầu tư điện năng lượng tái tạo đã phản ánh những khó khăn về huy động nguồn, lãng phí nguồn điện.
Phát triển năng lượng tái tạo: Cần xây dựng hệ sinh thái

Ưu tiên nhưng cần cân bằng hệ thống điện

Theo thống kê của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, các nguồn điện Việt Nam hiện nay bao gồm thuỷ điện, nhiệt điện than, điện khí, điện dầu và năng lượng tái tạo. Việc huy động các nguồn điện đều đã được thực hiện công khai minh bạch và theo quy định, nguyên tắc đảm bảo an ninh, an toàn hệ thống. Tuy nhiên gần đây, một số nhà đầu tư nguồn điện năng lượng tái tạo kêu khó khăn vì không được huy động lên hệ thống điện quốc gia.

Để giải quyết việc huy động nguồn điện năng lượng tái tạo (chủ yếu ở miền Trung), Chính phủ, Bộ Công Thương đã nghiên cứu, đề xuất bổ sung nhiều đường dây truyền tải điện từ 110-500kV; Chỉ đạo ngành điện đẩy nhanh tiến độ các dự án truyền tải; Ưu tiên tính toán huy động tối đa công suất phát từ các nhà máy năng lượng tái tạo. Và thực tế EVN cũng đã có nhiều nỗ lực để giải quyết.

Mặt khác, Trung tâm điều độ hệ thống điện quốc gia cũng đã thành lập phòng nghiên cứu dự báo chuyên biệt về năng lượng tái tạo; tính toán và công khai công suất huy động các nguồn điện, trong đó có điện mặt trời và điện gió để các chủ đầu tư nhà máy điện được biết.

Do các thủ tục hành chính, công tác giải phóng mặt bằng các dự án lưới điện truyền tải luôn gặp khó khăn và kéo dài, dẫn đến việc đầu tư các đường dây truyền tải thường chậm hơn tốc độ triển khai của của các dự án điện năng lượng tái tạo. Dẫn đến có thời điểm không thể huy động hết nguồn.

Bên cạnh đó, việc huy động nguồn điện tại Việt Nam cần phải đảm bảo an ninh hệ thống. Duy trì nguồn điện nền và đảm bảo thị trường điện cạnh tranh (thuỷ điện, nhiệt điện), trong khi nguồn năng lượng tái tạo lại phụ thuộc lớn vào thiên nhiên, và chưa có hệ thống lưu trữ năng lượng.

Các thông tin về hiện trạng, thách thức của hệ thống truyền tải điện đã được cơ quan chức năng, ngành điện và báo chí thông tin khá nhiều. Chắc chắn rằng các địa phương, các chủ đầu tư đều biết.

Trên thực tế, tổng sản lượng điện tiêu dùng toàn hệ thống mỗi năm đạt khoảng trên 250 tỷ kWh. Hiểu đơn giản, tổng nhu cầu có tăng trưởng nhưng nguồn điện dư thừa và điện là hàng hoá đặc biệt không thể lưu trữ nên không thể huy động quá tổng cầu.

Các yêu cầu của chủ đầu tư nguồn điện năng lượng tái tạo là chính đáng tuy nhiên cần phải xét đến an ninh của hệ thống, tính hài hoà của thị trường điện; yếu tố kinh tế vĩ mô và an sinh xã hội. Bởi lẽ chúng ta không thể ưu tiên hết cho một loại hình nguồn điện nào. Đơn giản nếu huy động nguồn điện này cao hơn thì phải giảm nguồn điện kia đi.

Thực tế trong thị trường điện, điện năng lượng tái tạo đã được ưu tiên về giá FIT, không phải tham gia thị trường điện cạnh tranh.

Đầu tư, huy động điện năng lượng tái tạo: Doanh nghiệp kêu có đúng? Bài 1: Câu chuyện lãng phí, thị trường cạnh tranh và an ninh hệ thống
Huy động nguồn năng lượng tái tạo đã công khai

Chia sẻ về việc huy động nguồn năng lượng tái tạo, Phó Tổng giám đốc EVN cho rằng, với đặc điểm tự nhiên của điện mặt trời là phụ thuộc vào thời gian nắng trong ngày (nắng mạnh thì phát nhiều điện, tắt nắng thì không phát điện) nên việc vận hành hệ thống điện gặp nhiều khó khăn. Ngoài ra, việc phụ tải tăng trưởng thấp hơn dự kiến do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19; chênh lệch lớn giữa phụ tải cao điểm và thấp điểm trong ngày cũng gây nhiều khó khăn cho công tác điều độ hệ thống điện. Để bảo đảm an ninh, an toàn trong vận hành hệ thống điện, A0 không thể huy động toàn bộ công suất khả dụng của nguồn điện, trong đó có cả các nguồn năng lượng tái tạo vào các giờ phụ tải thấp điểm (buổi trưa, các ngày nghỉ cuối tuần hoặc các dịp lễ, tết).

Riêng đối với điện gió, theo ông Võ Quang Lâm, việc phát điện trong những tháng vừa qua của loại hình năng lượng này cũng cho thấy sự bất ổn. Thời điểm phát tốt nhất của điện gió từ tháng 11 năm trước tới tháng 2 năm sau, những tháng phát thấp nhất lại là các tháng nóng (từ tháng 4 đến tháng 6). Mọi người thường nghĩ điện gió phát đều nhưng không phải. Vào những lúc cần điện gió nhất thì sản lượng điện gió lại thấp nhất.

Về tình trạng cắt giảm huy động nguồn năng lượng tái tạo, đại diện Bộ Công Thương đã giải thích, đây là tình huống bắt buộc trong bối cảnh hệ thống điện quốc gia thừa nguồn và lưới điện quá tải cục bộ, nhằm bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống điện. Việc tiết giảm cũng đã được EVN và A0 tính toán, thực hiện công khai, minh bạch, bình đẳng cho tất cả các nhà máy mà không phân biệt chủ đầu tư.

Thứ trưởng Đặng Hoàng An cho biết, mặc dù A0 đã thực hiện giảm phát các nguồn năng lượng truyền thống đến giới hạn kỹ thuật với cấu hình tối thiểu nhưng hệ thống điện vẫn dư thừa công suất. Do đó, A0 bắt buộc phải cắt giảm tiếp các nguồn NLTT để bảo đảm giữ tần số hệ thống điện trong giới hạn kỹ thuật cho phép, tránh sụp đổ hệ thống điện, gây tổn thất nghiêm trọng tới toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh tế và đời sống nhân dân trên cả nước.

Để hạn chế tình trạng cắt giảm huy động công suất nguồn NLTT, Bộ Công Thương đã có hướng dẫn EVN và A0; trong đó yêu cầu EVN và A0 tính toán, công bố mức điều tiết giảm công suất huy động của các nhà máy điện, chỉ huy thực hiện, phù hợp với cơ cấu nguồn điện đang phát, công suất truyền tải giữa các vùng, miền, mức dự phòng quay và dự phòng khởi động nhanh cần thiết... tại thời điểm phải điều tiết giảm, tuân thủ theo nguyên tắc rõ ràng, minh bạch, thực hiện đồng đều giữa các loại hình, không phân biệt đó là các loại hình nguồn điện phải có giấy phép hoạt động điện lực hay được miễn trừ. Đồng thời, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 478/QĐ-BCT ngày 9-2-2021 về việc dịch chuyển giờ phát cao điểm các nhà máy thủy điện nhỏ nhằm tối ưu huy động các nguồn NLTT trong hệ thống điện.

Cần đánh giá tổng thể, khách quan

Một vấn đề được nhiều địa phương, doanh nghiệp, chuyên gia đề cập là sự lãng phí nguồn lực xã hội khi đầu tư các dự án năng lượng tái tạo; Không huy động hết nguồn điện năng lượng tái tạo là lãng phí.

Phải thừa nhận rằng có sự lãng phí nhưng cần nhìn nhận một cách khách quan. Câu hỏi đặt ra là, các doanh nghiệp có tính đến bài toán lợi ích, cân nhắc rủi ro khi tham gia đầu tư năng lượng tái tạo hay không?

Và các địa phương khi phê duyệt chủ trương đầu tư các dự án năng lượng tái tạo có tính đến quy hoạch nguồn và lưới điện của tỉnh hay không? Có xem xét trong quy hoạch quốc gia hay không hay mạnh ai nấy làm; hoặc chủ yếu xem các chỉ tiêu về thu hút đầu tư nhiệm kỳ?

Các doanh nghiệp đã làm đúng chính sách pháp luật hay chưa? Và liệu có câu chuyện “tế nhị” lợi ích ở đây không? Câu chuyện có thể sẽ được làm rõ trong các kết luận thanh tra của Chính phủ và tới đây là chuyên đề giám sát của Quốc hội.

Có một thực tế rằng, Quy hoạch điện lực Quốc gia là một quy hoạch khó và chắc chắn không thể làm hài lòng 100% các nhà đầu tư mà phải đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết, do đó việc tính toán cân nhắc kỹ lưỡng là điều các cơ quan chức năng phải làm.

Mặt khác, do những yếu tố chủ quan, khách quan (quy trình thủ tục lấy ý kiến và trách nhiệm thực sự của các Bộ/ngành trong xây dựng chính sách…) nên chúng ta thường thấy đôi khi chính sách thường đi chậm hơn so với thực tế. Và còn nhiều sự chồng chéo, không đồng bộ giữa các văn bản pháp luật.

Bên cạnh đó, các vấn đề vướng mắc, khó khăn trong đầu tư, huy động nguồn điện đã bàn thảo khá nhiều, có nhiều giải pháp được đưa ra khách quan, không tư lợi. Nhưng nếu chiếu theo các văn bản chỉ đạo “thực hiện đúng quy định của pháp luật” thì chắc chắn không ai dám làm sai quy định.

Có thể thấy, việc quy trách nhiệm sẽ dễ dàng hơn việc dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm.

(Còn nữa)

N.Vũ
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Năng lượng tái tạo

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Growatt được xếp hạng trong số 3 nhà cung cấp biến tần hàng đầu trên toàn cầu

Growatt được xếp hạng trong số 3 nhà cung cấp biến tần hàng đầu trên toàn cầu

Sự nỗ lực về công nghệ, sản phẩm chất lượng đã giúp Công ty Growatt nhận danh hiệu là 1 trong 3 nhà cung cấp biến tần hàng đầu thế giới.

Tin cùng chuyên mục

Bài 3: Ngăn chặn hội chứng đầu tư theo phong trào

Bài 3: Ngăn chặn hội chứng đầu tư theo phong trào

Xu hướng phát triển năng lượng tái tạo, lợi ích của nó thì không cần phải bàn cãi. Nhưng phát triển như thế nào là một câu chuyện cần xem xét thấu đáo.
Bài 2: Quốc tế đánh giá thế nào về năng lượng tái tạo Việt Nam?

Bài 2: Quốc tế đánh giá thế nào về năng lượng tái tạo Việt Nam?

Các chuyên gia quốc tế đánh giá, năng lượng tái tạo Việt Nam đã có bước phát triển mạnh mẽ, trở thành điểm sáng trên thế giới.
EDPR Sunseap hoàn tất giao dịch hai dự án điện mặt trời tại Việt Nam

EDPR Sunseap hoàn tất giao dịch hai dự án điện mặt trời tại Việt Nam

EDPR Sunseap đã hoàn tất giao dịch hai dự án điện mặt trời tại Việt Nam, tăng cường sự hiện diện của tập đoàn tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Phó Thủ tướng Lê Văn Thành: Bộ Công Thương sớm xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật các công trình khai thác năng lượng tái tạo trên biển

Phó Thủ tướng Lê Văn Thành: Bộ Công Thương sớm xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật các công trình khai thác năng lượng tái tạo trên biển

Phó Thủ tướng Lê Văn Thành vừa yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tăng cường quản lý tổng hợp tài nguyên, bảo vệ môi trường biển và hải đảo.
Bàn giải pháp phát triển năng lượng sạch, năng lượng tái tạo bền vững

Bàn giải pháp phát triển năng lượng sạch, năng lượng tái tạo bền vững

Cần sớm ban hành các quy định phù hợp, để các dự án năng lượng, năng lượng tái tạo phát triển bền vững theo định hướng Nghị quyết 55 của Bộ Chính trị.
Sa lầy điện gió ở các tỉnh Tây Nguyên

Sa lầy điện gió ở các tỉnh Tây Nguyên

Chỉ trong 2 năm 2020 và 2021, trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên đã được các doanh nghiệp rót hơn 85 nghìn tỷ đồng đầu tư vào lĩnh vực điện gió.
Biến tần độc lập Off Grid của Growatt giúp nâng cao hiệu quả tự dùng bằng nguồn điện mặt trời

Biến tần độc lập Off Grid của Growatt giúp nâng cao hiệu quả tự dùng bằng nguồn điện mặt trời

Nhằm giúp khách hàng nâng cao hiệu quả của hệ thống điện mặt trời mái nhà, mới đây, Growatt đã đưa ra thị trường biến tần độc lập Off Grid.
Giảm phát thải khí nhà kính: Không thể thiếu vai trò của doanh nghiệp

Giảm phát thải khí nhà kính: Không thể thiếu vai trò của doanh nghiệp

Trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp sử dụng năng lượng, nguyên nhiên liệu để tạo ra các sản phẩm... Đây chính là nguồn phát thải khí nhà kính.
Cam kết tại COP26:  Cần cơ chế hỗ trợ để có dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn

Cam kết tại COP26: Cần cơ chế hỗ trợ để có dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn

Năng lượng tái tạo sẽ không thể trở thành xu hướng như hiện nay nếu thiếu đi các cơ chế chính sách hỗ trợ, tạo đà để phát triển thị trường.
Sơn La tổ chức hội nghị phát triển thuỷ điện nhỏ và năng lượng tái tạo

Sơn La tổ chức hội nghị phát triển thuỷ điện nhỏ và năng lượng tái tạo

Sáng ngày 17/8, UBND tỉnh Sơn La đã tổ chức Hội nghị phát triển thuỷ điện nhỏ an toàn gắn với quản lý, bảo vệ khoanh nuôi phát triển rừng trên địa bàn.
Ørsted ký kết Biên bản ghi nhớ với Công ty PTSC M&C về hợp tác phát triển điện gió ngoài khơi

Ørsted ký kết Biên bản ghi nhớ với Công ty PTSC M&C về hợp tác phát triển điện gió ngoài khơi

Ørsted và Công ty TNHH MTV Dịch vụ Cơ khí Hàng hải PTSC đã ký kết Biên bản ghi nhớ (MoU) để khởi động quan hệ hợp tác trong các dự án điện gió ngoài khơi.
Đề nghị các bộ ngành phối hợp tạo thuận lợi cho phát triển năng lượng tái tạo

Đề nghị các bộ ngành phối hợp tạo thuận lợi cho phát triển năng lượng tái tạo

Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai thực hiện cam kết của Việt Nam về biến đổi khí hậu vừa yêu cầu các bộ ngành tạo thuận lợi cho phát triển năng lượng tái tạo.
TotalEnergies đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái đầu tiên cho Công ty Miza

TotalEnergies đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái đầu tiên cho Công ty Miza

Mới đây tại Hà Nội, Công ty Miza đã ký hợp đồng với TotalEnergies lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái 4 MWp cho nhà máy mới Mipak ở Hải Dương.
Vì sao biến tần dân dụng của Growatt đứng đầu toàn cầu về sản lượng trong 2 năm liên tiếp

Vì sao biến tần dân dụng của Growatt đứng đầu toàn cầu về sản lượng trong 2 năm liên tiếp

Sản phẩm đa dạng, chất lượng ổn định tin cậy, mạng lưới phân phối rộng là những yếu tố giúp biến tần dân dụng của Growatt đứng đầu thế giới 2 năm liên tiếp
Đồng bằng sông Cửu Long: Năng lượng tạo đột phá

Đồng bằng sông Cửu Long: Năng lượng tạo đột phá

Các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long với bờ biển dài và khí hậu nhiều nắng - gió… được đánh giá có lợi thế lớn để phát triển năng lượng tái tạo.
Nguyên nhân và giải giáp phòng cháy điện mặt trời mái nhà

Nguyên nhân và giải giáp phòng cháy điện mặt trời mái nhà

Những năm gần đây, việc lắp đặt và vận hành điện mặt trời mái nhà diễn ra ồ ạt. Tuy nhiên, công tác an toàn phòng cháy chữa cháy chưa được chú trọng đầu tư.
Chuyển đổi năng lượng tại Việt Nam: Cơ hội lớn cho nền kinh tế bền vững

Chuyển đổi năng lượng tại Việt Nam: Cơ hội lớn cho nền kinh tế bền vững

Thúc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng không chỉ giúp Việt Nam thực hiện hoá cam kết tại COP26 mà còn giúp nền kinh tế phát triển bền vững
Công ty Cổ phần Vicostone: Giảm phát thải hàng trăm tấn CO2

Công ty Cổ phần Vicostone: Giảm phát thải hàng trăm tấn CO2

Nhằm giảm phát thải CO2, xây dựng môi trường làm việc xanh, sạch, Công ty Cổ phần Vicostone đã giảm phát thải hàng trăm tấn CO2 nhờ tiết kiệm năng lượng.
Công ty TNHH Điện tử MEIKO Việt Nam: Tiết kiệm gần 7 tỷ đồng/năm

Công ty TNHH Điện tử MEIKO Việt Nam: Tiết kiệm gần 7 tỷ đồng/năm

Nhờ các giải pháp đồng bộ sử dụng năng lượng hiệu quả, mỗi năm, Công ty TNHH Điện tử Meiko Việt Nam tiết kiệm gần 7 tỷ đồng/năm.
Cần sớm hoàn thiện chính sách để khai thác tiềm năng điện gió ngoài khơi

Cần sớm hoàn thiện chính sách để khai thác tiềm năng điện gió ngoài khơi

Nhằm thúc đẩy điện gió ngoài khơi, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Sebastian Hald Buhl – Giám đốc quốc gia của Ørsted tại Việt Nam.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động