Bí xanh bán không ai mua
CôngThương - Mất mùa, giá giảm
Vào thời điểm này, nếu đi dọc các tuyến đường quốc lộ, tỉnh lộ ở Hòa Bình, dễ dàng bắt gặp những hàng quán chất chồng bí xanh, bí đỏ, bán rẻ cũng không ai mua. Chị Quách Thị Vỳ ở Bãi Cả, huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình cho biết năm nay, bí xanh bị mất mùa nên sản lượng không cao, nhiều thửa ruộng còn bị mất trắng. Nhà chị trồng 4 sào nhưng chỉ thu được 2 tấn quả (khoảng 5 tạ/sào). Sản lượng thấp và giá cũng giảm, đầu vụ còn bán được khoảng 4.000 đồng/kg, giữa mùa khoảng 1.500 – 1.700 đồng/kg, còn cuối vụ chỉ còn 1.000 đồng/kg. “Năm ngoái, một sào thu được 1,5 tấn giá bình quân cũng được trên 5.000 đồng/kg, tính ra còn có lãi, chứ năm nay bị lỗ là cái chắc, biết thiệt đơn, thiệt kép, nhưng vẫn phải làm, may nhờ rủi chịu” - Chị Vỳ than thở.
Theo Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Yên Thủy, diện tích trồng bí xanh vụ xuân năm 2014 của toàn huyện khoảng 330 héc-ta, tăng 25% so với kế hoạch, tăng 37% so với cùng kỳ năm 2013. Bí xanh cũng là cây chủ lực của huyện, chiếm gần 50% diện tích các loại rau trên địa bàn.
Nhiều chuyên gia nông nghiệp cho rằng, từ nhiều năm qua, bí xanh vẫn là loại cây trồng có nhiều ưu điểm, phù hợp với mọi loại đất và mang lại giá trị cao hơn nhiều loại cây hoa màu khác. Nếu bỏ công chăm sóc tốt, thời tiết thuận lợi, mỗi héc-ta có thể đạt năng suất bình quân khoảng 25 - 30 tấn/héc-ta, thậm chí cao hơn. Trong khi đó số tiền đầu tư cho giàn bí trong 3 năm mất khoảng 50.000 đồng/héc-ta. Chỉ tính giá bình quân 5.000 đồng/kg, hai vụ cũng có doanh thu lên tới trên 200 triệu/năm.
Có lẽ, chính vì lý do này, nên ở nhiều nơi, người dân đã đua nhau mở rộng diện tích trồng bí xanh, thậm chí có nơi còn chặt các cây trồng lâu năm khác để chuyển sang bí xanh.
Theo các hộ trồng bí xanh, đầu vụ giá bí xanh bao giờ cũng cao, do sản lượng ban đầu ít, một số loại rau xanh chưa đến kỳ thu hoạch. Bên cạnh đó, bí xanh còn được nhiều nhà máy thu mua để làm nguyên liệu chế biến như bánh kẹo, nước giải khát nên đã đẩy giá lên cao. Ngoài ra, do bí xanh được các nhà máy thu mua về làm nguyên liệu cho công nghiệp chế biến bánh kẹo và nước giải khát nên nhu cầu rất lớn. Nhưng giá càng ngày càng giảm, do sản lượng vào chính vụ, nhu cầu tiêu thụ cũng ít đi.
Thu mua, vận chuyển khó
Có một điều làm chúng tôi băn khoăn, dù năm nào cũng trồng, cũng bán nhưng nếu hỏi người dân là ai mua, chuyển đi đâu thì không ai biết. Chỉ biết trồng, cứ đến vụ là các thương lái đánh xe tải lớn, nhỏ đến tận ruộng mua. Giá cả sẽ do người mua quyết định, họ bảo giá cao thì được cao, thấp thì cũng biết vậy.
Ở các vùng sâu, vùng xa, vùng trồng không tập trung, việc thu mua, vận chuyển khó khăn, cước phí tăng cao nên giá bí xanh bao giờ cũng rẻ hơn so với khu vực gần trung tâm, đô thị.
Ông Bùi Đức Tin – cán bộ Hội Nông dân huyện Kim Bôi cho rằng, sở dĩ giá bí xanh năm nay giảm, kể cả cuối vụ có thể là do diện tích trồng bí xanh tăng vọt. Khi trồng ít, sản lượng không nhiều, trong khi nhu cầu tăng không đáng kể thì giá cao là đương nhiên. Mặt khác, bản thân người trồng không biết được nhu cầu của thị trường, giá thì phụ thuộc vào thương lái nên cũng khó biết đâu là giá trị thực.
Tuy nhiên, qua tìm hiểu còn được biết, giá bí xanh ngày càng giảm bởi lẽ nhu cầu tiêu dùng của người dân càng giảm, ngay ở chính các bản làng trồng bí, họ cũng ít dùng bí làm thức ăn vì sợ chất kích thích hoặc thuốc sâu. Chính việc dùng thuốc thực vật, các chất kích thích (đa phần là không rõ nguồn gốc, không đúng kỹ thuật, quá liều) dù có làm tăng sản lượng nhưng chất lượng sản phẩm đầu ra khó kiểm soát. Điều này chẳng khác nào gậy ông đập lưng ông, vừa làm mất đi thị trường tại địa phương, mà còn là nguyên nhân để tư thương ép giá.
Việc lựa chọn cây trồng phù hợp với nhu cầu tiêu thụ hàng hóa, áp dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến, nâng cao năng suất là nhu cầu chính đáng và nên làm. Tuy nhiên, từ những thực tế đã diễn ra từ nhiều năm nay, đã đến lúc, bà con nông dân nên xem xét lại quy trình sản xuất của mình. Đặc biệt là không được lạm dụng các chất kích thích để tăng sản lượng, làm đúng quy trình kỹ thuật sản xuất. Có như vậy mới cho ra đời những sản phẩm hàng hóa sạch, chất lượng, quan trọng hơn là phải giữ chữ tín mới mong giữ được giá cả ổn định, giữ được kế sinh nhai của mình.




