Tin Khu Vực
Vương quốc Anh đang đẩy nhanh chương trình phát triển máy bay chiến đấu thế hệ mới sau khi Bộ Quốc phòng nước này công bố gia hạn hợp đồng với Tập đoàn BAE Systems nhằm tiếp tục phát triển các công nghệ then chốt cho Hệ thống tác chiến trên không tương lai (Future Combat Air System - FCAS).
Theo Bộ Quốc phòng Anh, chương trình mở rộng sẽ tập trung hoàn thiện hàng loạt công nghệ nền tảng, gồm trí tuệ nhân tạo (AI), kỹ thuật số hóa thiết kế, phần mềm tiên tiến và robot. Việc đẩy nhanh phát triển các công nghệ này được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả tác chiến, rút ngắn thời gian nghiên cứu, đồng thời củng cố vị thế của Anh trong một trong những chương trình phát triển máy bay chiến đấu tham vọng nhất thế giới.
Anh đầu tư mạnh vào AI và công nghệ số để phát triển tiêm kích thế hệ thứ 6.
Hợp đồng mới tiếp tục mở rộng chương trình công nghệ FCAS hiện do BAE Systems dẫn dắt, với sự tham gia của các đối tác. Chương trình kế thừa những kết quả đã đạt được trong việc phát triển hạ tầng kỹ thuật số và hoàn thiện nhiều công nghệ quan trọng, đồng thời tạo ra các năng lực công nghiệp và công nghệ quốc gia.
Khác với các chương trình phát triển tiêm kích truyền thống thường ưu tiên thiết kế thân máy bay, khoản đầu tư lần này tập trung vào các công nghệ số. Theo định hướng của FCAS, đây sẽ là một hệ sinh thái tác chiến có tính kết nối cao, kết hợp máy bay chiến đấu thế hệ thứ 6 có người lái với các phương tiện không người lái…
Một trong những hạng mục được đầu tư nhiều nhất là kỹ thuật số hóa thiết kế. Đây là phương thức phát triển quốc phòng theo hướng ưu tiên số hóa, trong đó toàn bộ máy bay, động cơ, cảm biến, phần mềm và các hệ thống nhiệm vụ được xây dựng dưới dạng bản sao số xuyên suốt vòng đời của sản phẩm. Nhờ đó, các kỹ sư có thể mô phỏng đặc tính bay, kịch bản tác chiến điện tử, quy trình bảo dưỡng, nâng cấp phần mềm hay tích hợp vũ khí từ rất sớm, trước khi chế tạo nguyên mẫu thực tế.
Đối với quân đội Anh, năng lực này đánh dấu sự thay đổi căn bản trong cách phát triển các chương trình hàng không quân sự. Kỹ thuật số hóa giúp giảm rủi ro kỹ thuật trong giai đoạn thiết kế, đẩy nhanh quá trình thử nghiệm, rút ngắn thời gian chứng nhận và cho phép nâng cấp năng lực tác chiến nhanh hơn sau khi máy bay được đưa vào biên chế. Thay vì phải chờ nhiều năm để triển khai các gói hiện đại hóa quy mô lớn, máy bay chiến đấu tương lai có thể được cập nhật liên tục thông qua phần mềm nhằm thích ứng nhanh với các mối đe dọa mới.
AI cũng là một trụ cột của chương trình. Máy bay chiến đấu thế hệ thứ 6 sẽ tạo ra lượng dữ liệu chưa từng có từ radar, hệ thống tìm kiếm và theo dõi hồng ngoại, các hệ thống hỗ trợ tác chiến điện tử, liên lạc vệ tinh và mạng lưới tình báo. Phần mềm tích hợp AI sẽ xử lý toàn bộ dữ liệu theo thời gian thực, hỗ trợ phi công nhận diện mối đe dọa, ưu tiên mục tiêu, hợp nhất dữ liệu cảm biến, điều phối tác chiến điện tử và đề xuất phương án xử trí chiến thuật chỉ trong vài giây.
Không chỉ đóng vai trò trợ lý cho phi công, AI còn được kỳ vọng trở thành nền tảng điều phối các hoạt động tác chiến cộng tác giữa máy bay có người lái và các phương tiện không người lái tự hành. Theo mô hình FCAS, một máy bay chiến đấu có người lái có thể chỉ huy đồng thời nhiều phương tiện không người lái thực hiện nhiệm vụ trinh sát, tác chiến điện tử, nghi binh hoặc tấn công chính xác. AI sẽ giúp điều phối các nền tảng này, giảm tải cho phi công và cho phép chỉ huy triển khai đội hình tác chiến phân tán có khả năng sống sót cao trước các hệ thống phòng không tích hợp hiện đại.