72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô: Động lực mới, khát vọng mới

Trải qua hành trình 72 năm kiến thiết và phát triển, Hà Nội từng bước khẳng định vị thế trung tâm kinh tế - chính trị và động lực phát triển lớn của cả nước.

Đầu tàu kinh tế lớn của cả nước 

Ngày 10/10/1954 đánh dấu bước ngoặt lịch sử, mở ra chặng đường mới trong công cuộc xây dựng và phát triển Hà Nội. Trải qua 72 năm ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), từ một thành phố phải khôi phục cơ sở vật chất, ổn định đời sống nhân dân sau chiến tranh, Hà Nội từng bước vươn lên, trở thành trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, đồng thời là một trong những đầu tàu kinh tế, văn hóa, giáo dục và khoa học của cả nước.

Sáng 10/10/1954, các cánh quân của Đại đoàn Quân Tiên Phong từ các cửa ô tiến vào tiếp quản Thủ đô được giải phóng trong rừng cờ hoa đón chào của 20 vạn người dân Hà Nội.

Sáng 10/10/1954, các cánh quân của Đại đoàn Quân Tiên Phong từ các cửa ô tiến vào tiếp quản Thủ đô được giải phóng trong rừng cờ hoa đón chào của 20 vạn người dân Hà Nội. 

Qua các thời kỳ, đặc biệt từ khi thực hiện công cuộc đổi mới và đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế, diện mạo kinh tế Thủ đô có nhiều chuyển biến. Hệ thống hạ tầng, các khu công nghiệp, khu đô thị, trung tâm thương mại, tài chính và dịch vụ ngày càng phát triển. Không gian kinh tế Hà Nội cũng mở rộng, gắn kết chặt chẽ hơn với các địa phương trong vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước.

Sau 72 năm dựng xây và phát triển, sự thay đổi của Hà Nội không chỉ thể hiện ở quy mô kinh tế mà còn ở quá trình chuyển dịch mô hình tăng trưởng. Từ nền kinh tế tập trung khôi phục sản xuất, xây dựng cơ sở vật chất, Thủ đô đang hướng tới phát triển theo chiều sâu, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh, từng bước phát huy vai trò trung tâm tri thức, công nghệ, thương mại và dịch vụ chất lượng cao.

Hà Nội phát huy nguồn lực, tạo động lực tăng trưởng mới sau 72 năm xây dựng và phát triển.

Hà Nội phát huy nguồn lực, tạo động lực tăng trưởng mới sau 72 năm xây dựng và phát triển.

Những chuyển biến này được thể hiện qua kết quả tăng trưởng kinh tế năm 2026. Theo số liệu Thống kê thành phố Hà Nội, GRDP quý III/2026 ước tăng 10,02% so với cùng kỳ năm trước, lần đầu tiên trong năm đạt mức tăng trưởng hai con số. Tính chung 9 tháng, GRDP của Thành phố tăng 8,85%, cao hơn mức tăng 7,92% của cùng kỳ năm 2025. Quy mô GRDP theo giá hiện hành đạt gần 1,295 triệu tỷ đồng trong đó khu vực dịch vụ chiếm 67,64% GRDP; công nghiệp và xây dựng chiếm 20,60%; nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm 1,91%.

Trong 9 tháng năm 2026, khu vực dịch vụ tăng 9,14%, đóng góp 6,15 điểm phần trăm vào mức tăng GRDP chung. Một số lĩnh vực ghi nhận mức tăng trưởng tích cực như vận tải, kho bãi tăng 11,94%; tài chính, ngân hàng và bảo hiểm tăng 10,41%; bán buôn, bán lẻ tăng 10%.

Đầu tư tiếp tục đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế Hà Nội. Trong 9 tháng năm 2026, tổng vốn đầu tư phát triển trên địa bàn đạt khoảng 451,4 nghìn tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ năm trước. Vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước do địa phương quản lý đạt khoảng 107,8 nghìn tỷ đồng, tăng 81,2%.

Cùng với việc thúc đẩy các dự án giao thông, hạ tầng đô thị và kết nối vùng, Hà Nội tiếp tục thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài. Trong 9 tháng, tổng vốn FDI thu hút đạt khoảng 4,067 tỷ USD, tăng 5,9% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, khoảng 2,243 tỷ USD, tương đương 55,2% tổng vốn FDI thu hút trong kỳ, tập trung vào hoạt động chuyên môn, khoa học và công nghệ.

Hoạt động xuất khẩu cũng duy trì đà tăng trưởng. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Hà Nội đạt khoảng 16,861 tỷ USD, tăng 9,3% so với cùng kỳ; riêng nhóm máy vi tính, hàng điện tử và linh kiện đạt khoảng 2,555 tỷ USD, tăng 21,7%.

Những kết quả này tạo thêm cơ sở để Hà Nội thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thu hút đầu tư vào các ngành công nghệ cao và nâng cao năng lực tham gia chuỗi cung ứng. Vấn đề đặt ra là phải chuyển hóa hiệu quả nguồn vốn thành năng lực sản xuất, công nghệ và giá trị gia tăng cho nền kinh tế địa phương.

Khơi thông nguồn lực, mở rộng không gian phát triển 

Theo TS. Nguyễn Minh Phong, Thành viên Hội đồng Tư vấn Kinh tế, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, giai đoạn 2026 - 2030 mở ra cơ hội để Hà Nội tạo bước phát triển đột phá, dựa trên những nền tảng từ công cuộc đổi mới, Luật Thủ đô 2026 và Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.

Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân từ 11%/năm trở lên trong giai đoạn 2026 - 2030, GRDP bình quân đầu người vượt 12.000 USD và kinh tế số chiếm 40% GRDP. Theo chuyên gia, Hà Nội có nhiều điều kiện để tạo bước phát triển đột phá, từ thành tựu của công cuộc đổi mới đến những cơ chế, chính sách và quy hoạch phát triển dài hạn.

“Hà Nội cần chuyển mình thành một thành phố sáng tạo, đi đầu cả nước về phát triển lực lượng sản xuất mới và xanh hóa dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo”, TS. Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh.

TS. Nguyễn Minh Phong, Thành viên Hội đồng Tư vấn Kinh tế, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

TS. Nguyễn Minh Phong, Thành viên Hội đồng Tư vấn Kinh tế, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Theo định hướng này, cơ cấu kinh tế Thủ đô cần chuyển dịch mạnh sang các ngành có giá trị gia tăng cao, ứng dụng công nghệ tiên tiến và thân thiện với môi trường. Công nghiệp sáng tạo, kinh tế số, công nghệ thông tin, tài chính công nghệ, logistics thông minh, y tế, giáo dục chất lượng cao và du lịch trải nghiệm cần được phát triển thành những động lực tăng trưởng quan trọng.

Cùng với phát triển các ngành kinh tế mới, TS. Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh yêu cầu thu hút có chọn lọc dòng vốn đầu tư nước ngoài, ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ tiên tiến, có khả năng lan tỏa và liên kết với doanh nghiệp trong nước. Việc tăng cường kết nối giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp cũng cần được chú trọng nhằm thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, từng bước nâng cao năng lực trong các lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa.

Bên cạnh khoa học, công nghệ, khu vực kinh tế tư nhân được xác định là một động lực quan trọng đối với tăng trưởng của Thủ đô. Theo chuyên gia, Hà Nội cần tạo đột phá trong phát triển cộng đồng doanh nghiệp tư nhân, nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và mở rộng khả năng tham gia chuỗi giá trị.

“Động lực hàng đầu để Hà Nội cùng cả nước vững vàng bước vào kỷ nguyên mới là thúc đẩy những đổi mới về thể chế, khơi dậy sự hứng khởi và niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp”, TS. Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh.

Từ yêu cầu này, cải cách thủ tục hành chính, giảm thời gian và chi phí tuân thủ, tháo gỡ rào cản đối với hoạt động đầu tư, kinh doanh cần tiếp tục được đẩy mạnh. Thành phố cũng cần tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân mở rộng quy mô, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp FDI, qua đó nâng cao năng lực sản xuất, tiếp nhận chuyển giao công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Đề cập đến không gian phát triển của Thủ đô, TS. Nguyễn Minh Phong cho rằng Hà Nội cần chú trọng phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông, hạ tầng số và logistics, gắn kết chặt chẽ với các địa phương trong vùng. Chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn cần được thúc đẩy nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm áp lực môi trường và tạo thêm dư địa tăng trưởng.

Bên cạnh đó, Hà Nội cần khai thác hiệu quả các giá trị di sản, làng nghề, du lịch và công nghiệp văn hóa, tạo thêm động lực cho khu vực dịch vụ, đồng thời bảo tồn bản sắc và cải thiện chất lượng sống của người dân.

TS. Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh, sau 72 năm xây dựng và phát triển, Hà Nội đang đứng trước yêu cầu chuyển từ tăng trưởng dựa nhiều vào mở rộng nguồn lực sang phát triển dựa trên năng suất, chất lượng và đổi mới sáng tạo. Khơi thông thể chế, phát huy vai trò của doanh nghiệp và thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới, đưa Thủ đô tiến gần hơn mục tiêu phát triển văn hiến, văn minh, hiện đại, xanh và bền vững.

Phương Trang

Có thể bạn quan tâm